IV CZ 37/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 37/13

POSTANOWIENIE

Dnia 24 kwietnia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący)

SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca)

SSN Maria Szulc

w sprawie z powództwa M. O.

przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w S.

o zadośćuczynienie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 24 kwietnia 2013 r.,

zażalenia powoda

na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 23 stycznia 2013 r.,

1. odrzuca

zażalenie

w

części

skierowanej

przeciwko rozstrzygnięciu zamieszczonemu w punkcie

I zaskarżonego postanowienia,

2. oddala zażalenie w pozostałej części,

3. oddala

wniosek

adw.

E.

R. o

przyznanie

kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi w

postępowaniu zażaleniowym.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny: 1. sprawdził wartość

przedmiotu zaskarżenia określoną w skardze kasacyjnej na kwotę 600 000 zł i

ustalił ją na kwotę 30 000 zł, 2. odrzucił skargę kasacyjną powoda, 3. oddalił

wniosek pełnomocnika powoda o zasądzenie wynagrodzenia za sporządzenie

skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wskazał, że powód, składając apelację od

wyroku Sądu pierwszej instancji, jako wartość przedmiotu zaskarżenia podał w niej

kwotę 30 000 zł, stąd też wartość przedmiotu zaskarżenia podana w skardze

kasacyjnej nie mogła być od tej kwoty wyższa. Ponieważ jest to wartość niższa niż

50.000 zł (art. 3982 § 1 k.p.c.), skarga kasacyjna jest niedopuszczalna.

Powód zaskarżył to postanowienie w punktach pierwszym i drugim,

domagając się jego uchylenia i rozpoznania skargi kasacyjnej. Zdaniem

skarżącego, brak umorzenia przez Sąd pierwszej instancji postępowania ponad

kwotę 30.000 zł w związku z pośrednim ograniczeniem powództwa do takiej kwoty

nie pozbawia powoda prawa wniesienia skargi kasacyjnej. Zdaniem skarżącego,

dodatkowym argumentem przemawiającym za traktowaniem przez Sąd Apelacyjny

sprawy powoda jako sprawy, w której wartość przedmiotu sporu wynosi co najmniej

50 000, było rozstrzygnięcie o kosztach zastępstwa procesowego; koszty te zostały

ustalone nie od kwoty 30.000 zł, ale od wartości wyższej niż 50.000 zł.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie skierowane przeciwko rozstrzygnięciu zawartemu w punkcie

pierwszym

zaskarżonego

postanowienia,

jako

niedopuszczalne,

podlegało

odrzuceniu. Przepisy kodeksu postępowania cywilnego (art. 394 1 § 1 i 2 k.p.c.) nie

przewidują

bowiem

zażalenia

do

Sądu

Najwyższego

na

postanowienie

w przedmiocie ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia. Zażalenie, którego nie

przewiduje

ustawa, jako niedopuszczalne, podlega odrzuceniu (art. 3941 § 3

w związku z art. 39821 w związku z art. 397 § 2 k.p.c. w związku z art. 373 i art. 370

k.p.c.).

W pozostałej części zażalenie jako bezzasadne, podlegało oddaleniu.

Z akt sprawy wynika, że powód w pozwie domagał się zasądzenia od pozwanego

łącznie kwoty 600.000 zł. Na rozprawie w dniu 9 maja 2012 r. powód oświadczył,

że

popiera powództwo i wnosi o zasądzenie kwoty 30.000 zł tytułem

zadośćuczynienia. Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 9 maja 2012 r. oddalił

powództwo. W apelacji wniesionej od tego wyroku powód napisał: „podtrzymuję

swoje żądania co do kwoty 30 tysięcy zł zadośćuczynienia”. Z powyższego jasno

wynika, że Sąd Apelacyjny orzekając w sprawie rozstrzygał jedynie o żądaniu

zapłaty 30.000 zł, w tej tylko bowiem części powód zaskarżył wyrok sądu pierwszej

instancji oddalający powództwo. Zważywszy, że skarga kasacyjna przysługuje od

wyroków sądu drugiej instancji, wskazana w skardze wartość przedmiotu

zaskarżenia nie mogła być wyższa od kwoty, która była przedmiotem postępowania

przed tym sądem.

W konsekwencji Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną

powoda jako niedopuszczalną z uwagi na to, że wartość przedmiotu zaskarżenia

kasacyjnego nie spełniała warunku wskazanego w art. 3982 § 1 k.p.c.

Na marginesie zwrócić należy uwagę, że rozstrzygnięcie o kosztach procesu ma

charakter akcesoryjny w stosunku do orzeczenia co do istoty sprawy. Nie można

zatem w sposób wiążący wnioskować o wartości przedmiotu sporu na podstawie

treści orzeczenia o kosztach procesu.

Z przedstawionych przyczyn zażalenie należało oddalić (art. 394 1 § 3

w związku z art. 39814 k.p.c.).

Wniosek pełnomocnika powoda o przyznanie kosztów pomocy prawnej

udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu zażaleniowym podlegał oddaleniu.

Pomoc ta, jak to już wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 sierpnia

1997 r. II CZ 88/97 (OSNC 1998, z. 3, poz. 40) powinna być udzielana zgodnie

z wymaganiami stawianymi profesjonaliście. W niniejszej sprawie „pomoc prawna”

udzielona powodowi polegała na sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej

nie spełniającej

jednego

z

podstawowych

warunków

proceduralnych,

co spowodowało konieczność jej odrzucenia. Sporządzenie przez tego samego

pełnomocnika zażalenia, które w części zostało odrzucone jako niedopuszczalne,

a w części okazało się oczywiście bezzasadne, nie upoważnia go do skutecznego

domagania się kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w taki sposób

stronie w postępowaniu zażaleniowym. Wypada jednocześnie zwrócić uwagę,

że jeśli adwokat ustanowiony w związku z postępowaniem kasacyjnym nie

stwierdza podstaw do wniesienia skargi, jest on zobowiązany niezwłocznie

zawiadomić na piśmie o tym stronę oraz sąd, nie później niż w terminie dwóch

tygodni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu; do zawiadomienia adwokat

dołącza sporządzoną przez siebie opinię o braku podstaw do wniesienia skargi (art.

118 § 5 zd. 1-2 k.p.c.). Wówczas, zgodnie z § 13 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), za sporządzenie

opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej pełnomocnikowi przysługuje

stosowne wynagrodzenie.

jw