IV CZ 50/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 50/06

POSTANOWIENIE

Dnia 29 czerwca 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Barbara Myszka (przewodniczący)

SSN Jan Górowski (sprawozdawca)

SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian

w sprawie z powództwa J.G.

przeciwko ”P.” SA

o rentę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 29 czerwca 2006 r.,

zażalenia powoda

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 10 maja 2006 r., sygn. akt [...],

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 maja 2006 r. Sąd Apelacyjny

odrzucił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 2 marca 2006 r.

Według jego oceny opłatę podstawową pobiera się od podlegających opłacie pism

(w tym apelacji) wnoszonych także przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych.

Stosownie do art. 10 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w

sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398, dalej „u.k.s.c."), opłatę należy uiścić

przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego wpisowi. Skoro więc opłata nie

została uiszczona należało zastosować art. 1302 § 3 k.p.c.

W zażaleniu pełnomocnik powoda, podnosząc zarzut naruszenia art. 101

ust 3 u.k.s.c. w zw. z art. 100 ust 1 u.k.s.c., wniósł o uchylenie zaskarżonego

postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, że Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia

7 lutego 2005 r. zwolnił powoda od kosztów sądowych częściowo, tj. „ponad kwotę

500 zł" i w pozostałym zakresie wniosek oddalił. To niejasne rozstrzygniecie

znalazło jednak wyjaśnienie w uzasadnieniu, z którego wynika, że zwolnienie to

dotyczyło nie tylko samego wpisu od pozwu, ale i dalszych kosztów, w tym opłat

ponad kwotę 500 zł. W ten sposób zostało zinterpretowane przez powoda, skoro

składając ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych domagał się

zwolnienia od wpisu od apelacji.

Trzeba zgodzić się że skarżącym, że art. 14 ust 2 u.k.s.c. jest przepisem

ogólnym, regulującym - co do zasady - obowiązek ponoszenia opłaty podstawowej,

miedzy innymi od środków odwoławczych, przez stronę zwolnioną od kosztów

sądowych przez sąd. Wynika to wprost z umieszczenia go w tytule drugim dziale 1

zatytułowanym „przepisy ogólne", natomiast zasady zwalniania od kosztów

sądowych oraz ponoszenia opłat i wydatków szczegółowo regulują przepisy

zawarte w tytule czwartym ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Zgodnie z nie budzącym wątpliwości brzmieniem art. 101 ust 3 u.k.s.c., strona

częściowo zwolniona od kosztów sądowych przez sąd obowiązana jest uiścić

opłaty oraz ponieść wydatki w takiej wysokości, jaka nie jest objęta tym

zwolnieniem. Skoro powód był zwolniony od ponoszenia opłat sądowych jedynie

w części, to nie może więc do niego mieć zastosowanie art. 100 ust 1 u.k.s.c., lecz

przytoczony przepis art. 101 ust 3 w zw. z art. 100 ust. 1 u.k.s.c.

W razie częściowego zwolnienia przez sąd od kosztów nie pobiera się opłaty

podstawowej nawet wtedy, gdy obejmuje ono w całości opłaty sądowe. Artykuł 100

ust

u.k.s.c.

wyraźnie

bowiem

precyzuje

obowiązek

uiszczenia

opłaty

podstawowej, tj. ogranicza go do powinności strony zwolnionej od kosztów

sądowych w całości a nie w ograniczonym zakresie, np. w części dotyczącej tylko

opłat sądowych.

De lege lata ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, oparty na

tych samych okolicznościach, podlega odrzuceniu i na postanowienie to nie

przysługuje zażalenie (art. 107 ust. 2 u.k.s.c.). Z postanowienia z dnia 7 lutego

2005 r. zwalniającego powoda w części od opłat sądowych wynikał jego obowiązek

uiszczenia opłaty od apelacji w kwocie 500 zł. W judykaturze wyjaśniono bowiem,

że z przymiotu prawomocności postanowienia w przedmiocie zwolnienia od

kosztów sądowych wypływa powinność strony do uiszczenia wymaganego wpisu

i faktu tego nie zmienia ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów

sądowych. Dopiero wydanie i uprawomocnienie się postanowienia odmiennej treści

w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych powoduje utratę mocy pierwszego

postanowienia. Nie wpływa to jednak na skutki nie zastosowania się strony do

treści postanowienia prawomocnego (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z

dnia 9 grudnia 2002 r., III RN 144/02, Wokanda 2003, nr 11, s. 29).

Zgodnie z art. 1302 § 3 k.p.c. dodanym przez art. 126 pkt 12 u.k.s.c., środki

zaskarżenia wniesione przez adwokata lub radcę prawnego podlegające opłacie

stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu

zaskarżenia bez uiszczenia należnego wpisu sąd odrzuca bez wezwania do

uiszczenia opłaty. Pomimo częściowo wadliwego uzasadnienia, zaskarżone

postanowienie jest więc trafne.

Z tych względów zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 398 14

k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c.