IV CZ 66/17 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 66/17 POSTANOWIENIE Dnia 27 października 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Anna Kozłowska‎SSN Kazimierz Zawada w sprawie z wniosku T.G.-G.‎przy uczestnictwie Gminy Miasta G. i Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta G.‎o stwierdzenie zasiedzenia,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 października 2017 r.,‎zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w G.‎z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt XVI Ca […], 1. oddala zażalenie;

2. nie obciąża wnioskodawcy kosztami postępowania zażaleniowego;

3. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w G. adwokatowi K.S. kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) zł powiększoną o stawkę podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wnioskodawcy w postępowaniu zażaleniowym.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2016 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy, ponieważ wniesiona ona została po terminie przez jego pełnomocnika, ustanowionego z urzędu. Skargę tę wniesiono w dniu 12 listopada 2016 r. (od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 2 czerwca 2016 r. w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia), natomiast termin do wniesienia skargi upłynął już w dniu 19 października 2016 r.Sąd Okręgowy ustalił, że ustanowiono dla wnioskodawcy pełnomocnika z urzędu (postanowienie z dnia 2 sierpnia 2016 r.) a [...] Izba Adwokacka ([…]IA) wyznaczyła pełnomocnika w osobie adw.

A.G.. Pełnomocnik zawiadomiła Sąd o stwierdzeniu braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. […]IA poinformowała Sąd w dniu 6 września 2016 r. o wyznaczeniu innego adwokata K.S. i ten adwokat złożył skargę kasacyjną w dniu 12 listopada 2016 r. na postanowienie z dnia 2 czerwca 2016 r. oddalającego apelację wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 9 lutego 2016 r. W zażaleniu na postanowienie z dnia 13 września 2016 r. pełnomocnik wnioskodawcy wskazywał na naruszenie art. 117 § 5 k.p.c., art. 1173 § 1 k.p.c. i art. 124 § 3 k.p.c. Wnosił o uchylenie zaskarżonego orzeczenia jako bezpodstawnego.

Zdaniem skarżącego, Sąd powinien potraktować kolejny wniosek wnioskodawcy jako wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i wydać postanowienie na podstawie art. 1173 § 1 k.p.c., bądź - doręczyć nowemu pełnomocnikowi odpis wyroku wraz z uzasadnieniem. Od daty doręczenia należy liczyć termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez nowego pełnomocnika. Sąd Najwyższy zważył co następuje:Zgodnie z art. 124 § 3 k.p.c., w razie ustanowienia adwokata z urzędu na wniosek zgłoszony przed upływem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę, która prawidłowo żądała doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem, sąd doręcza ustanowionemu adwokatowi orzeczenie z uzasadnieniem z urzędu, a termin do wniesienia skargi biegnie od doręczenia pełnomocnikowi orzeczenia z uzasadnieniem.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że przepis ten modyfikuje termin do wniesienia tego środka zaskarżenia i tym samym chroni stronę przed zarzutem naruszenia art. 871 § 1 k.p.c. (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2016 r. I UZ 49/16, nie publ.). W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 2017 r., III Cz 16/17 (nie publ.) stwierdzono, że gdy ustanowiony z urzędu pełnomocnik zawiadomił sąd o braku podstaw do wniesienia zażalenia, doręczenie przez sąd postanowienia kolejnemu pełnomocnikowi nie powoduje ponownego tzw. otwarcia terminu do wniesienia zażalenia (art. 124 § 2 k.p.c.).

Kolejny pełnomocnik ustanowiony z urzędu może natomiast wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia (art. 168 § 1 k.p.c.).Stanowisko takie aktualne jest także w odniesieniu do skargi kasacyjnej wnoszonej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Sąd Okręgowy trafnie stwierdził, że skutki procesowe ustanowienia pełnomocnika z urzędu należy łączyć z doręczeniem pierwszemu pełnomocnikowi wyroku wraz z uzasadnieniem (w danej sprawie – w dniu 19 sierpnia 2016 r.). Sąd nie ma obowiązku ponownego doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem kolejnemu adwokatowi, który – z inicjatywy wnioskodawcy – wyznaczony został imiennie przez […]IA w piśmie z dnia 31 sierpnia 2016 r.

Prawidłowo zatem przyjęto, że kolejny adwokat złożył skargę kasacyjną już po upływie terminu, tj. po dniu 19 października 2017 r.W tej sytuacji Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako nieuzasadnione (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.).O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 98 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. i § § 28, 16 ust. 2 rozporządzenie MS z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz. 1801).Nie obciążono wnioskodawcy kosztami postępowania zażaleniowego przy uwzględnieniu art. 102 k.p.c. (p. k. 435 akt sprawy). aj