IV CZ 47/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 47/08

POSTANOWIENIE

Dnia 3 lipca 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)

SSN Krzysztof Strzelczyk

w sprawie z wniosku T. S.

przy uczestnictwie J. S.

o stwierdzenie nabycia spadku,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 lipca 2008 r.,

zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w Z. z dnia 20 marca

2008 r., sygn. akt I WSC (…),

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 20 marca 2008 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę

kasacyjną wnioskodawcy wniesioną na postanowienie tego Sądu z dnia 28 listopada

2007 r. Według Sądu drugiej instancji, przepisy prawa procesowego nie przewidują

możliwości udzielania pełnomocnictwa

z datą wsteczną, w tym także w razie

wykazania, że czynności dotychczas podejmowane przez określonego pełnomocnika są

skuteczne

i

mają

oparcie

we

wcześniej

udzielonym

pełnomocnictwie.

Istotą

pełnomocnictwa jest bowiem umocowanie adwokata lub radcy prawnego do

dokonywania przyszłych czynności. Czynności już dokonane wcześniej nie mogą być

objęte umocowaniem ani też zatwierdzone.

W obszernym zażaleniu wnioskodawczyni podniesiono zarzuty naruszenia art. 63

§ 1 k.c., art. 65 § 1 k.c., art. 56 k.c., art. 87 § 1 k.c., art. 871 § 1 k.p.c., art. 88 k.p.c., art.

91 k.p.c., art. 92 k.p.c., art. 3986 § 1 i 2 k.p.c. Skarżący wnosił o uchylenie

zaskarżonego postanowienia. Według skarżącego, wnoszący skargę kasacyjną radca

prawny był właściwie umocowany, ponieważ pełnomocnik wnioskodawcy – w wykonaniu

zarządzenia sądu – złożył odpowiednie umocowanie po wniesieniu skargi.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Należy stwierdzić, że skarżący nietrafnie kwestionuje stanowisko Sądu drugiej

instancji, że pełnomocnictwo z dnia 30 grudnia 2006 r. zostało jednak udzielone w

postępowaniu , które już zostało zakończone po wniesieniu odrzuconej skargi

kasacyjnej (sygn. akt WSC 1/07, zarządzenie z dnia 25 lutego 2008 r.).

Skarżący nie zaprzecza temu, że skarga kasacyjna została złożona przed

udzieleniem umocowania pełnomocnikowi przez wnioskodawcę w dniu 13 marca 2008 r.

Stara się natomiast umotywować stanowisko, zgodnie z którym pełnomocnictwo

procesowe, udzielone po wniesieniu środka zaskarżenia (skargi kasacyjnej), może

wywoływać skutek wsteczny w postaci możliwości przyjęcia faktu umocowania

procesowego także do wcześniej podjętych czynności procesowych. Z okoliczności

sprawy nie wynika zatem, że skarżący wniósł np. nową skargę kasacyjną po uzyskaniu

umocowania z dnia 13 marca 2008 r.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego akcentuje się to, że wniesienie środków

zaskarżenia do Sądu Najwyższego przez pełnomocnika strony powinno być połączone z

przedstawieniem pełnomocnictwa, z którego wynika, iż w chwili wniesienia tego środka

pełnomocnik był legitymowany do wniesienia tej czynności. Fakt takiego właśnie

umocowania powinien być wykazany przez pełnomocnika także po wezwaniu go przez

sąd do usunięcia braków formalnych (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

17 września 2004 r., V CZ 90/04, nieopubl.). W uzasadnieniu tego postanowienia trafnie

stwierdzono, że przepisy

k.p.c. nie przewidują ogólnej zasady tzw. następczego

potwierdzania czynności procesowych, dokonywanych bez należytego umocowania , a

jedyne odstępstwo od tej zasady sformułowano w wyjątkowym przepisie w art. 97 k.c.

Nie można podzielić stanowiska skarżącego, iż udzielenie przez wnioskodawcę

pełnomocnictwa procesowego z dnia 13 marca 2008 r. nastąpiło ze skutkiem

wstecznym w tym sensie, że późniejsze czasowo umocowanie wnoszącego skargę

kasacyjną

rozciągnięte zostało także na czas wniesienia skargi. Takiej konstrukcji

pełnomocnictwa procesowego nie przewidują przepisy k.p.c. Nie może jej uzasadniać

powołaniem się na art.92 k.p.c., ponieważ wskazane w tym przepisie określenie „czas

trwania” umocowania odnosi się do okresu trwania umocowania pro futuro.

Należy stwierdzić, że konieczność legitymowania się przez pełnomocnika

odpowiednim pełnomocnictwem, udzielonym przez stronę jeszcze przed wniesieniem

środka zaskarżenia (skargi kasacyjnej) uzasadnia sam cel przepisu art. 87 1 § 1 k.p.c.,

wprowadzającego bezwzględny nakaz tzw., przymusu adwokacko-radcowskiego. Cel

ten zostanie osiągnięty mianowicie wówczas, gdy prawny stosunek pełnomocnictwa

procesowego ukształtowany został przed wniesieniem skargi kasacyjnej, a więc gdy

ujawniona została wcześniej wola strony złożenia w ogóle tego środka zaskarżenia i

wola ustanowienia oznaczonego pełnomocnika reprezentującego mocodawcę w

postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

Z

przedstawionych

względów

Sąd

Najwyższy

nieuzasadnione (art. 394 § 3 k.p.c. w zw. z art. 398

k.p.c. ).

oddalił

zażalenie

jako