IV CZ 64/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 64/12

POSTANOWIENIE

Dnia 5 października 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Barbara Myszka (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Marta Romańska

SSA Władysław Pawlak

ze skargi M. W.

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem

Sądu Okręgowego

z dnia 7 grudnia 2011 r., w sprawie z powództwa M. W.

przeciwko Bankowi WBK SA we W.

o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 5 października 2012 r.,

zażalenia skarżącego

na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 8 marca 2012 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 8 marca 2012 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę M.

W. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa skarżącego przeciwko

Bankowi WBK S.A. we W. o usunięcie niezgodności między stanem prawnym

nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym,

zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 7 grudnia 2011 r.

Sąd Okręgowy stwierdził, że skarżący powołał się na nowe okoliczności

faktyczne i dowody w postaci odnalezionej dokumentacji, wskazującej na spłacenie

kredytów, która uzasadnia żądanie uzgodnienia treści księgi wieczystej przez

wykreślenie wpisanej hipoteki. Samo sformułowanie w skardze zarzutów w sposób

odpowiadający

ustawowo

określonym

podstawom

skargi

o

wznowienie

postępowania nie oznacza jednak, że wniesiona skarga rzeczywiście opiera się na

takiej podstawie. Analiza wywodów skarżącego, mimo powołania się przez niego

na art. 403 § 2 k.p.c., nie pozwala na przyjęcie, że oparł on skargę na ustawowej

podstawie. Wznowienie postępowania na podstawie określonej w art. 403 § 2 k.p.c.

jest możliwe tylko w razie późniejszego wykrycia okoliczności faktycznych lub

środków dowodowych, które istniały już w czasie merytorycznego rozpoznawania

sprawy. Muszą to być przy tym takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe,

które nie tylko nie zostały ujawnione w poprzednim postępowaniu, ale w czasie jego

trwania miały dla strony skarżącej charakter „nieujawnialny”; strona nie miała do

nich dostępu i nie musiała ich znać. Chodzi tu bowiem o faktyczną niemożność

przedstawienia

dowodów,

a

nie

zaniechanie

tego

wskutek

opieszałości,

zaniedbania, zapomnienia czy błędnej oceny. Z wywodów skarżącego wynika

natomiast, że wskazane przez niego dowody istniały w czasie orzekania w sprawie

i przy dołożeniu należytej staranności skarżący mógł je przedstawić. Dokumenty

były wówczas w posiadaniu skarżącego, a fakty, na które się obecnie powołuje,

mogły zostać wykazane również za pomocą innych dowodów. Leżało to wyłącznie

w gestii skarżącego, stąd jego zaniechanie w tym względzie nie może skutkować

wznowieniem postępowania. Z tej przyczyny wniesiona skarga, jako nieoparta na

ustawowej podstawie, ulega odrzuceniu na podstawie art. 410 k.p.c.

W zażaleniu skarżący zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 403 § 2

k.p.c. przez przyjęcie, że wskazane w skardze okoliczności faktyczne oraz dowody

istniały w dacie orzekania w sprawie i przy dołożeniu należytej staranności mogły

być przedstawione Sądowi, i art. 410 k.p.c. przez przyjęcie, że skarga nie opiera się

na ustawowej podstawie. W konkluzji żalący wniósł o uchylenie zaskarżonego

postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Jak niewadliwie przyjął Sąd Okręgowy, według art. 403 § 2 k.p.c., można

żądać wznowienia postępowania m.in. w razie późniejszego wykrycia takich

okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na

wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim

postępowaniu. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, zaaprobowanym

przez doktrynę, muszą to być okoliczności lub środki dowodowe, które istniały już

w czasie trwania poprzedniego postępowania, lecz nie były znane stronie i z tej

przyczyny nie mogły być przez nią wykorzystane w tym postępowaniu. Muszą to

być przy tym takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, do których strona

nie miała dostępu i nie mogła ich znać. Nie stanowi zatem podstawy wznowienia

ani środek dowodowy powstały po wydaniu zaskarżonego orzeczenia, ani istniejący

przed jego wydaniem i znany stronie, którego w poprzednim postępowaniu nie

powołała, choć istniała taka możliwość i obiektywna potrzeba. Chodzi o to, aby

okoliczności faktyczne lub środki dowodowe zostały wykryte po prawomocnym

zakończeniu poprzedniego postępowania, a więc o takie okoliczności lub środki

dowodowe, o których strona dopiero wówczas powzięła wiadomość w sposób

pozwalający na ich powołanie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia

10 lutego 2006 r., I PZ 33/05, OSNP 2007, nr 3-4, poz. 48, z dnia 17 czerwca

2010 r., III CZ 18/10, niepubl., z dnia 22 lipca 2010 r., I CSK 601/09, niepubl., z dnia

26 stycznia 2011 r., II UZ 42/10, niepubl., z dnia 1 kwietnia 2011 r., III CZ 13/11,

niepubl., z dnia 18 kwietnia 2011 r., III UZ 6/11, niepubl. i z dnia 25 maja 2011 r.,

II CZ 20/11, niepubl.).

W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania żalący wyraźnie

stwierdził, że przy ponownym wertowaniu dokumentów ujawnił „nowe istotne fakty

prawne” i wywodził, że pozwany bezpodstawnie wykazuje jego zadłużenie.

Chodziło zatem o dokumenty, które znajdowały się w posiadaniu żalącego.

W zażaleniu skarżący twierdzi z kolei, że okolicznością dotychczas

nieujawnioną jest fakt nieujawnienia przez pozwanego, i to także postępowaniu

zakończonym zaskarżonym wyrokiem, dokumentów stanowiących podstawę

wyciągu z ksiąg rachunkowych banku na dzień 13 lipca 2011 r. nr […].

Z akt poprzedniego postępowania, zakończonego prawomocnym wyrokiem

Sądu Okręgowego z dnia 7 grudnia 2011 r. wynika, że żalący już wówczas

kwestionował istnienie zadłużenia wynikającego z wyciągu z ksiąg rachunkowych

banku z dnia 13 lipca 2011 r. Czyni to w dalszym ciągu i oczekuje przedłożenia

przez pozwanego dowodów, z których „niezbicie by wynikało, że prawidłowo

zarachował przelane wierzytelności z PKP B.”.

Twierdzenia te – jak niewadliwie ocenił Sąd Okręgowy – nie mogą być

uznane za podstawę wznowienia postępowania przewidzianą w art. 403 § 2 k.p.c.

Z tych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako pozbawione

uzasadnionych podstaw (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 9 ust. 6

ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania

cywilnego oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. Nr 233, poz. 1381).