IV CZ 36/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 36/13

POSTANOWIENIE

Dnia 24 kwietnia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Anna Kozłowska

SSN Maria Szulc

w sprawie z wniosku K. T.

przy uczestnictwie A. T.

o podział majątku wspólnego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 24 kwietnia 2013 r.,

zażalenia uczestnika postępowania

na postanowienie Sądu Okręgowego w B.

z dnia 19 lutego 2013 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 20 września 2012 r. Sąd Okręgowy w B. oddalił

apelację uczestnika postępowania A. T. od postanowienia Sądu Rejonowego w B. z

dnia 10 maja 2012 r., którym Sąd ten dokonał podziału majątku wspólnego,

przyznając majątek uczestnikowi na wyłączną własność i zasądzając od niego na

rzecz wnioskodawczyni K. T. tytułem spłaty kwotę 113.303,50 zł, płatną w dwóch

ratach.

W skardze kasacyjnej, którą postanowienie Sądu Okręgowego uczestnik

zaskarżył w całości, wskazał jako wartość przedmiotu zaskarżenia kwotę

218.607 zł. Na skutek wezwania Sądu wyjaśnił, iż kwota ta odpowiada wartości

wierzytelności wchodzącej zgodnie z postanowieniem Sądu pierwszej instancji

w skład podzielonego majątku, dodając że wartość przedmiotu zaskarżenia

powinna być określona z uwzględnieniem wszystkich składników tego majątku

ustalonych przez Sąd i wynosi 223.357 zł. Skarżący stwierdził także, że w apelacji

błędnie oznaczył wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 109.303 zł, gdyż

postanowienie Sądu pierwszej instancji zaskarżył w całości.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w

wyniku sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną ustalił, że

wartość ta wynosi 113.303,50 zł i skargę odrzucił. Sąd stwierdził, że skarżący

wprawdzie zaskarżył apelacją postanowienie Sądu pierwszej instancji w całości,

jednakże w zarzutach nie kwestionował sposobu podziału majątku wspólnego, lecz

ustalenia w zakresie jego składu oraz sposób rozłożenia na raty zasądzonej spłaty.

W takiej sytuacji wartością przedmiotu zaskarżenia jest wartość tej spłaty - równa

wartości udziału skarżącego w majątku wspólnym - stanowiąca kwotę 113.303,50

zł. i na taką kwotę należało określić wartość przedmiotu zaskarżenia tą skargą, a

ponieważ wartość ta jest niższa niż przewidziana w art. 5191 § 2 k.p.c.,

uczestnikowi w sprawie skarga nie przysługiwała i podlegała odrzuceniu.

W zażaleniu uczestnik zarzucił, że Sąd drugiej instancji błędnie ustalił

wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną, gdyż apelacja została

wniesiona od całości postanowienia Sądu pierwszej instancji. Wskazał, że wartość

przedmiotu zaskarżenia została w apelacji omyłkowo wskazana na kwotę 109,303

zł, odpowiadającą wartości udziału uczestnika w majątku wspólnym. Stwierdził, że

wartość przedmiotu zaskarżenia skargą wynosi 223.357 zł, co odpowiada wartości

wszystkich składników majątku wspólnego określonych w postanowieniu Sądu

pierwszej instancji.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:

Zażalenie jest bezzasadne.

Zgodnie

z

utrwalonym

w

orzecznictwie

stanowiskiem

w

sprawach

działowych, do których zaliczają się sprawy o podział majątku wspólnego

po

ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej, wartość przedmiotu zaskarżenia

z reguły nie przekracza wartości udziału skarżącego w majątku wspólnym nawet

wówczas, gdy skarżący zaskarża postanowienie sądu co do istoty sprawy

„w całości”. W takich sprawach dla określenia tej wartości decydujące znaczenie

ma wartość konkretnego interesu (roszczenia, żądania) lub składnika majątkowego

którego środek zaskarżenia dotyczy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

21 stycznia 2003 r., III CZ 153/02, OSNC 2004, nr 4, poz. 60). Wskazując wartość

przedmiotu zaskarżenia należy uwzględniać wartość poszczególnych rzeczy i praw,

których objęcie lub nieobjęcie rozstrzygnięciem sądu albo sposób ich podziału

skarżący kwestionuje, a także wartość roszczeń dochodzonych w tej sprawie,

będących przedmiotem zaskarżenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego

z dnia 6 listopada 2002 r., III CZ 98/02, OSNC 2004, nr 1, poz. 11). Ostatecznie

o wartości przedmiotu zaskarżenia rozstrzyga treść zarzutów zgłoszonych

w środku odwoławczym, odnoszących się do poszczególnych składników

majątkowych bądź roszczeń, nie zaś samodzielnie zakres zaskarżenia tym

środkiem (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2003 r., III CZ

147/02, niepubl.)

Uczestnik, wnosząc skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego

w B., wskazał, że orzeczenie to zaskarża w całości, nie oznaczało to jednak, że

wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną stanowi wartość wierzytelności

wchodzącej w skład majątku wspólnego bądź też wartość wszystkich jego

składników.

Sąd drugiej instancji trafnie ustalił, że wartość ta odpowiada wartości

zasądzonej spłaty i równa jest wartości udziału skarżącego w tym majątku,

jednakże nie przesądzał o tym zakres zaskarżenia skargą kasacyjną, lecz zarzuty,

które zostały w niej podniesione. W skardze uczestnik nie kwestionował już

przynależności

do

majątku

wspólnego

wierzytelności

z

tytułu

nakładów

poczynionych na nieruchomość osoby trzeciej, którą to wierzytelność Sąd uznał za

część tego majątku, nie podważał także jego składu w pozostałym zakresie.

Spór co do tego, czy wierzytelność ta wchodzi do majątku wspólnego, zakończył

się na etapie postępowania apelacyjnego, bezpodstawnie zatem skarżący jako

wartość

przedmiotu

zaskarżenia

wskazał

w

skardze

kwotę

218.607

zł

odpowiadająca wartości tych nakładów, błędnie także w zażaleniu wskazał kwotę

223.357 zł mającą odpowiadać wartości wszystkich składników majątku objętego

podziałem. W skardze uczestnik podniósł jedynie zarzuty dotyczące sposobu

rozłożenia zasądzonej od niego spłaty na raty, zaniechania wezwania do udziału

w sprawie jego siostry, której praw miał dotyczyć wynik postępowania oraz

prawidłowości opinii biegłego dotyczącej wysokości tych nakładów. Ostatecznie

zatem interes majątkowy skarżącego, który wyznaczał wartość przedmiotu

zaskarżenia, wyrażał się w zasądzonej od niego spłacie w wysokości 113.303,50 zł.

W konsekwencji, ponieważ wartość ta była niższa niż minimalna wartość

przewidziana w art. 5191 § 2 k.p.c., wynosząca sto pięćdziesiąt tysięcy złotych,

skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna.

Z omówionych przyczyn Sąd Najwyższy zażalenie oddalił na podstawie

art. 3941 § 3 w zw. art. 39814 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

db