IV CZ 55/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 55/11

POSTANOWIENIE

Dnia 29 września 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Anna Kozłowska

SSN Krzysztof Pietrzykowski

w sprawie ze skargi Jana C.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia

Sądu Okręgowego

z dnia 2 lutego 2010 r.,

w sprawie z wniosku Jana C.

przy uczestnictwie Marii S. i Krzysztofa S.

o ustalenie sposobu korzystania,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 29 września 2011 r.,

zażalenia wnioskodawcy

na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 28 stycznia 2011 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 28 stycznia 2011 r. odrzucił skargę

wnioskodawcy J. C. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 2 lutego 2010 r. w sprawie sygn. […] (k.

36).

Odrzucenie

skargi

nastąpiło

z

racji

niewykonania

przez

powoda

w zakreślonym terminie zarządzenie z dnia 8 grudnia 2010 r., k. 20, 21 akt.

W skierowanym do Sądu piśmie z dnia 27 grudnia 2010 r. pełnomocnik

skarżącego wyjaśnił, że ze względu na przedmiot postępowania rozpoznawczego

(sprawa o ustalenie sposobu korzystania) „w obecnym etapie postępowania nie jest

w stanie określić przedmiotu zaskarżenia” i wnosił o takie określenie przez Sąd

(k. 31).

W zażaleniu na postanowienie z dnia 28 stycznia 2011 r. powód wskazywał

na naruszenie art. 1261 k.p.c. i wywodził, że nie było podstaw do wzywania powoda

do wskazania wartości przedmiotu sporu we wniesionej skardze. Przedmiotem

sprawy

nie

była

kwota

pieniężna,

ale

ustalenie

sposobu

korzystania

z nieruchomości, a opłata stała w kwocie 100 zł została opłacona (art. 39 ust. 2

pkt 1 w zw. z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych

w sprawach cywilnych; (Dz.U. Nr 1657, poz. 1395 ze zm.).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik powoda istotnie nie wykonał

zarządzenia Sądu Okręgowego z dnia 8 grudnia 2010 r., na podstawie którego

wezwano pełnomocnika do uzupełnienia braku formalnych skargi poprzez

oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia (k. 20, 21 i 31 akt).

Powstaje kwestia, czy istniały dostateczne podstawy prawne do wezwania

powoda do wspomnianego uzupełnienia skargi i to pod rygorem jej odrzucenia.

Wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia nie należy do tzw. konstrukcyjnych

elementów skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia (art. 4246 § 1 k.p.c.). Co najwyżej, może być zaliczone do warunków

formalnych skargi (niekonstrukcyjnych), określonych w art. 424 5 § 2 k.p.c. (art. 4246

§ 2 k.p.c.). Zgodnie z art. 42412 k.p.c., w wypadkach nieuregulowanych przepisami

działu VIII (tj. art. 4241 k.p.c. i n.) do postępowania wywołanego wniesieniem skargi

stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna powinna

czynić zadość ogólnym wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego,

a w sprawach o prawa majątkowe – powinna zawierać również oznaczenie

wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 3984 § 3 k.p.c.). Można by zatem twierdzić,

że

przepis

ten

powinien

znaleźć

odpowiednie

zastosowanie

do

skargi

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocego orzeczenia (art. 424 12

k.p.c.). Przy takiej interpretacji byłyby podstawy do wezwania powoda do

uzupełnienia braków formalnych skargi z określeniem rygoru procesowego

niewykonania tego obowiązku (art. 4246 § 2 i § 3 k.p.c.).

Właściwsza

jest

jednak

inna,

restryktywna

interpretacja

przepisów

odnoszących się do warunków formalnych skargi określonych w art. 424 5 § 2 k.p.c.

Należy bowiem przyjąć, że przepis ten jednak w sposób wyczerpujący reguluje

pozostałe (tzn. niekonstrukcyjne) warunki formalne skargi i odsyła w tym zakresie

do przepisu art. 1261 § 1 k.p.c. Nie istniała zatem potrzeba odpowiedniego

stosowania – na podstawie art. 42412 k.p.c. – przepisu art. 3984 § 3 k.p.c. Jeżeli

w sprawie, zakończonej prawomocnym orzeczeniem z dnia 2 lutego 2010 r., której

przedmiotem było ustalenie sposobu korzystania z nieruchomości, nie powstała

procesowa potrzeba wskazywania w skardze wartości przedmiotu sporu (nie było to

niezbędne dla określenia właściwości sądu, wysokości opłaty od skargi i jej

dopuszczalności), to nie sposób twierdzić, że istniały podstawy do wzywania

skarżącego do uzupełnienia skargi o wspomniany element. W rezultacie

niewykonanie przez powoda wezwania Sądu nie mogło prowadzić do odrzucenia

skargi.

Zaskarżone postanowienie należało zatem uchylić (art. 394 1 § 3 k.p.c. w zw.

z art. 39815 § 1 k.p.c.).