IV CZ 66/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 66/10

POSTANOWIENIE

Dnia 7 października 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Marek Sychowicz (przewodniczący)

SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca)

SSA Anna Kozłowska

w sprawie z powództwa W. L.

przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej w S.

o przyjęcie w poczet członków i zawarcie umowy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 października

2010 r.,

zażalenia powódki

na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt I ACa (…),

uchyla

zaskarżone

postanowienie

i

pozostawia

Sądowi

Apelacyjnemu

rozstrzygnięcie w orzeczeniu końcowym o kosztach postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powódki od

wyroku Sądu Okręgowego w S., którym oddalono jej powództwo o przyjęcie w poczet

członków pozwanej Spółdzielni oraz nakazanie złożenia oświadczenia woli o

ustanowieniu na rzecz powódki spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu

mieszkalnego. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych apelacji przez wskazanie

wartości przedmiotu zaskarżenia w zakresie drugiego ze zgłoszonych roszczeń, które

ma majątkowy charakter, nie odniosło skutku, ponieważ w złożonym piśmie powódka

nie określiła tej wartości. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika nie przerwał biegu

toczącego się postępowania.

W zażaleniu powódka domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia,

zarzucając że narusza ono art. 5 k.p.c. przez niezastosowanie go, chociaż treść pisma

powódki wskazywała na brak zrozumienia wezwania oraz konieczność udzielenia jej

pouczenia co do istoty i potrzeby usunięcia braku, jak też skutków niedopełnienia tego

obowiązku. Niezależnie od tego błędnie zastosował Sąd Apelacyjny art. 130 § 1 w

związku z art. 373 k.p.c., skoro nie było podstaw do uzupełniania apelacji, bo z jej treści

jak i treści pozwu wynika, że wartością przedmiotu zaskarżenia jest kwota 150 956 zł.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W sprawie o prawa majątkowe do wymogów apelacji, wskazanych w art. 368 § 2

k.p.c., należy również oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia, które powinno

uwzględniać zasady określone art. 19 do 24 k.p.c. Wartość ta powinna odpowiadać

wartości, którą zgodnie z art. 187 § 1 pkt 1 k.p.c. powód oznaczył w pozwie, jeżeli w

toku postępowania nie dokonał czynności procesowych, które miały wpływ na jej rozmiar

(rozszerzenie lub ograniczenie żądania).

W rozpoznawanej sprawie żądanie zobowiązania pozwanej Spółdzielni do

złożenia oświadczenia woli o ustanowienie na rzecz powódki spółdzielczego

własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego ma majątkowy charakter i stosownie do

art. 187 § 1 pkt 1 k.p.c. powódka oznaczyła jego wartość na kwotę 156956 zł, która

została zaakceptowana przez Sąd i pozwaną. Wobec tego wartość ta jest aktualna w

dalszym postępowaniu, tak apelacyjnym, jak i kasacyjnym, zwłaszcza że zmiana jej, z

uwagi na rodzaj dochodzonego uprawnienia, nie powinna mieć miejsca (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2000 r., I CZ 115/00, niepubl.).

W sytuacji zaskarżenia w całości wyroku oddalającego to roszczenie i podania we

wniosku żądania jego zmiany przez uwzględnienie go oraz wartości tego prawa, nie było

podstaw do przyjęcia, że apelacja jest dotknięta brakiem, mimo niewyodrębnienia tej

wartości w postaci samodzielnego elementu tego pisma, jako wartości przedmiotu

zaskarżenia. Zbędne było zatem podejmowanie działań w celu dodatkowego

oznaczania tej wartości. Uznanie, mimo tego, że pismo zawiera braki łączyło się z

obowiązkiem zobowiązania powódki do usunięcia go, a przy uwzględnieniu tego, że nie

była

reprezentowana

przez profesjonalnego

pełnomocnika,

wezwanie

należało

sformułować jasno i jednoznacznie, w sposób zezwalający jej na zrozumienie jego celu,

przedmiotu i skutków zaniechania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17

marca 2003 r., I PZ 158/02, OSNP 2003/15/4, z dnia 24 stycznia 2005 r., III UZ 20/04,

OSNP 2005/16/258 i z dnia 12 kwietnia 2007 r., I PZ 1/07, OSNP 2008/13-14/195).

Odpowiedź powódki (pismo z dnia 14 maja 2010 r.) na wezwanie doręczone jej

12 maja 2010 r. wskazuje jasno, że nie zrozumiała ona ani jego treści ani do czego ono

zmierza, skoro powołała się na to, że cały wkład, we wskazanej wysokości, związany z

lokalem, jest w dyspozycji pozwanej i nie było co do tego wątpliwości w

dotychczasowym postępowaniu. Poza tym było wyrazem jej twierdzenia, że wartość

dochodzonego prawa nie uległa zmianie. Sąd Apelacyjny dokonał niewłaściwej oceny

tego pisma tak co do należytego odczytania przez powódkę skierowanego do niej

żądania, jak i podstaw zgłoszenia przez nią wątpliwości. Jeśli zatem, według Sądu

Apelacyjnego, powódka powinna była jednoznacznie odpowiedzieć, że wartość wkładu

stanowi wartość przedmiotu zaskarżenia, to należało skierować do niej ponowne

wezwanie sformułowane w opisany, wymagany sposób. Niekonsekwentne było, słuszne

z resztą, uznanie udziału w sprawie profesjonalnego pełnomocnika za potrzebny, za

czym przemawiało też powołane pismo i odrzucenie apelacji.

Nie zasługuje na podzielenie stanowisko Sądu Apelacyjnego, że apelacja

powódki była dotknięta brakiem w postaci nieoznaczenia wartości przedmiotu

zaskarżenia, który nie został usunięty, ponieważ istniały podstawy do przyjęcia, że jest

to taka sama wartość, jak oznaczona w pozwie.

Z powyższych względów zaskarżone postanowienie należało uchylić w oparciu o

art. 39816 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., jako wydane z naruszeniem art. 368 § 2 k.p.c.

Na podstawie art. 108 § 2 w związku z art. 398 21 i art. 3941 § 3 k.p.c. rozstrzygnięcie o

kosztach postępowania zażaleniowego pozostawiono końcowemu orzeczeniu.