IV CZ 57/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 57/10

POSTANOWIENIE

Dnia 24 września 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Irena Gromska-Szuster

SSN Zbigniew Kwaśniewski

w sprawie z wniosku Gminy W.

przy uczestnictwie M. S., C. S. i Skarbu Państwa - Starosty W.

o rozgraniczenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 września 2010 r.,

zażalenia uczestnika postępowania C. S.

na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 4 września 2009 r., sygn. akt I Ca (…),

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 7 maja 2009 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił apelację

uczestników postępowania małżonków M. i C. S. od postanowienia Sądu Rejonowego w

W. z dnia 13 listopada 2008 r.

Od orzeczenia Sądu Okręgowego została wniesiona w imieniu uczestnika C. S.

skarga kasacyjna (błędnie nazwana kasacją).

Wobec tego, że pełnomocnictwo złożone w toku postępowania nie upoważniało

adwokata

uczestnika

postępowaniu

do

kasacyjnym,

reprezentowania

go

a

kasacyjnej

do

skargi

przed

Sądem

nie

Najwyższym

zostało

w

dołączone

pełnomocnictwo, obejmujące takie umocowanie, zarządzeniem z dnia 21 lipca 2009 r.

Przewodniczący w Sądzie drugiej instancji wezwał pełnomocnika skarżącego do

uzupełnienia braku w tym zakresie w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia

środka zaskarżenia.

W wykonaniu wezwania adwokat T. B. złożył pełnomocnictwo obejmujące

umocowanie do zastępowania uczestnika „(...) w sprawie skargi kasacyjnej od

orzeczenia Sądu Okręgowego w W. sygn. I Ca (…) przed sądami (...)”

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 września 2009 r. Sąd Okręgowy w W.

odrzucił skargę kasacyjną, stwierdzając, że z treści złożonego pełnomocnictwa nie

wynika umocowanie do podejmowania czynności przed Sądem Najwyższym. Skarżący

mimo precyzyjnego wezwania nie uzupełnił braku skargi i nie złożył prawidłowego

pełnomocnictwa, co uzasadniało orzeczenie stosownie do art. 398 6 § 2 k.p.c.

W zażaleniu na to postanowienie uczestnik, wnosząc o jego uchylenie, zarzucił,

że Sąd dokonał ustaleń sprzecznych z treścią przedłożonego pełnomocnictwa. Jego

treść wskazuje, że pełnomocnik został umocowany do zastępowania uczestnika w

sprawie skargi kasacyjnej, tym samym udzielone pełnomocnictwo upoważniało

adwokata do reprezentowania uczestnika przed Sądem Najwyższym, który jest jedynie

władny

rozpoznać

skargę.

Treść udzielonego

pełnomocnictwa

nie

pozostawia

wątpliwości, że wolą uczestnika było, ażeby adwokat zastępował go przed Sądem

Najwyższym.

W odpowiedzi na zażalenie Skarb Państwa - Starosta W. wniósł o jego oddalenie.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:

Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym

obowiązuje

przymus

w tym postępowaniu

adwokacko-radcowski.

zastępowany

przez

Skarżący

profesjonalnego

musi

być

pełnomocnika,

zatem

który

obowiązany jest wykazać swoje umocowanie, przedstawiając stosowne pełnomocnictwo

(art. 3984 § 3 zd. 1 w zw. z art. 126 § 3 k.p.c.). Ponieważ pełnomocnictwo udzielone

przez skarżącego w toku postępowania było jedynie pełnomocnictwem procesowym do

prowadzenia sprawy, które nie obejmuje z mocy prawa umocowania do wniesienia

skargi kasacyjnej i udziału w postępowaniu kasacyjnym (por. uchwała składu siedmiu

sędziów Sądu Najwyższego, mająca moc zasady prawnej, z dnia 5 czerwca 2008 r., III

CZP 142/07, OSNC 2008, nr 11, poz. 122), konieczne było wezwanie pełnomocnika na

podstawie art. 3986 § 1 k.p.c. do uzupełnienia braku formalnego skargi i przedstawienia

pełnomocnictwa, które upoważniałoby do zastępowania mocodawcy w tym zakresie

(por. np. postanowienie SN z dnia 4 września 2008 r., IV CZ 68/08, niepubl.).

Przewodniczący w Sądzie drugiej instancji prawidłowo zatem wezwał adwokata T. B. do

złożenia takiego pełnomocnictwa.

Pomimo prawidłowego wezwania, pełnomocnik uczestnika złożył dokument

pełnomocnictwa, którego treść nie została sformułowana w sposób precyzyjny

i niebudzący wątpliwości co do jego zakresu. Nie zwalniało to Sądu Okręgowego

od analizy treści pełnomocnictwa oraz jego interpretacji, przy uwzględnieniu także

kontekstu udzielenia umocowania przez skarżącego (sporządzenie i wniesienie skargi

kasacyjnej). Sąd Okręgowy jednak poprzestał na stwierdzeniu, że w pełnomocnictwie

nie oznaczono wyraźnie umocowania do podejmowania czynności przed Sądem

Najwyższym.

Tymczasem, ocena treści pełnomocnictwa prowadzi do wniosku, że skarżący

udzielił adwokatowi umocowania do zastępstwa w postępowaniu ze skargi, które jest

prowadzone przed Sądem Najwyższym, a w każdym razie – do wniesienia skargi

kasacyjnej. Na taką wolę uczestnika wskazuje konkretyzujące zakres udzielonego

pełnomocnictwa stwierdzenie, że skarżący upoważnia adwokata „do zastępowania w

sprawie skargi kasacyjnej”. Trzeba mieć także na względzie, że wezwanie do

uzupełnienia braku wiązało się bezpośrednio z wniesieniem w imieniu uczestnika

określonego środka zaskarżenia - skargi kasacyjnej. Interpretacja użytych w tym

kontekście w pełnomocnictwie sformułowań przemawia na rzecz stanowiska, że wolą

skarżącego było udzielenie umocowania do reprezentowania go w postępowaniu

kasacyjnym, które jest prowadzone przed Sądem Najwyższym, w szczególności – do

wniesienia skargi. Pełnomocnictwo nie zawiera ograniczenia umocowania do działania

przed sądami powszechnymi, czy w toku instancji.

Mimo więc, że treść przedłożonego pełnomocnictwa wymagała dokonania

pewnych

zabiegów

interpretacyjnych,

nie

stało

to

na

przeszkodzie

uznaniu,

iż brak skargi, do uzupełnienia którego wezwano pełnomocnika skarżącego, został

przez niego usunięty i że nie zachodziła podstawa do odrzucenia skargi. Z tych

względów należało orzec, jak w sentencji (art. 39815 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).