IV CZ 39/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 39/11

POSTANOWIENIE

Dnia 24 sierpnia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący)

SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca)

SSN Anna Kozłowska

w sprawie ze skargi „Benedykt B., Rafał C., Piotr C. - K3 A." Spółki Cywilnej na

postanowienie Krajowej Izby Odwoławczej

z dnia 11 października 2010 r.,

z udziałem zamawiającego Muzeum II Wojny Światowej

w przedmiocie zamówienia publicznego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 24 sierpnia 2011 r.,

zażalenia skarżącego

na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 26 stycznia 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę

Benedykta B., Rafała C. i Piotra C., prowadzących działalność gospodarcza w

postaci spółki cywilnej K3 A., od postanowienia Krajowej Izby Odwoławczej z dnia

11 października 2010 r. i zasądził od skarżących na rzecz Muzeum II Wojny

Światowej kwotę 617 zł tytułem kosztów postępowania.

Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że skarga została odrzucona na

podstawie art. 198e ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień

publicznych (tekst jedn.: Dz. U z 2010 r. Nr 113, poz. 759 ze zm.; dalej – „p.z.p.”)

z powodu nieuiszczenia należnej od niej opłaty. Rozstrzygnięcie o kosztach

postępowania Sąd oparł natomiast na art. 198f ust. 5 p.z.p. w związku z przepisami

rozporządzenia Ministra sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat

za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego

z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.; dalej – „rozporządzenia MS”).

Postanowienie zaskarżyli Benedykt B., Rafał C. i Piotr C.

w części

dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. W zażaleniu zarzucili

naruszenie art. 98 § 1 k.p.c. w związku z art. 102 k.p.c., art. 357 § 2 zdanie drugie

k.p.c., art. 198 ust. 5 p.z.p., w brzmieniu obowiązującym w dniu 26 stycznia 2010 r.,

art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 198 ust. 5 w związku z art. 198

ust. 3 p.z.p. w związku z art. 34 ust. 2 i art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005

r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz.1398 ze zm.;

dalej – „u.k.s.c.”), art. 198e ust. 1. p.z.p. i art. 198f ust. 5 p.z.p. W konkluzji

zażalenia wnieśli o zmianę postanowienia w zaskarżonej części i nieobciążenie

skarżących kosztami postępowania albo o uchylenie zaskarżonego postanowienia i

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Trafnie skarżący zarzucili, że art. 198f ust. 5 u.p.z. nie może stanowić

podstawy prawnej rozstrzygnięcia o kosztach postępowania w sprawie, albowiem

przepis ten wszedł w życie – na skutek nowelizacji dokonanej ustawą z dnia

2 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz niektórych

innych ustaw (Dz. U. Nr 223, poz. 1778; dalej: „ustawa nowelizująca”) – z dniem

29 stycznia 2010 r. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 ustawy nowelizującej do

postępowań o udzielenie zamówienia publicznego i konkursów wszczętych przed

dniem wejścia w życie tej ustawy oraz do protestów, odwołań i skarg dotyczących

tych postępowań stosuje się przepisy dotychczasowe. To oznacza, że podstawę

rozstrzygnięcia o kosztach postępowania w sprawie powinien stanowić art. 198

ust. 5 p.z.p., w wersji obowiązującej do chwili wejścia w życie ustawy nowelizującej,

ponieważ konkurs, którego dotyczy skarga, został wszczęty – co jest bezsporne –

przed wejściem w życie ustawy nowelizującej. Jednakże stwierdzone uchybienie

nie ma wypływu na rozstrzygnięcie, gdyż – co uszło uwagi skarżących – treść

przytoczonego wyżej art. 198f ust. 5 i art. 198 ust. 5 jest taka sama.

