IV CZ 47/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 47/07

POSTANOWIENIE

Dnia 26 września 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

(przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Irena Gromska-Szuster

SSN Mirosława Wysocka

w sprawie z powództwa H. O.

przeciwko Uniwersytetowi […]

o zapłatę

oraz z powództwa wzajemnego Uniwersytetu […]

przeciwko H. O.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 26 września 2007 r.,

zażalenia powódki (pozwanej wzajemnej)

na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 7 marca 2007 r.,

odrzuca zażalenie i zasądza od powódki (pozwanej wzajemnej)

na rzecz pozwanego (powoda wzajemnego) kwotę 120 (sto

dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania

zażaleniowego.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 marca 2007 r. Sąd Apelacyjny oddalił

wniosek powódki H. O. o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi Sądu

Okręgowego w B. z dnia 14 lipca 2004 r. oraz wyrokowi Sądu Apelacyjnego w […] z

dnia 9 marca 2006 r. W uzasadnieniu podał, że powódka otrzymała już tytuł

wykonawczy, w postaci odpisu prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w B.

zaopatrzonego

w klauzulę

wykonalności

na

mocy

postanowienia

Sądu

Apelacyjnego z dnia 14 czerwca 2005 r., zaś uchylenie przez ten Sąd

postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności nastąpiło już po wygaśnięciu

wykonalności tytułu wykonawczego na skutek wyegzekwowania przez powódkę

objętego nim świadczenia, w związku z czym uchylenie przedmiotowego

postanowienia nie miało już wpływu na wykonalność orzeczenia. W ocenie Sądu

Apelacyjnego, pełnomocnik powódki nie wyjaśnił dostatecznie przyczyn ponownego

złożenia wniosku o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu.

W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik powódki zarzucił mu

naruszenie przepisów postępowania, a to art. 777 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 363 § 1

k.p.c., wskazując, że oba wyroki, jako prawomocne, mają walor tytułów

egzekucyjnych z mocy ustawy. Na tej podstawie strona powodowa żąda uchylenia

zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania

Sądowi Apelacyjnemu oraz przyznania skarżącej kosztów postępowania, w tym

kosztów zastępstwa adwokackiego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W sprawie zachodzi potrzeba rozstrzygnięcia kwestii, czy wniesienie

zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o wydanie

tytułu wykonawczego jest w ogóle dopuszczalne. Należy bowiem zauważyć, że

zgodnie z art. 3941 k.p.c., oprócz wskazanych w § 1 tego przepisu zażaleń na

postanowienie sądu drugiej instancji odrzucających skargę kasacyjną oraz skargę

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, zażalenie do

Sądu Najwyższego przysługuje jedynie na postanowienie Sądu drugiej instancji

kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem jedynie postanowień wyjątkowo

zaskarżalnych skargą kasacyjną w myśl art. 3981 k.p.c., a także postanowień

wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej

instancji.

Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał pogląd, że do kategorii postanowień

kończących postępowanie należy zaliczyć jedynie te postanowienia, których

uprawomocnienie się trwale zamyka drogę do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty

przez sąd danej instancji. Przy ocenie, czy dane postanowienie kończy

postępowanie w rozumieniu art. 3941 § 2 k.p.c., chodzi zatem o ustalenie, czy jest

to „ostatnie orzeczenie sądu drugiej instancji kończące sprawę jako całość”.

Przeciwieństwem postanowień kończących postępowanie w sprawie są natomiast

postanowienia kończące w postępowaniu jedynie zagadnienia incydentalne,

uboczne (tak m.in. w uzasadnieniu uchwał SN: z dnia 24 listopada 1998 r., III CZP

44/98, OSNC 1999 nr 5, poz. 87, a także z dnia 31 maja 2000 r., III ZP 1/00,

niepubl. oraz w postanowieniu SN z dnia 11 sierpnia 1999 r., I CKN 367/99, OSNC

2000 nr 3, poz. 48).

Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy godzi się zauważyć, że

postępowanie

w

przedmiocie

wykonalności

jest

szczególnym

nadania

tytułowi

postępowaniem,

egzekucyjnemu

klauzuli

toczącym

już

się

po

prawomocnym rozpoznaniu sprawy. Nie ma ono na celu rozstrzygnięcia o istocie

sprawy, lecz jedynie wdrożenie prawomocnego orzeczenia bądź innego tytułu

egzekucyjnego do jego przymusowego wykonania; innymi słowy, stanowi ono

pomost pomiędzy postępowaniem rozpoznawczym a egzekucyjnym (por. m.in.

uchwałę SN z dnia 9 listopada 1994 r., III CZP 143/94, OSNCP 1995, nr 3, poz. 46,

a także postanowienie SN z dnia 10 maja 2000 r., III CZ 48/00, LEX nr 51816).

Z powyższych względów należy uznać, że wydane w nim postanowienie nie ma

charakteru „postanowienia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie

w sprawie”, od którego przysługiwałoby zażalenie do Sądu Najwyższego.

Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art.

3941 § 3 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. zażalenie jako niedopuszczalne podlegało

odrzuceniu.