IV CZ 55/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 55/13

POSTANOWIENIE

Dnia 20 czerwca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Anna Kozłowska

w sprawie z wniosku M. S. R.

przy uczestnictwie J. S. R. i D. S.

o odebranie dzieci,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 20 czerwca 2013 r.,

zażalenia wnioskodawcy

na postanowienie Sądu Okręgowego w L.

z dnia 16 stycznia 2013 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2013 r. Sąd Okręgowy w L. odrzucił, jako

niedopuszczalną skargę kasacyjną wnioskodawcy M. S. R. od postanowienia tego

Sądu oddalającego apelację wnioskodawcy w sprawie o odebranie dzieci.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, że sprawy

dotyczące władzy rodzicielskiej nie zostały ujęte w zamkniętym katalogu spraw

zawartym w art. 5191 k.p.c., w których taka skarga przysługuje. Nadto podniósł,

że wnioskodawca żądał wydania dzieci w oparciu o orzeczenie wydane przez Sąd

pierwszej instancji w Brukseli, które nie zostało uznane przez sąd polski, a przy tym

nie wskazał przepisu prawa krajowego, na podstawie którego miałoby nastąpić

wydanie dzieci. Stwierdził również, że przedmiotowe postępowanie nie toczyło się

na podstawie Konwencji haskiej z dnia 25 października 1980 r. o cywilnych

aspektach uprowadzenia dziecka za granicę (Dz. U. z 1995 r., nr 108, poz. 528,

sprostowanie Dz.U. z 1999 r., Nr 93, poz. 1085 - dalej jako Konwencja haska)

dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka, w których skarga kasacyjna

jest dopuszczalna.

W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawca wniósł o jego uchylenie

w całości podnosząc, że uzyskane przez niego orzeczenie Sądu w Brukseli

z dnia 9 stycznia

2009

r.,

wydane

w

kontynuacji

procedury

związanej

z uprowadzeniem dziecka za granicę jest wykonalne bez potrzeby jego

uznania w Polsce i bez możliwości jego nieuznania w jakiejkolwiek procedurze

krajowej. Wykonanie takiego orzeczenia w Polsce powinno sprowadzać się

do odpowiedniego zastosowania procedury cywilnej w zakresie spraw o odebranie

osoby

podlegającej

władzy

rodzicielskiej

lub

pozostającej

pod

opieką.

Skarżący zarzucił, że Sądy obu instancji w niniejszej sprawie, odrzucając całość

wiążącego

Polskę

prawodawstwa

Unii

Europejskiej

(w

tym

znajdujących

bezpośrednie zastosowanie Rozporządzeń Rady WE), skoncentrowały się

wyłącznie na dowodzeniu braku uznania orzeczenia Sądu w Brukseli, co jest

wnioskiem oczywiście bezzasadnym i narusza art. 11 ust. 8, art. 40 ust. 1 lit. b, 42

ust. 1 i 2 oraz art. 43 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003.

Zaskarżone postanowienie narusza więc podstawowe zasady prawa europejskiego,

wynikające z wiążących Polskę traktatów oraz utrwalonej linii orzeczniczej

Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarżący kwalifikuje przedmiotową sprawę jako dotyczącą odebrania osoby

podlegającej władzy rodzicielskiej, na podstawie wykonalnego na terenie Polski

orzeczenia Sądu w Brukseli, wydanego w trybie Konwencji haskiej. Według Sądu

Okręgowego właściwą podstawą jej rozpoznania są przepisy art. 598 1 i nast. k.p.c.

Zakres spraw objętych tym postępowaniem obejmuje sprawy, w których

materialnoprawną podstawę odebrania dziecka podlegającego władzy rodzicielskiej

stanowią przepisy art. 100 kro oraz przepisy Konwencji haskiej.

W sprawach tych, stosownie do art. 5191 § 2 k.p.c., skarga kasacyjna nie

przysługuje. W sprawach z zakresu prawa rodzinnego opiekuńczego i kurateli

wskazany

przepis

dopuszcza

skargę

kasacyjną

jedynie

w

sprawach

o przysposobienie oraz w ograniczonym zakresie w sprawach o podział majątku

wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami.

Zgodnie ze stanowiskiem judykatury (m. innymi postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 21 października 2012 r. IV CZ 148/12, nie publ. oraz dalsze

powołane w jego uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego), odmiennie niż

przyjmuje

to

Sąd

Okręgowy,

skarga

kasacyjna

nie

przysługuje

także

w prowadzonych w trybie postępowania nieprocesowego, jako sprawy z zakresu

praw rodzinnego, opiekuńczego i kurateli, sprawach o wydanie małoletniego

w oparciu o Konwencje haską.

Bez znaczenia dla oceny zasadności zażalenia pozostają zawarte

w uzasadnieniu zażalenia wywody, odnoszące się do kwestii wykonalności

i uznania orzeczenia wydanego w trybie tej Konwencji, dotyczące merytorycznego

aspektu sprawy, który nie podlega kontroli w ramach niniejszego postępowania

zażaleniowego, mającego za przedmiot jedynie dopuszczalność wniesionej przez

wnioskodawcę i odrzuconej przez Sąd Okręgowy skargi kasacyjnej.

Z tych przyczyn zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 398 14 k.p.c.

w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

jw