IV CZ 40/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 40/06

POSTANOWIENIE

Dnia 31 maja 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Maria Grzelka

SSN Zbigniew Strus

w sprawie ze skargi upadłego dłużnika Przedsiębiorstwa Rolno – Handlowo –

Usługowego „D.” Spółki z o.o. w R. o wznowienie postępowania

zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w B.

lipca 2001 r., w sprawie z wniosku wierzycieli : […]

z udziałem upadłego

o ogłoszenie upadłości

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 31 maja 2006 r.,

zażalenia upadłego

na postanowienie Sądu Okręgowego w B.

z dnia 23 listopada 2005 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

z dnia 5

Sąd Okręgowy w B. odrzucił skargę kasacyjną upadłego wyrażając pogląd,

że wpis stały powinien być uiszczony w dniu doręczenia odpisu prawomocnego

postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów sądowych.

W zażaleniu upadły wniósł o uchylenie tego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przytoczony pogląd nie znajduje podstawy w art. 17 ustawy z dnia

13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (dalej: „ustawy

o kosztach z dnia 13 czerwca 1967 r."). Przy wykładni tego przepisu trzeba mieć

na uwadze, poza werbalną jego treścią, przede wszystkim jego cel i charakter.

Redakcja przepisu, a zwłaszcza użycie w nim zwrotu "pisma wnoszone", prowadzi

do wniosku, iż rygor nim przewidziany odnosi się wyłącznie do sytuacji, gdy

adwokat wnosi pismo podlegające opłacie stałej bez należnej opłaty. Ostrze tego

unormowania zwrócone jest przeciwko osobom, które chciałyby wnosić pisma

procesowe celowo nie opłacone dla uzyskania zwłoki w postępowaniu. Ponieważ

adwokat powinien znać wysokość wpisu stałego, uzależnienie zastosowania sankcji

w postaci zwrotu czy odrzucenia pisma od uprzedniego wezwania prowadziłoby do

zbędnego absorbowania sądu i przedłużenia postępowania.

Omawiany przepis nie reguluje natomiast sytuacji, jaka się wytwarza wtedy,

gdy z pismem podlegającym opłacie stałej adwokat łączy wniosek o zwolnienie od

kosztów sądowych. W tej sytuacji, skoro ustawa o kosztach z dnia 13 czerwca

1967 r. w art. 17 nie zakreśla terminu do wniesienia opłaty, to należałoby zapełnić

lukę w drodze analogii z art. 16. Aczkolwiek prawo procesowe nie wyłącza

możliwości stosowania analogii, to jednak wchodzi ona w rachubę tylko wtedy, gdy

ustawa pewnej kwestii nie reguluje w ogóle. Tymczasem ustawa o kosztach z dnia

13 czerwca 1967 r. posługuje się określonym terminem, ale tylko w odniesieniu do

sytuacji, gdy mowa o wezwaniu do opłat. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia

twierdzenia o luce w prawie.

Oznacza to, że art. 17 ustawy o kosztach z dnia 13 czerwca 1967 r.

wprowadza wyjątek tylko w odniesieniu do sytuacji, gdy adwokat wnosi pismo

podlegające opłacie stałej i nie składa wniosku o zwolnienie. Wyjątkowy charakter

przepisu nie pozwala na przyjęcie wykładni rozszerzającej. Brak również podstaw

do wysunięcia tezy, iż doręczenie prawomocnego postanowienia o zwolnieniu od

kosztów zastępuje wezwanie. A zatem, adwokat po prawomocnej odmowie

zwolnienia od kosztów sądowych musi być wezwany do uiszczenia opłat pod

rygorem przewidzianym w art. 16 ustawy.

Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu.

db