IV CZ 61/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 61/10

POSTANOWIENIE

Dnia 9 grudnia 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Marek Sychowicz (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Iwona Koper

SSA Jan Kremer

w sprawie z powództwa Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji (...) Spółki Akcyjnej w

W. przeciwko S. L. i Ł. P.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 grudnia 2010 r.,

zażalenia strony powodowej

na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie III wyroku

Sądu Apelacyjnego z dnia 5 lutego 2010 r., sygn. akt I ACa (..),

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 5 lutego 2010 r. Sąd Apelacyjny w pkt 1. oddalił apelację

pozwanego S. L. od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 19 sierpnia 2009 r.,

zasądzającego na rzecz powódki Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji „(...)” S.A. w

W. kwotę 229.743,13 zł i oddalającego powództwo co do kwoty 229.743,13 zł, oraz w

pkt 3. postanowił nie obciążać pozwanego kosztami postępowania apelacyjnego. W

uzasadnieniu wyroku Sąd drugiej instancji wskazał, że sytuacja życiowa i majątkowa

pozwanego, będąca podstawą postanowienia Sądu Okręgowego w G. o zwolnieniu

go od kosztów sądowych w całości, uzasadniała zastosowanie art. 102 k.p.c.

Postanowienie o kosztach zawarte w pkt 3. wyroku zaskarżyła zażaleniem

powódka, żądając jego uchylenia i przekazania w tym zakresie sprawy Sądowi drugiej

instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie jego zmiany i zasądzenia od

pozwanego na jej rzecz kwoty 5.400 zł. Ponadto wniosła o zasądzenie od pozwanego

na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Powódka

zarzuciła Sądowi drugiej instancji błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie

następujących przepisów: art. 98 k.p.c. przez niezasądzenie na jej rzecz od pozwanego

kosztów postępowania apelacyjnego, art. 227 k.p.c. przez nieprzeprowadzenie dowodu

na okoliczność aktualnej sytuacji finansowej pozwanego, art. 102 k.p.c. przez przyjęcie,

że istnieją podstawy do nieobciążania pozwanego powyższymi kosztami oraz art. 328 §

2 k.p.c. przez niewskazanie w uzasadnieniu wyroku faktycznej podstawy rozstrzygnięcia

o tych kosztach.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Podniesiony przez żalącą zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. nie jest zasadny.

Chociaż uzasadnienie wyroku Sądu drugiej instancji w części odnoszącej się do

zaskarżonego postanowienia nie podaje wprost okoliczności przemawiających za

zastosowaniem art. 102 k.p.c. i zawiera jedynie odesłanie do podstawy faktycznej

postanowienia Sądu pierwszej instancji „o zwolnieniu pozwanego od kosztów sądowych

w całości”, to jednak nie budzi wątpliwości, że w ten sposób Sąd drugiej instancji

wskazał na okoliczności przyjęte za podstawę postanowienia Sądu pierwszej instancji z

dnia 3 listopada 2009 r. zwalniającego pozwanego od opłaty od wniesionej przez niego

apelacji. W rozpoznawanej sprawie odnośnie do pozwanego i zwolnienia go od kosztów

sądowych wydane zostało bowiem tylko to jedno postanowienie. Natomiast treść

uwzględnionego tym postanowieniem wniosku o zwolnienie i dołączonych do tego

wniosku dokumentów (wobec braku uzasadnienia tego postanowienia) jednoznacznie

wskazuje na nadzwyczajne okoliczności przemawiające za zwolnieniem pozwanego od

opłaty od apelacji, tj. uprowadzenie dziecka pozwanego, związane z tym poszukiwania

podjęte przez pozwanego, stan zdrowia dziecka po jego odnalezieniu, oraz wypadek,

którego

doznała

żona

pozwanego.

Możliwa

jest

zatem

kontrola

instancyjna

zaskarżonego postanowienia, więc należy przyjąć, że uzasadnienie zaskarżonego

postanowienia spełnia wymogi przewidziane w art. 328 § 2 w zw. z art. 361 k.p.c.

Skoro Sąd drugiej instancji wskazał, choć pośrednio, na powyższe okoliczności

przemawiające za zwolnieniem, to niewątpliwie uznał je za udowodnione i za aktualne

również w chwili zamknięcia rozprawy apelacyjnej. Okoliczności te nie były przez

powódkę kwestionowane, zatem mogły zostać udowodnione zgodnie z art. 230 w zw. z

art.

§

k.p.c.

nieprzeprowadzeniu

Stąd

dowodu

podniesiony

na

przez

istnienie

żalącą

okoliczności

zarzut

polegający

na

przemawiających

za

nieobciążaniem pozwanego kosztami postępowania apelacyjnego nie jest zasadny.

Za

niezasadne

uznać

należy

także

podniesione

w

zażaleniu

zarzuty

niewłaściwego niezastosowania art. 98 k.p.c. i niewłaściwego zastosowania art. 102

k.p.c. W ocenie Sądu Najwyższego wyżej wymienione okoliczności związane z sytuacją

rodzinną pozwanego stanowią wystarczającą podstawę do przyjęcia, że w stosunku do

niego zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek przewidziany w art. 102 k.p.c. Zatem

zastosowanie tej normy przez Sąd drugiej instancji w rozpoznawanej sprawie zasługuje

na akceptację.

Z tych względów, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.,

Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.