IV CZ 43/14 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 43/14 POSTANOWIENIE Dnia 21 sierpnia 2014 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Antoni Górski‎SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z wniosku A. C.‎przy uczestnictwie M. O.‎o podział majątku wspólnego,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 sierpnia 2014 r.,‎zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w B.‎z dnia 31 marca 2014 r., oddala zażalenie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 3 października 2013 r. Sąd Okręgowy w B. oddalił w całości apelację wnioskodawcy A. C. oraz uczestniczki M. O. od postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 21 marca 2013 r., którym Sąd ten dokonał podziału majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej.W skardze kasacyjnej wnioskodawca, wskazując, że zaskarża w całości postanowienie Sądu Okręgowego oddalające jego apelację, oznaczył wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 155.122 zł. Postanowieniem z dnia 31 marca 2014 r. Sąd Okręgowy w B. sprawdziwszy wartość przedmiotu zaskarżenia, ustalił ją na kwotę 80 469,40 zł i skargę odrzucił.

Sąd odwoławczy stwierdził, że skarżący podwyższył wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną w stosunku do wartości określonej w apelacji na kwotę 80 469,40 zł, nie wskazując okoliczności, które uzasadniałyby taką zmianę. Ponieważ ustalona wartość jest niższa niż przewidziana w art. 5191 § 2 k.p.c., skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. W zażaleniu na postanowienie odrzucające skargę wnioskodawca zarzucił, że jest ono nieuzasadnione i zostało wydane z naruszeniem art. 3984 § 3 w zw. z art. 3986, art. 5191 § 2 oraz art. 25 i 26 k.p.c., a także art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:Chociaż wnioskodawca zaskarżył postanowienie z dnia 31 marca 2014 r.

„w całości”, co mogłoby oznaczać, że zaskarżenie obejmuje także orzeczenie, którym Sąd sprawdził i ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia, jednak w uzasadnieniu zażalenia jako zaskarżone wyraźnie wskazał postanowienie odrzucające skargę. Gdyby skarżący tego nie uczynił, zażalenie należałoby w części jako niedopuszczalne odrzucić, gdyż na postanowienie w przedmiocie sprawdzenia i ustalenia tej wartości, jako orzeczenie niekończące postępowania w sprawie, ten środek zaskarżenia stronie (uczestnikowi) nie przysługuje (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 października 2003 r., III CZ 102/03, niepubl. oraz z dnia 23 listopada 2007 r., IV CZ 88/07, niepubl.).W postępowaniu nieprocesowym sąd drugiej instancji ani Sąd Najwyższy nie jest pozbawiony możliwości sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia wskazanej przez skarżącego w skardze kasacyjnej i może tę wartość poddać weryfikacji na podstawie akt sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2001 r., IV CZ 20/01, niepubl., z dnia 21 listopada 2001 r., I CZ 152/01, niepubl. oraz z dnia 6 czerwca 2012 r., IV CZ 7/12, niepubl.).

Sąd Okręgowy w B. postanowieniem z dnia 3 października 2013 r. sprawdził wskazaną przez wnioskodawcę w skardze wartość przedmiotu zaskarżenia i ustalił ją na kwotę 80.469,40 zł, a zatem poniżej progu kwotowego przewidzianego w art. 5191 § 2 k.p.c., którego osiągnięcie warunkuje dopuszczalność skargi. Postanowienie to, choć nie podlegało zaskarżeniu zażaleniem, mogłoby zostać poddane kontroli Sądu Najwyższego na podstawie art. 380 k.p.c. w związku z rozpoznawaniem zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi, na wydanie którego miało bezpośredni wpływ (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2001 r., I CZ 165/01, OSNC 2002, nr 7-8, poz.102), jednak, aby kontrola taka została przeprowadzona konieczne było zawarcie w zażaleniu stosownego wniosku (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 października 2003 r., III CZ 192/03 oraz z dnia 23 listopada 2007 r., IV CZ 88/07, niepubl.).

Kwestionowanie w zażaleniu prawidłowości ustalonej przez Sąd wartości przedmiotu zaskarżenia nie zwalniało skarżącego z obowiązku zawarcia w zażaleniu wyraźnego wniosku o rozpoznanie niezaskarżalnego orzeczenia na podstawie art. 380 k.p.c. Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym zażalenie podziela przyjęte w judykaturze stanowisko, że w środku zaskarżenia wnoszonym przez profesjonalnego pełnomocnika wniosek taki powinien zostać jednoznacznie sformułowany, gdyż nie ma podstaw do przypisywania pismom wnoszonym przez takich pełnomocników treści wprost w nich niewyrażonych; zgłoszenie wniosku jest warunkiem kontroli niezaskarżalnego zażalenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 września 2004, III CZ 71/04, niepubl., z dnia 3 marca 2005 r., II CZ 197/04, niepubl., z dnia 8 lipca 2005 r., II CZ 57/05, niepubl., z dnia 4 października 2006 r., I CZ 81/06, OSNC 2007, nr 2, poz. 36, z dnia 23 kwietnia 2008 r., III CZ 13/08, niepubl., z dnia 4 lipca 2008 r, I CZ 45/08, niepubl., z dnia 23 listopada 2011 r., IV CZ 99/11, niepubl., z dnia 19 stycznia 2012 r., IV CZ 109/11, niepubl., z dnia 12 lipca 2012 r., I CZ 76/12, niepubl., z dnia 21 marca 2013 r., II CZ 4/13, niepubl., z dnia 4 grudnia 2013 r, II CZ 83/13, niepubl. oraz z dnia 8 stycznia 2014 r., II UZ 63/13, niepubl.).Brak wymaganego wniosku w zażaleniu skarżącego powoduje, że ustalona przez Sąd wartość przedmiotu zaskarżenia pozostała miarodajna dla oceny dopuszczalności skargi na podstawie art. 5191 § 2 k.p.c. Zważywszy, że wartość ta była niższa niż 150.000 zł, Sąd Okręgowy trafnie skargę odrzucił jako niedopuszczalną.Ubocznie należy zauważyć, że całkowicie chybione jest odwołanie się przez skarżącego do zasady niezmienności wartości przedmiotu sporu w pozwie (art. 25 i 26 k.p.c.), jak i twierdzenie, iż kwestionowanie sposobu rozliczenia nakładów byłych małżonków jest tożsame z kwestionowaniem samej zasady podziału.Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. zażalenie oddalił.