IV CZ 4/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 4/12

POSTANOWIENIE

Dnia 6 czerwca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący)

SSN Antoni Górski (sprawozdawca)

SSN Kazimierz Zawada

w sprawie z powództwa J. G.

przeciwko "S.- M." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Chełmnie

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 6 czerwca 2012 r.,

zażalenia strony pozwanej

na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie trzecim wyroku

Sądu Apelacyjnego

z dnia 9 sierpnia 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2011 r. Sąd Apelacyjny w sprawie z powództwa

J. G. przeciwko S.-M. Sp. z o.o. na skutek apelacji pozwanego zmienił zaskarżony

wyrok Sądu Okręgowego z dnia 5 sierpnia 2009 r. w ten sposób, że w miejsce

kwoty 204.873,12 zł zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 174.142,16 zł i

oddalił powództwo w pozostałej części (pkt 1), oddalił apelację w pozostałym

zakresie (pkt 2), jak również zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 10.800

zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego i kasacyjnego (pkt 3).

W zażaleniu pozwana zarzucała naruszenie art. 98 k.p.c. art. 100 k.p.c., 108

k.p.c. w zw. z art. 386 k.p.c., § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców

prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej

udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Skarżąca wnosiła

o zmianę zaskarżonego postanowienia w przedmiocie kosztów procesu, względnie

o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarżąca wskazała, że błędnie zasądzono zwrot kosztów postępowania

kasacyjnego na rzecz powoda, podczas gdy postępowanie kasacyjne zostało przez

powoda przegrane oraz nie zasądzono zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego

na rzecz pozwanej, podczas gdy zostało przez pozwaną wygrane. Odnośnie do art.

100 k.p.c. zarzucono nieuwzględnienie zasady stosunkowego rozdziału kosztów

w sytuacji, w której powód wygrał sprawę w 85%, zaś pozwana w 15%. W ocenie

skarżącej nie orzeczono o kosztach postępowania pierwszej instancji mimo zmiany

zaskarżonego wyroku, jak również błędne ustalenie wysokości kosztów zastępstwa

procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

Sąd Apelacyjny w sposób wyczerpujący wyjaśnił motywy, którymi kierował

się przy orzekaniu o kosztach sądowych. Stwierdzono, że o kosztach procesu,

w tym kosztach za postępowanie kasacyjne, orzeczono – mimo częściowej zmiany

wyroku – na podstawie art. 100 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. W ocenie Sądu

Apelacyjnego istniały podstawy do włożenia na stronę pozwaną obowiązku zwrotu

wszystkich kosztów za postępowanie pierwszoinstancyjne. Sąd zaznaczył,

że w ostatecznym wyniku procesu powód uległ tylko co do nieznacznej części

swego żądania, zaś obniżenie należnej mu kary umownej zależało od oceny Sądu.

Zdaniem Sądu spełnione zostały przesłanki do zastosowania art. 100 zd. 2 k.p.c.

Zgodnie z art. 108 § 1 k.p.c. sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu

kończącym sprawę w instancji. Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c., strona przegrywająca

sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne

do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Powołany przepis ustanawia

dwie zasady rozstrzygania o kosztach procesu, tj. zasadę odpowiedzialności

za wynik procesu oraz zasadę orzekania o zwrocie kosztów niezbędnych

i celowych.

Przy częściowym

o kosztach

postępowania

uwzględnieniu

apelacyjnego

jest

apelacji,

art.

podstawą

k.p.c.

orzeczenia

Pozwala

on

na zniesienie tych kosztów między stronami, gdy poniesione przez nie koszty

„równoważą się”, albo na zasądzenie całych poniesionych kosztów od przeciwnika,

gdy ten uległ w przeważającym rozmiarze.

Przy orzekaniu o kosztach postępowania na podstawie art. 100 k.p.c. ma

znaczenie także wynik sprawy w danej instancji oraz rozmiar wydatków

poniesionych przez strony. Nie oznacza to jednak, jak chce żalący się,

że rozliczenie kosztów następuje oddzielnie, stosownie do wyniku sprawy za każdą

instancję. Należy bowiem podkreślić, że ocena końcowa przeprowadzana jest

poprzez porównanie rozmiaru żądania uwzględnionego w wyroku z całym

dochodzonym roszczeniem. Otrzymana proporcja powinna następnie posłużyć do

określenia należnego stronie zwrotu kosztów. Zastosowanie art. 100 k.p.c. wymaga

jednak nie tylko dokonania oceny ostatecznego wyniku sprawy, lecz także podlega

dyskrecjonalnej ocenie sędziowskiej (por. postanowienie SN z dnia 19 stycznia

2011 r., V CZ 90/10, niepubl.). Ustalenie powyższych okoliczności ustawodawca

pozostawił swobodnej ocenie sądu. Rozstrzygnięcie w tym zakresie może zostać

skutecznie zakwestionowane w ramach kontroli instancyjnej jedynie w razie

oczywistego naruszenia przewidzianych w ustawie reguł.

Analiza uzasadnienia Sądu Apelacyjnego przekonuje, że rozstrzygnięcie

przyjęte przez ten Sąd mieści się w dyspozycji wskazanych przepisów.

Nieuzasadnione jest twierdzenie, by miało miejsce naruszenie reguł orzekania

o kosztach, w tym zwłaszcza art. 100 k.p.c.

Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 394 1 § 3 w zw. z art.

39814 k.p.c. zażalenie oddalił.

jw