IV CZ 43/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 43/06

POSTANOWIENIE

Dnia 18 maja 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Marian Kocon

SSN Kazimierz Zawada

w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Starosty T.

przy uczestnictwie J. G.

o stwierdzenie nabycia prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 18 maja 2006 r.,

zażalenia uczestnika postępowania

na postanowienie Sądu Okręgowego w B.

z dnia 16 marca 2006 r.,

oddala zażalenie

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 16 marca 2006 r. Sąd Okręgowy w B. odrzucił

skargę kasacyjną uczestnika postępowania od postanowienia tego Sądu z dnia 24

listopada 2005 r. Sąd wskazał, że skarga kasacyjna została wniesiona w dniu 3

marca 2006 r., a więc po wejściu w życie ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398), która w art. 149 ust. 1

przewiduje, że dotychczasowe przepisy stosuje się w sprawach wszczętych przed

dniem jej w życie do zakończenia postępowania w danej instancji. Pod rządem tej

ustawy, od skargi kasacyjnej w sprawie o zasiedzenie pobiera się opłatę stałą w

wysokości 2000 zł (art. 40 w związku z art. 18 ust. 2); wobec nieuiszczenia tej

opłaty, wniesiona przez adwokata skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu na

podstawie art. 1302 § 3 k.p.c.

W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zasadniczym argumentem powołanym w zażaleniu jest twierdzenie, że

postępowanie kasacyjne w sprawie niniejszej zostało wszczęte pod rządem

poprzednio obowiązującej ustawy o kosztach sądowych, co oznaczałoby, że

miałaby ona zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym. Według skarżącego, jego

początek należy bowiem wiązać ze złożeniem wniosku o doręczenie wyroku sądu

drugiej instancji z uzasadnieniem, a nie dopiero z momentem wniesienia skargi. Ma

za tym przemawiać to, że stosownie do art. 387 § 1 i 3 w związku z art. 398 5 § 1

k.p.c., zgłoszenie takiego wniosku warunkuje możliwość wniesienia skargi.

Poglądu skarżącego nie można podzielić. Istotnie, złożenie wniosku

o doręczenie wyroku sądu drugiej instancji z uzasadnieniem jest koniecznym

warunkiem wniesienia skargi kasacyjnej, co jednak nie oznacza, by złożenie tego

wniosku było równoznaczne z rozpoczęciem postępowania kasacyjnego. Przede

wszystkim, złożenie takiego wniosku, choć umożliwia złożenie skargi, to nie

oznacza, że zostanie ona wniesiona. Po wtóre, może zostać wniesiony więcej niż

jeden taki wniosek (przez różne strony, a nawet przez różne podmioty występujące

po tej samej stronie), co prowadziłoby – przy poglądzie skarżącego – do

niejednorodnego ukształtowania momentu rozpoczęcia postępowania kasacyjnego.

W orzecznictwie już na tle kasacji (której wniesienie również warunkowane

było złożeniem wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem) jednolicie

przyjmowano, że postępowanie kasacyjne rozpoczyna się z momentem wniesienia

kasacji, i brak jest przesłanek do zmiany tego stanowiska.

Warto dodać, że już pod rządem przepisów skardze kasacyjnej przyjmuje

się, że przymus adwokacko – radcowski w postępowaniu przed Sądem

Najwyższym (art. 871 k.p.c.) obowiązuje dopiero od momentu sporządzenia środka

odwoławczego, a wniosek, o którym mowa, nie jest traktowany jako czynność

związana

ściśle

z

postępowaniem

przed

Sądem

Najwyższym,

w

tym

stanowisko

Sądu

z postępowaniem kasacyjnym.

Z

powyższych

względów

należało

zaakceptować

Okręgowego, że do skargi kasacyjnej wniesionej po wejściu w życie ustawy z dnia

28 lipca 2005 r. miały zastosowanie przepisy tej ustawy oraz przepis art. 130 2 § 3

k.p.c.

Drugi zarzut podniesiony w zażaleniu opiera się na twierdzeniu, że opłata od

skargi została (w kwocie wyższej, niż opłata stała, bo obliczonej według poprzednio

obowiązujących reguł wpisu stosunkowego) bez wezwania uiszczona przez

skarżącego „w terminie otwartym do złożenia skargi kasacyjnej”, na dowód czego

do zażalenia dołączono niepotwierdzoną kserokopię wpłaty w urzędzie pocztowym.

Także i ten zarzut nie stanowi podstawy do uwzględnienia zażalenia.

Stosownie do art. 10 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

z dnia 28 lipca 2005 r. (tak jak poprzednio w art. 15 u.k.s.c. z 1967 r.), opłatę należy

uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. Chociaż z brzmienia

przepisu można wyprowadzać wniosek, że opłata powinna być dokonana

jednocześnie z wniesieniem pisma, to w orzecznictwie Sądu Najwyższego

ukształtowanym na tle art. 15 i 17 u.k.s.c. z 1967 r. jednolicie przyjmowano za

skuteczne uiszczenie wpisu stałego po wniesieniu środka odwoławczego

podlegającego takiemu wpisowi, o ile nastąpi to przed upływem terminu do

wniesienia tego środka i przed jego odrzuceniem przez sąd (por. uchwałę z dnia

25 września 1970 r., III CZP 58/70, OSNC1971/9/146, postanowienie z dnia

16 maja 1969 r., III CRN 136/69, LEX 6505 i uzasadnienie postanowienia z dnia

3 października 2000 r., I CKN 854/00, niepublikowane). W zakresie mającym

znaczenie w niniejszej sprawie, nie doszło do istotnych zmian, bowiem identycznie

sformułowana jest reguła dotycząca uiszczania wpisu przy wnoszeniu pisma

podlegającego opłacie i takie same są skutki nieuiszczenia opłaty stałej od środka

zaskarżenia wnoszonego przez adwokata (poprzednio art. 17 zd. 2 u.k.s.c. z 1967

r., obecnie art. 1302 § 3 k.p.c.). Przemawia to za utrzymaniem utrwalonego

orzecznictwa w tym zakresie, co nie oznacza jednak, by wpływało to na ocenę

skutków działania skarżącego w sprawie niniejszej w sposób przezeń oczekiwany.

Jak wskazano, uznanie skuteczności uiszczenia opłaty stałej po wniesieniu

środka zaskarżenia (a nie „przy” jego wniesieniu) jest uzależnione nie tylko od tego,

by nastąpiło to przed upływem terminu do wniesienia tego środka, ale także od

tego, by nastąpiło to przed jego odrzuceniem przez sąd. W niniejszej sprawie

skarżący nie uiścił opłaty przy wniesieniu skargi, ani nie wykazał jej uiszczenia

później, a w każdym razie nie uczynił tego przed wydaniem orzeczenia

odrzucającego skargę, co nastąpiło już po upływie terminu do wniesienia skargi

kasacyjnej.

Brak jest w tej sytuacji podstaw do zakwestionowania przyjętej przez Sąd

Okręgowy podstawy prawnej odrzucenia skargi kasacyjnej. Nie może wywrzeć

skutku powołanie się przez skarżącego na uiszczenie opłaty dopiero w zażaleniu

na postanowienie Sądu, i to we wskazanej wyżej formie.

Wobec bezzasadności zarzutów podniesionych w zażaleniu, orzeczono

o jego oddaleniu, na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c.

jc