IV CZ 59/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 59/07

POSTANOWIENIE

Dnia 3 października 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący)

SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca)

SSN Kazimierz Zawada

w sprawie z wniosku WAM

przy uczestnictwie E.O.

o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 3 października 2007 r.,

zażalenia wnioskodawcy

na postanowienie Sądu Okręgowego w G.

z dnia 19 grudnia 2006 r., sygn. akt [...],

oddala zażalenie

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w G. odrzucił na podstawie art.

370 w zw. z art. 373 k.p.c. – jako spóźnioną - apelację wnioskodawcy od

postanowienia Sądu Rejonowego w W. z 4 listopada 2005 r., oddalającego jego

wniosek o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości położonych w H. przy ul. Ż.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że termin do wniesienia apelacji należało liczyć bez

uwzględnienia faktu złożenia przez wnioskodawcę wniosku o sporządzenie

uzasadnienia postanowienia, bowiem wniosek ten złożyła osoba nieumocowana do

reprezentowania wnioskodawcy – K.K. - wicedyrektor do spraw nieruchomości

Oddziału Regionalnego WAM. Brak umocowania, zdaniem Sądu Okręgowego, nie

został należycie uzupełniony, gdyż wnioskodawca nadesłał jedynie pełnomocnictwo

udzielone K.K. w dniu 8 czerwca 2006 r., a więc po dacie złożenia wniosku

o uzasadnienie postanowienia, a ponadto wyjaśnił, że K.K. od dnia 29 września

2006 r. pełni obowiązki Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM i od tego dnia

dysponuje

pełnomocnictwem

do

zastępowania

WAM

przed

sądami.

Z

przedłożonych dokumentów nie wynikało jednak, iżby K.K. był uprawniony do

reprezentowania WAM przed sądem w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia w dniu

złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia (8

listopada 2005 r.).

Brak

formalny

w

postaci

niepodpisania

wniosku

o

sporządzenie

uzasadnienia zaskarżonego postanowienia przez osobę uprawnioną do działania

w imieniu WAM. nie został uzupełniony także w terminie wyznaczonym

wnioskodawcy do jego usunięcia poprzez podpisanie tego wniosku przez osobę

uprawnioną. Wniosek podpisany przez pełnomocnika wnioskodawcy r. pr. M.R.

został bowiem złożony dopiero 7 grudnia 2006 r., to jest po wyznaczonym

wnioskodawcy terminie, był spóźniony i bezskuteczny, zgodnie z treścią art. 167

k.p.c.

Konsekwencją potraktowania przez Sąd Okręgowy wniosku o sporządzenie

uzasadnienia za bezskuteczny było obliczenie terminu do złożenia apelacji według

art. 369 § 2 k.p.c., a zatem jako terminu wynoszącego dwa tygodnie od dnia,

w którym upłynął termin do żądania uzasadnienia. Termin ten został uchybiony

przez wnioskodawcę.

Wnioskodawca zaskarżył powyższe postanowienie w całości, zarzucając

rażące naruszenie art. 373 k.p.c. w zw. z art. 368 k.p.c., 369 k.p.c. i 126 k.p.c.

We wnioskach domagał się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi

Okręgowemu do merytorycznego rozpoznania apelacji, a także zasądzenia

kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie może zostać uwzględnione.

Skarżący w zażaleniu opiera się na dwóch błędnych przesłankach.

Po pierwsze zakłada, że brak formalny w postaci niepodpisania wniosku

o sporządzenie uzasadnienia postanowienia z 4 listopada 2005 r. został

uzupełniony zgodnie z wezwaniem doręczonym wnioskodawcy 17 października

2006 r. i w wyznaczonym w tym wezwaniu terminie. Tymczasem do pisma z dnia

23 października 2006 r., na które skarżący powołuje się w zażaleniu, nie został

załączony wniosek o sporządzenie uzasadnienia podpisany przez pełnomocnika

wnioskodawcy r. pr. M.R., chociaż wymieniono go wśród załączników. Wniosek

wnioskodawca dostarczył Sądowi II instancji dopiero przy piśmie z 4 grudnia 2006

r. (k. 183), a zatem, jak słusznie wskazał ten Sąd, po upływie terminu

wyznaczonego na uzupełnienie powyższego warunku formalnego. W tej sytuacji nie

można przyjąć za słuszne twierdzeń skarżącego o terminowym, a zatem prawnie

skutecznym naprawieniu wskazanego w wezwaniu braku.

Wprawdzie

uchybienia

formalne

dotyczyły

wniosku

o

sporządzenie

uzasadnienia, nie zaś apelacji, jednak powiązanie między nimi, polegające na

innym sposobie obliczania terminu do wniesienia apelacji w wypadku, kiedy

wniosek został prawidłowo złożony i w wypadku, kiedy był on bezskuteczny,

powodowało, że uznanie wniosku za niebyły skutkowało uznaniem apelacji za

nieterminowo złożoną.

Po drugie skarżący zakłada możliwość sanowania czynności złożenia

wniosku przez osobę, która nie miała do tego umocowania w chwili jego składania

poprzez zatwierdzenie jej czynności przez stronę na etapie postępowania

zażaleniowego w sytuacji, kiedy wadliwości działania takiej osoby nie zostały

wcześniej naprawione mimo wezwania ze strony sądu. Przyjmuje bowiem, że takie

zatwierdzenie jest możliwe w każdym czasie i działa z mocą wsteczną, odnosząc

skutek od chwili, kiedy zatwierdzana czynność była podjęta. Stanowisko to pomija

wynikający z art. 167 k.p.c. obowiązek dokonywania czynności procesowych we

właściwym terminie i bezskuteczności ich spóźnionego podjęcia, będącej

automatyczną konsekwencją niedotrzymania terminu. Skarżący wskazuje jako

podstawę swojego rozumowania unormowanie z art. 97 § 1 i 2 k.p.c. Pomija

jednak, że tryb przewidziany w tym przepisie dotyczy czynności naglących, a za

takie trudno uznać złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku przez

osobę prawną mającą organy i pełnomocnika procesowego. Gdyby jednak nawet

przyjąć, że doręczając odpis postanowienia z uzasadnieniem Sąd Rejonowy

traktował p. K.K. jako osobę podejmującą naglącą czynność, a jedynie przeoczył

konieczność obwarowania skuteczności tej czynności warunkiem z art. 97 § 2

k.p.c., to czynności podjęte przez Sąd Okręgowy – który w pierwszej kolejności

wezwał wnioskodawcę do przedłożenia w wyznaczonym terminie pełnomocnictwa

dla tej osoby, zakwalifikować można również jako zobowiązanie przewidziane w

cytowanym przepisie. Ponieważ w wyznaczonym terminie wnioskodawca nie złożył

pełnomocnictwa uprawniające podpisującego wniosek do działania w czasie, kiedy

wniosek ten został złożony, ani też nie nastąpiło zatwierdzenie czynności przez

stronę, wnioskodawca nie mógł już później skutecznie zatwierdzić dokonanej

czynności, gdyż termin z art. 97 § 2 k.p.c. minął. W takim wypadku czynność

procesową nieumocowanej osoby należy uznać za niebyłą, a czynności, której nie

dokonano nie można zatwierdzić.

Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji (art. 398 14 k.p.c. w zw.

z art. 3941 § 3 k.p.c.).