IV CZ 48/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 48/12

POSTANOWIENIE

Dnia 5 września 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący)

SSN Anna Owczarek (sprawozdawca)

SSN Bogumiła Ustjanicz

w sprawie z powództwa W. P.

przeciwko małoletniej D. P. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego D.

P. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 5 września 2012 r.,

zażalenia pozwanej

na postanowienie Sądu Okręgowego w G.

z dnia 17 października 2011 r.,

odrzuca zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 17 października 2011 r., wydanym w

sprawie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, zmienił zaskarżone

postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 18 kwietnia 2011 r. w przedmiocie

zabezpieczenia w ten sposób, że udzielił powodowi W. P. zabezpieczenia poprzez

zawieszenie

postępowania

egzekucyjnego

prowadzonego

przez Komornika

Sądowego przy Sądzie Rejonowym w W. oraz zasądził od małoletniego wierzyciela

D. P. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego D. P. na rzecz powoda

kwotę 630 zł w tym kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego

tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Powyższe postanowienie w części dotyczącej orzeczenia o kosztach

postępowania zaskarżyła zażaleniem strona pozwana. Zarzucając naruszenie

przepisów postępowania, tj. art. 745 k.p.c. oraz art. 98 § 1 w zw. z art. 397 § 2

w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. poprzez błędne rozstrzygnięcie o kosztach

postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie

skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w tym zakresie

i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył:

Zaskarżone postanowienie wydane zostało w dniu 17 października 2011 r.,

co oznacza że zastosowanie mają przepisy kodeksu cywilnego w brzmieniu

obowiązującym w tej dacie (art. 9 ust. 6 ustawy z dnia 16 września 2011 r.

o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw,

Dz. U. Nr 233, poz. 1381).

Zgodnie z art. 3941 § 1 i § 2 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego

przysługiwało, jako wyjątek, na postanowienia sądu drugiej instancji odrzucające

skargę kasacyjną, skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia, postanowienia co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem

rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, ponadto – w sprawach, w których

przysługiwała skarga kasacyjna – na postanowienie sądu drugiej instancji kończące

postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 398 1

k.p.c., a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na

postanowienie sądu pierwszej instancji. Przedstawione Sądowi Najwyższemu

postanowienie wydane zostało w postępowaniu zażaleniowym. Zawarte w nim

rozstrzygnięcie

o

kosztach

postępowania

zabezpieczającego,

jakkolwiek

nieprawidłowe, nie może być uznane za postanowienie co do kosztów procesu

w rozumieniu art. 3941 § 1 pkt 1 k.p.c. Zapadło ono bowiem w postępowaniu

incydentalnym w trakcie postępowania rozpoznawczego. Wskazany przepis prawa

procesowego, jako odstępstwo od reguły niedokonywania kontroli instancyjnej

przez Sąd Najwyższy, nie podlega wykładni rozszerzającej. Wykładnia językowa

zwrotu „postanowienie co do kosztów procesu” nie pozostawia zaś wątpliwości co

do tego, że przedmiotem zaskarżenia mogą być wyłącznie postanowienia zarówno

o charakterze zasądzającym jak i oddalającym ewentualne wnioski, które

rozstrzygają o zwrocie kosztów procesu w orzeczeniu kończącym postępowanie

(art. 108 § 1 w zw. z art. 98 k.p.c.) – por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

22 września 2011r., V CZ 63/11, nie publ. Takie rozstrzygnięcie bowiem, mimo

zamieszczenia w wyroku, ma charakter autonomiczny. O kosztach postępowania

zażaleniowego, toczącego się w postępowaniu zabezpieczającym w trakcie

postępowania rozpoznawczego, sąd powinien postanowić dopiero w orzeczeniu

kończącym postępowanie w sprawie (art. 745 k.p.c.). Naruszenie tego przepisu nie

jest wystarczająca podstawą dla przyjęcia dopuszczalności zaskarżenia.

Z tych względów zażalenie w oparciu o art. 394 1 § 3 w zw. z art. 3986 § 3

k.p.c. podlega odrzuceniu.

db