Nie można także podzielić zarzutu skarżących, że nie ma podstaw do

uznania ich – w rozumieniu znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów

o kosztach postępowania – za przegrywających sprawę, albowiem nie doszło

o merytorycznego rozpoznania skargi. Przepis art. 198 ust. 5 p.z.p., w wersji

sprzed 29 stycznia 2010 r., stanowił, że strony ponoszą koszty postępowania

stosownie do jego wyniku. Nawiązywał on więc wyraźnie do przewidzianej w art. 98

§ 1 k.p.c. zasady odpowiedzialności strony za wynik procesu. Na gruncie art. 98 § 1

k.p.c. przyjmuje się natomiast – co zgodnie podkreślają doktryna i orzecznictwo

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 października 1967 r., I CZ 81/67,

niepubl.) – że dla oceny, czy strona przegrała proces, obojętne jest, czy ponosi ona

winę za prowadzenie procesu oraz czy uległa co do istoty, czy tylko formalnie,

np. przez odrzucenie pozwu z powodu niedopuszczalności drogi sądowej. Nie ma

powodów

(nie

wskazali

ich

również

skarżący),

aby

inaczej

rozumieć

przegrywającego w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem skargi od orzeczenia

Krajowej Izby Odwoławczej, toczącym się według odpowiednio stosowanych

przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o apelacji (art. 194 ust. 2 p.z.p.,

w wersji sprzed dnia 29 stycznia 2010 r.). Sąd Okręgowy trafnie zatem uznał

skarżących – wbrew stanowisku wyrażonemu w zażaleniu – za przegrywających

sprawę. To oznacza, że zarzuty naruszenia art. 198 ust. 5 p.z.p., w wersji sprzed

dnia 29 stycznia 2010 r., art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 195

ust. 5 w zw. z ust. 3 p.z.p., w wersji sprzed dnia 29 stycznia 2010 r., w związku

z art. 34 ust. 2 i art. 149 ust. 1 u.k.s.c., zmierzające w istocie do zakwestionowania

tego stanowiska, należało uznać za nieuzasadnione.

Nieuzasadniony jest także zarzut, że zaskarżone postanowienie zostało

wydane z naruszeniem art. 98 § 1 w związku z art. 102 k.p.c., albowiem Sąd

powinien – zdaniem skarżących – w sytuacji, której nie są oni stroną

przegrywającą, nie obciążyć ich kosztami postępowania. Przede wszystkich

omawiany zarzut został oparty na błędnym przekonaniu, że skarżący nie są stroną

przegrywającą, albowiem z powodu odrzucenia skargi nie doszło do jej

merytorycznego rozpoznania. Ponadto należy podzielić wyrażony w piśmiennictwie

pogląd, że – ze względu na stosowanie w postępowaniu toczącym się na skutek

wniesienia skargi jedynie przepisów o apelacji, nieregulujących w ogóle zasad

zwrotu kosztów postępowania – uregulowanie zawarte w art. 198 ust. 5 p.z.p.,

w wersji sprzed dnia 29 stycznia 2010 r., należy traktować jako przepis szczególny

dotyczący zwrotu

kosztów,

wyłączający zastosowanie

innych

niż zasada

odpowiedzialności za wynik procesu, zasad zwrotu kosztów przewidzianych

w Kodeksie postępowania cywilnego.

Nie ma istotnego znaczenia w sprawie zarzut naruszenia art. 357 § 2 zdanie

drugie k.p.c., polegający – według skarżących – na niepouczeniu ich o terminie

i sposobie wniesienia środka zaskarżenia. Wobec wniesienia właściwego środka

zaskarżenia na rozstrzygnięcie o kosztach postępowania i z zachowaniem terminu,

zarzucone uchybienie nie mogło bowiem mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Zarzut naruszenia art. 198e ust. 1 p.z.p., polegający – zdaniem skarżących –

na wskazaniu wadliwej podstawy prawnej odrzucenia skargi, uchyla się natomiast

spod kontroli zażaleniowej ze względu na zakres zaskarżenia postanowienia.

Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji

postanowienia (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).

md