IV CZ 48/11 · Sąd Najwyższy

.Sygn. akt IV CZ 48/11

POSTANOWIENIE

Dnia 5 października 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Wojciech Katner

SSA Roman Dziczek

w sprawie z powództwa T. Z.

przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w K.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 5 października 2011 r.,

zażalenia powoda

na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie drugim wyroku

Sądu Apelacyjnego

z dnia 25 stycznia 2011 r.,

1) oddala zażalenie

2) zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 300

(trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania

zażaleniowego

3) przyznaje ze Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego

na rzecz radcy prawnego P. B. kwotę 300 (trzysta) złotych

plus należny podatek od towarów i usług tytułem zwrotu

kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu powodowi w

postępowaniu zażaleniowym

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2011 r., Sąd Apelacyjny w pkt I. oddalił apelację

powoda T. Z. od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 8 września 2010 r.,

oddalającego powództwo przeciwko Skarbowi Państwa – Zakładowi Karnemu w K.

o zadośćuczynienie, w pkt II. zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa –

Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 2.700 zł tytułem kosztów

postępowania

apelacyjnego

i

w

pkt

III. przyznał

koszty

nieopłaconej

pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.

Uzasadniając rozstrzygnięcie

wskazał,

Apelacyjny

o

kosztach

że obciążył

postępowania

nimi

powoda

apelacyjnego

zgodnie

z

Sąd

zasadą

odpowiedzialności za wynik procesu na podstawie art. 98 w zw. z art. 99, art. 108

§ 1 i art. 391 § 1 k.p.c.

Postanowienie zawarte w pkt II. wyroku zaskarżył zażaleniem powód,

zarzucając naruszenie art. 102 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. polegające na

nieuwzględnieniu jego trudnej sytuacji materialnej, trudnych warunków odbywania

kary pozbawienia wolności, a także skomplikowanego charakteru niniejszej sprawy,

gdzie dopiero Sąd drugiej instancji przyjął, że powód nie odbywał kary w warunkach

przeludnienia, o czym przesądziło kilka centymetrów kwadratowych. Żalący wniósł

o zmianę zaskarżonego postanowienia i nieobciążanie go kosztami postępowania

apelacyjnego.

W odpowiedzi na zażalenie Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa wniosła

o jego oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według norm

przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Możliwość nieobciążania w ogóle kosztami procesu strony przegrywającej,

przewidziana w art. 102 k.p.c., dotyczyć ma wypadków szczególnie uzasadnionych,

a

przez

to

stanowi

wyraz

dyskrecjonalnej

władzy

sądu

orzekającego.

Z tego względu, według utrwalonego w judykaturze Sąd Najwyższego stanowiska,

negowanie oceny sądu w tym zakresie powinno być ograniczone jedynie do

przypadków rażąco niesłusznych (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia

6 października 2011 r., V CZ 76/11, niepubl.; z dnia 7 października 2011 r., II CZ

63/11, niepubl.; z dnia 8 lipca 2011 r., IV CZ 29/11, niepubl.; z dnia 15 czerwca

2011 r., V CZ 23/11, niepubl.). Taki zaś nie występuje w niniejszej sprawie.

Wprawdzie Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu nie wskazał z jakich względów odmówił

zastosowania art. 102 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., o co żalący wnosił w piśmie

procesowym z dnia 7 grudnia 2010 r. (k. 163). Powód podejmując decyzję

o wniesieniu apelacji powinien był liczyć się z możliwymi jej konsekwencjami

również w odniesieniu do kosztów procesu (por. postanowienie Sądu Najwyższego

z dnia 15 czerwca 2011 r., V CZ 24/11, niepubl.). Z kolei, chociaż stopień

skomplikowania

rozpoznawanej

sprawy

może

co

do

zasady

uzasadniać

zastosowanie art. 102 k.p.c. wówczas, gdy wynika z wątpliwości co do wykładni lub

stosowania prawa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca 2011 r.,

IV CZ 23/11, niepubl.), to jednak podnoszone przez żalącego kwestie powierzchni

celi oraz jej wentylacji należą do sfery ustaleń faktycznych rozstrzygnięcia i objęte

są normalnym ryzykiem przegranej procesu. Wreszcie nie sposób odmówić

słuszności podniesionemu w odpowiedzi na zażalenie argumentowi, że trudna

sytuacja majątkowa żalącego, związana z jego przebywaniem w zakładzie karnym,

jest przemijająca i może ulec poprawie po jego opuszczeniu.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 w zw. z art. 3941

§ 3 k.p.c. postanowił jak w sentencji. Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach

postępowania zażaleniowego stanowiły wobec Skarbu Państwa - Prokuratorii

Generalnej Skarbu Państwa – art. 98 § 3 w zw. z art. 99, art. 3941 § 3, art. 39821,

art. 391 § 1 k.p.c. i art. 11 ust. 3 u. P.G.S.P. oraz § 6 pkt 3 oraz § 12 ust. 2 pkt 2

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie

opłat za czynności radców prawnych... (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), a wobec

radcy prawnego ustanowionego z urzędu – § 15 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 3, § 12 ust. 2

pkt 2 i § 2 ust. 3 tego rozporządzenia.