IV CZ 36/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 36/09

POSTANOWIENIE

Dnia 13 maja 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

(przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Grzegorz Misiurek

SSN Henryk Pietrzkowski

w sprawie ze skargi strony pozwanej Gminy G.

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem

Sądu Apelacyjnego

z dnia 20 czerwca 2007 r., sygn. akt [...]

w sprawie z powództwa "B." Spółki z o.o.

przeciwko Gminie G. i W.K.

o zapłatę.

i z powództwa wzajemnego W.K.

przeciwko "B." Spółce z o.o.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 13 maja 2009 r.,

zażalenia strony pozwanej Gminy G.

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt [...],

oddala zażalenie i zasądza od pozwanej Gminy G. na rzecz

powoda 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu

kosztów postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2009 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę

pozwanej Gminy G. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa „B.” Sp. z

o. o. przeciwko Gminie G. i W.K. o zapłatę zakończonej prawomocnym wyrokiem

tego Sądu z dnia 20 czerwca 2007 r.

Jako podstawę skargi pozwana wskazała art. 403 § 2 k.p.c., podnosząc,

że powód wiedział i celowo zataił fakt, że w przypadku oczyszczalni ścieków w Z.

występowały istotne wady projektowe i podwykonawcze, za które odpowiada

powód i z przyczyny których nie można osiągnąć zakładanych celów i zadań. Z racji

zatajenia tych wad przez powoda nie można było w prowadzonym wcześniej

postępowaniu powołać wskazanych obecnie okoliczności i dowodów.

Sąd Apelacyjny uznał, że w badanej sprawie nie zachodzą przesłanki

wznowienia postępowania, o których mowa w art. 403 § 2 k.p.c. Powołując się na

wypowiedzi judykatury podniósł, że środek dowodowy, który powstał po

uprawomocnieniu się wyroku nie stanowi podstawy wznowienia postępowania

przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c., a wykrycie okoliczności faktycznych lub środków

dowodowych nie dotyczy okoliczności lub środków dowodowych niedostrzeżonych

przez strony lub niepowołanych przez strony wskutek opieszałości, zaniedbania lub

zwykłego błędu. Ponadto podstawą wznowienia nie może być również, w ocenie

tego Sądu, opinia biegłego opracowana po prawomocnym zakończeniu sprawy.

Wszystkie zatem dowody, które zdaniem pozwanej mają charakter nowości,

powstały już po uprawomocnieniu się wyroku, zaś okoliczności, które mają z nich

wynikać, odnoszące się do wad projektowych i wykonawczych, istniały już w trakcie

poprzedniego procesu i już wówczas mogły być pozyskane i wykorzystane.

W zażaleniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 410 i 403 k.p.c. Podniosła,

że Sąd Apelacyjny wyszedł poza ocenę występowania przewidzianych w art. 410

§ 1 k.p.c. warunków uzasadniających rozpoznanie skargi i dopuścił się jej

merytorycznej oceny. W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego

postanowienia i orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie jest zasadne. Skarżący błędnie wywodził, że Sąd Apelacyjny

dopuścił się merytorycznej oceny skargi o wznowienie postępowania we wstępnej

fazie badania jej dopuszczalności. Sąd ten jedynie badał, czy skarga jest oparta na

ustawowej podstawie wznowienia i czy wniesiona została w terminie, a więc czy

spełnia przesłanki o których mowa w art. 409 k.p.c. Wbrew podnoszonym

zarzutom, dla uznania dopuszczalności skargi nie wystarcza wskazanie jako

podstawy

wznowienia

późniejszego

wykrycia

okoliczności

lub

środków

dowodowych, należy ponadto wykazać, że są to okoliczności lub środki dowodowe

istniejące przed wydaniem prawomocnego wyroku. Walor nowości, o jakim mowa

w art. 403 § 2 k.p.c., dotyczy takich okoliczności faktycznych, które istniały już

przed wydaniem wyroku, a o których strona nie wiedziała, albo nawet wiedziała, ale

nie mogła powołać mającego je wykazać środka dowodowego nie dlatego, że

wówczas nie istniał, lecz dlatego, że jego istnienie wykryła później. Zarówno

podnoszona obecnie okoliczność faktyczna jak i środek dowodowy musiały istnieć

jeszcze przed wydaniem zaskarżonego skargą o wznowienie wyroku, bowiem tylko

wtedy mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżąca wskazywała jako wykrytą

później okoliczność obarczenia przedmiotu umowy wadą fizyczną, przy czym fakt

miał istnieć przed wydaniem wyroku. Okoliczność faktyczna niewątpliwie może

stanowić, obok środka dowodowego, samodzielną i równoważną podstawę

wznowienia. Samo powołanie się na taką okoliczność nie wystarcza jednak jeszcze

do uznania, że skarga jest istotnie oparta na ustawowej podstawie, skoro należy

także wykazać, że okoliczność faktyczna mogłaby mieć wpływ na wynik sprawy.

Oznacza to także potrzebę wykazania, ze taka okoliczność faktyczna istniała przed

wydaniem wyroku. Powoływany zaś w skardze środek dowodowy w postaci

ekspertyzy technicznej powstał po wydaniu wyroku, zatem wpływu na wynik sprawy

mieć nie mógł, skoro za jego pomocą powoływanej jako podstawy wznowienia

okoliczności faktycznej nie można było wykazać. Wyjaśniano ponadto wielokrotnie

w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że środek dowodowy, który powstał po

uprawomocnieniu się wyroku nie stanowi podstawy wznowienia postępowania

przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c. (por. m.in. uchwałę z dnia 21 lutego 1969 r.,

III PZP 63/68, OSNC 1969, nr 12, poz. 208, postanowienie z dnia 16 maja 2008 r.,

III CZ 20/08, niepubl.). Sformułowanie zatem podstawy wznowienia w sposób

odpowiadający przepisowi art. 403 § 2 k.p.c. nie oznacza jeszcze oparcia skargi na

ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli z jej uzasadnienia wynika, że przytoczona

podstawa nie występuje (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

15 czerwca 2005 r., IV CZ 50/05, niepubl.).

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 394 1 § 3

w związku z art. 39814 k.p.c.