IV CZ 5/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 5/06

POSTANOWIENIE

Dnia 7 lutego 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący)

SSN Barbara Myszka (sprawozdawca)

SSN Marek Sychowicz

w sprawie z powództwa Gminy B. - Zarządu Mienia Komunalnego

przeciwko S.B. i M.B.

o eksmisję,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 7 lutego 2006 r.,

zażalenia pozwanych

na postanowienie Sądu Okręgowego w B.

z dnia 16 grudnia 2005 r., sygn. akt [...],

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2005 r. Sąd Okręgowy w B. – w ramach

kontroli zachowania wymagań formalnych skargi kasacyjnej wniesionej przez

pozwanych od wyroku tego Sądu z dnia 9 września 2005 r., wydanego w sprawie z

powództwa Gminy B. o opróżnienie lokalu mieszkalnego – sprawdził wskazaną

przez pozwanych wartość zaskarżenia kasacyjnego i ustalił ją na kwotę 1244,94 zł,

po czym wniesioną skargę kasacyjną odrzucił, jako niedopuszczalną (art. 398 6 § 2 i

art. 3982 § 1 k.p.c.). W uzasadnieniu Sąd Okręgowy stwierdził, że w złożonej

skardze kasacyjnej pozwani, zaskarżając wyrok z dnia 9 września 2005 r. w

całości, oznaczyli wartość przedmiotu zaskarżenia kwotą 60 000 zł. Prawidłowo

określona wartość zaskarżenia kasacyjnego nie może być natomiast wyższa od

wartości przedmiotu zaskarżenia wskazanej w apelacji, a ta oznaczona została

przez pozwanych kwotą 1244,94 zł, odpowiadającą wskazanej w pozwie wartości

przedmiotu sporu. Skoro zaś, zgodnie z art. 398 2 § 1 k.p.c., w sprawach o prawa

majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt

tysięcy złotych, a w sprawach gospodarczych – niższa niż siedemdziesiąt pięć

tysięcy złotych, skarga kasacyjna nie przysługuje, skarga wniesiona przez

pozwanych podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna (art. 3986 § 2 k.p.c.).

W zażaleniu na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną pozwani

wnosili o jego uchylenie i nadanie wniesionej skardze dalszego biegu. Zarzucili, że

nie wiadomo na jakiej podstawie powódka oznaczyła wartość przedmiotu sporu

kwotą 1244,94 zł, oraz że Sąd przyjął tę wartość bezkrytycznie, mimo że

powództwo dotyczyło eksmisji z lokalu mieszkalnego, którego wartość jest nie

niższa niż 60 000 zł. Przez zaniechanie sprawdzenia wskazanej w pozwie wartości

przedmiotu sporu Sąd – jak zarzucali żalący – stworzył barierę uniemożliwiającą im

skorzystanie

z

nadzwyczajnego

środka

niekorzystnego orzeczenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

odwoławczego

i

zaskarżenie

Nie ulega wątpliwości, że, zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna

jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość

przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, a w sprawach

gospodarczych – niższa niż siedemdziesiąt pięć tysięcy złotych.

W niniejszej sprawie powódka oznaczyła w pozwie wartość przedmiotu

sporu kwotą 1 244,94 zł i taką również kwotą pozwani oznaczyli wartość

przedmiotu zaskarżenia w apelacji wniesionej od wyroku uwzględniającego

powództwo. Trzeba podkreślić, że pozwani byli reprezentowani przez pełnomocnika

procesowego będącego adwokatem (k. 37 i k. 206). W złożonej skardze kasacyjnej

natomiast pozwani niemal pięćdziesięciokrotnie podwyższyli dotychczasową

wartość zaskarżenia, oznaczając ją kwotą 60 000 zł (k. 272).

Zdaniem żalących, o wartości przedmiotu sporu, a tym samym – przedmiotu

zaskarżenia, przesądzać powinna wartość zajmowanego przez nich lokalu. Uszło

jednak uwagi żalących, że, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, do oznaczania

wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o opróżnienie lokalu mieszkalnego

przez osobę zajmującą go „jak najemca” stosuje się reguły określone w art. 23

k.p.c. Oznacza to, że wartość tę stanowi przy umowach zawartych na czas

oznaczony – suma czynszu za okres sporny, lecz nie więcej niż za rok, a przy

umowach zawartych na czas nieoznaczony – suma czynszu za okres trzech

miesięcy (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia z dnia 22 lipca 1997 r.,

I CKN 202/97, niepubl., czy z dnia 13 sierpnia 1997 r., I CZ 87/97, OSNC 1998, nr

1, poz. 15).

Trzeba dodać, że ustawodawca przyjął zasadę stałości wartości przedmiotu

sporu oraz zakazu jej przekraczania przy przechodzeniu do wyższej instancji,

chyba że zachodzą okoliczności wskazane w art. 368 § 2 zdanie drugie in fine

k.p.c. Wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana w skardze kasacyjnej nie może

być zatem wyższa od wartości zaskarżenia apelacyjnego, tożsamość przedmiotu

rozstrzygnięcia kwestionowanego w apelacji i w skardze kasacyjnej wyłącza

bowiem dopuszczalność oznaczenia w skardze kasacyjnej wartości przedmiotu

zaskarżenia w kwocie innej niż poprzednio w apelacji (zob. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 19 czerwca 1997 r., III CZ 25/97, OSNC 1997, nr 10, poz.

162).

Żalący mają rację podnosząc, że – zgodnie z art. 368 § 2 zdanie trzecie

k.p.c. – sąd drugiej instancji może sprawdzić podaną w apelacji wartość przedmiotu

zaskarżenia, przepis art. 25 § 1 k.p.c. stosuje bowiem odpowiednio. Trzeba jednak

podkreślić, że w apelacji żalący – reprezentowani przez pełnomocnika będącego

adwokatem – sami oznaczyli wartość przedmiotu zaskarżenia odpowiednio do

wskazanej wartości przedmiotu sporu. Poza tym potrzeba sprawdzenia z urzędu

podanej w apelacji wartości przedmiotu zaskarżenia zachodzi jedynie wtedy, gdy

istnieje wątpliwość co do jej prawidłowego określenia, na istnienie takich

wątpliwości żalący natomiast nie wskazali.

Z przytoczonych wyżej powodów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14

w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych

podstaw.