IV CZ 55/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 55/12

POSTANOWIENIE

Dnia 20 września 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Marian Kocon

SSN Marta Romańska

w sprawie z powództwa Gminy Miasta G.

przeciwko J. K.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 20 września 2012 r.,

zażalenia pozwanej

na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 28 listopada 2011 r.,

I. uchyla zaskarżone postanowienie w punkcie 2. (drugim);

II. zasądza od strony powodowej na rzecz pozwanej kwotę

(sto

dwadzieścia)

zł

postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

z

tytułu

zwrotu

kosztów

Postanowieniem z dnia 6 lipca 2011 r. Sąd Rejonowy w G. umorzył

postępowanie w sprawie z powództwa Miasta i Gminy G. przeciwko J. K. o zapłatę

kwoty 37.306,62 zł z tytułu bezumownego korzystania z lokalu mieszkalnosocjalnego i zniósł wzajemnie pomiędzy stronami koszty postępowania sądowego.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że powód pismem z dnia 30 czerwca 2011 r. cofnął

powództwo i zrzekł się roszczenia, wnosząc jednocześnie o zasądzenie na jego

rzecz zwrotu kosztów procesu. Sąd doszedł do przekonania, że względy słuszności

przemawiają za niezasądzeniem ich od żadnej ze stron i jako podstawę

rozstrzygnięcia w tym zakresie powołał art. 102 k.p.c.

Postanowienie to w części dotyczącej kosztów postępowania pozwana

zaskarżyła zażaleniem, które Sąd Okręgowy oddalił postanowieniem

z dnia 28

listopada 2011 r., zasądzając od pozwanej na rzecz powoda kwotę 600 zł tytułem

zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą.

Sąd drugiej

instancji nie zgodził się z poglądem pozwanej, że w sprawie nie zachodził

szczególnie uzasadniony przypadek (art. 102 k.p.c.), który przemawiał

za

niezasądzeniem na jej rzecz kosztów procesu, podzielając w tym zakresie

stanowisko Sądu pierwszej instancji. Jako podstawę orzeczenia o kosztach

postępowania odwoławczego powołał art. 108 zd. 1 w zw. z art. 98 § 1 i 3 k.p.c.

Powyższe

postanowienie

w

części

dotyczącej

zasądzenia

kosztów

postępowania odwoławczego pozwana zaskarżyła zażaleniem, w którym wniosła

o zmianę orzeczenia poprzez odstąpienie od obciążenia jej tymi kosztami,

zarzucając naruszenie art. 98 § 3, art. 102 i art. 328 § 2 k.p.c. Skarżąca wskazała,

że skoro Sąd odwoławczy podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji co do

podstaw zastosowania w sprawie

art. 102 k.p.c., powinien przepis ten

konsekwentnie zastosować także w postępowaniu odwoławczym i odstąpić

od obciążenia jej kosztami postępowania zażaleniowego. Skarżąca podniosła

bezzasadność obciążenia jej kosztami postępowania zażaleniowego pomimo

niezłożenia

przez

pełnomocnika

powoda

odpowiedzi

na

i nieustosunkowania się do podniesionych w nim zarzutów i twierdzeń.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

zażalenie

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę

zasądzenia

zwrotu

kosztów

postępowania

dla

strony

reprezentowanej przez radcę prawnego lub adwokata stanowi stosowny wniosek

w tym przedmiocie (art. 109 § 1 k.p.c.). Mimo że powód był w sprawie

zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika - radcę prawnego, nie złożył

skutecznego wniosku o zasądzenie zwrotu tych kosztów. Zasądzenie ich od

pozwanej przez Sąd odwoławczy było zatem nieuzasadnione.

W piśmie z dnia 8 września 2011 r., mającym stanowić odpowiedź na

zażalenie pozwanej na postanowienie z dnia 6 lipca 2011 r., powód zawarł

wprawdzie wniosek dotyczący kosztów postępowania odwoławczego, lecz pismo

to podlegało zwrotowi na podstawie art. 132 § 1 zd. 3 k.p.c., gdyż mimo

obowiązku przewidzianego w zdaniu drugim tego przepisu, do pisma nie

dołączono

dowodu

jego

doręczenia

bądź

wysłania

przesyłką

poleconą

pełnomocnikowi strony przeciwnej. Obowiązek przewidziany w tym przepisie

dotyczy także odpowiedzi na zażalenie, na co Sąd Najwyższy zwracał już uwagę

w swym orzecznictwie (por. m.in. postanowienie tego Sądu z dnia 12 października

2011 r., II CZ 70/11, niepubl.). Chociaż pismo to nie zostało zwrócone (nie wydano

stosownego zarządzenia), nie wywołało skutków prawnych jakie wiążą się

z wniesieniem odpowiedzi na zażalenie, w tym ze zgłoszeniem żądania

dotyczącego kosztów postępowania odwoławczego.

Niezależnie od tego, zawarty w piśmie wniosek nie stanowi podstawy

zasądzenia zwrotu kosztów postępowania odwoławczego od pozwanej. W piśmie

tym bowiem radca prawny zastępujący stronę powodową nie wnosił o takie

zasądzenie, lecz o „obciążenie” strony pozwanej kosztami postępowania, co nie

jest tożsame z żądaniem zasądzenia kosztów od przeciwnika.

Z omówionych przyczyn Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie

na podstawie art. 39816 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

O kosztach postępowania zażaleniowego rozstrzygnięto stosownie do art. 98

§ 1 i 3 oraz art. 108 § 1 w zw. z art. 39821 i 391 § 1 k.p.c.

jw