IV CZ 34/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 34/13

POSTANOWIENIE

Dnia 24 kwietnia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący)

SSN Anna Kozłowska

SSN Maria Szulc (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku E. K. i J. K.

przy uczestnictwie I. H. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 24 kwietnia 2013 r.,

zażalenia T. S.

na postanowienie Sądu Okręgowego w G.

z dnia 12 grudnia 2012 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w G. odrzucił na podstawie

art. 373 k.p.c. apelację T. S. od wpisu Sądu Rejonowego w G. z dnia 14 sierpnia

2012 r. w przedmiocie wyodrębnienia lokalu i założenia dla niego nowej księgi

wieczystej na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 23 maja 2012 r.

sygn. III Ca …/12 uznając, że wpis został dokonany na podstawie § 81

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie

zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym (Dz. U.

2003.162.1575; dalej rozporządzenie) w drodze adnotacji, a zatem jest czynnością

techniczną, dotyczącą wykonania postanowienia sądu, od której nie służy żaden

środek zaskarżenia. Wskazał ponadto, że skarżący nie był uczestnikiem

postępowania w sprawie III Ca …/12, bowiem o kręgu uczestników decyduje treść

art. 6261 § 2 k.p.c., natomiast może dochodzić obrony swych praw w postępowaniu

na podstawie art. 10 u.k.w.h.

W zażaleniu na to postanowienie T. S. zarzucił naruszenie § 81

rozporządzenia, art. 930 § 1 k.p.c. oraz art. 76 ustawy o księgach wieczystych

i hipotece. We wnioskach domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia

i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu w G. do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Nie

można

odmówić

słuszności

wywodom

skarżącego

w

zakresie

przedstawionej w zażaleniu wykładni art. 930 k.p.c. i art. 76 u.k.w.h.

Problem w sprawie niniejszej jednak nie dotyczy oceny zastosowania tych

przepisów przez Sąd Rejonowy w postępowaniu o założenie księgi wieczystej, lecz

sprowadza

się

do

rozstrzygnięcia,

czy

wykonanie

postanowienia

sądu

odwoławczego w postępowaniu wieczystoksięgowym następuje poprzez wpis

podlegający zaskarżeniu, czy poprzez adnotację, o której mowa w § 2 ust. 2 i § 81

rozporządzenia. Wnioskodawcy złożyli wniosek o bezciężarowe wydzielenie

z macierzystej księgi wieczystej opisanego lokalu mieszkalnego wraz z udziałem

w częściach wspólnych do nowej księgi wieczystej. Wniosek ten został zawarty

w akcie notarialnym z dnia 20 grudnia 2011 r., w którym wnioskodawcy wyrazili

zgodę na wyodrębnienie lokalu wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej

na podstawie orzeczenia sądowego - wyroku zaocznego Sądu Okręgowego w G. z

dnia 30 września 2011 r. sygn. I C …/11 nakazującego I. – H. spółce z o.o. w G.

wyodrębnienie i przeniesienie na rzecz wnioskodawców prawa własności

opisanego

lokalu

z

pomieszczeniami

przynależnymi

oraz

udziałem

we

współwłasności nieruchomości wspólnej. Bezsporne jest, że w księdze macierzystej

w dziale III wpisana jest wzmianka o toczącej się egzekucji na podstawie

wymienionych tytułów wykonawczych, a w dziale IV wpisana jest hipoteka

przymusowa w kwocie 1.200.000 zł na rzecz skarżącego. W toku postępowania

wieczystoksięgowego Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 23 maja 2012 r., sygn.

III Ca …/12 zmienił postanowienie Sądu Rejonowego oddalające powyższy

wniosek o założenie nowej księgi wieczystej oraz wpis i nakazał dokonanie wpisu

zgodnie z wnioskiem. Nie może być zatem skuteczny argument skarżącego, że

błędnie został zastosowany § 81 rozporządzenia do wykonania postanowienia

innego sądu, niż sąd wieczystoksięgowy, bowiem Sąd Rejonowy wykonał

postanowienie w sprawie III Ca …/12. Nie budzi wątpliwości, że założenie księgi

wieczystej jest czynnością techniczną, natomiast czynnością procesową jest

dokonanie wpisu (art. 6268 § 6 i § 7 k.p.c.) z tym, że wyjątkiem jest dokonanie wpisu

w drodze adnotacji, która nie jest orzeczeniem, a jest czynnością techniczną.

Zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia przez adnotację należy rozumieć wzmiankę o

wniosku, o skardze na orzeczenie referendarza sądowego, o apelacji i o kasacji,

wzmiankę o wszczęciu postępowania z urzędu, wykonanie orzeczenia sądu w

wyniku rozpoznania środka zaskarżenia oraz inne zapisy o charakterze czynności

technicznej. Natomiast § 81 rozporządzenia stanowi, że sąd prowadzący księgę

wieczystą, w drodze adnotacji, wykonuje orzeczenie sądu odwoławczego

uchylającego w całości lub w części zaskarżony wpis niebędący wykreśleniem

przez wykreślenie treści ujawnionych w odpowiednich polach opisanych w dziale

II rozporządzenia, a jeżeli zaskarżony wpis jest wykreśleniem, przez przywrócenie

treści ujawnionych w tych polach, które zostały wykreślone zaskarżonym wpisem.

W razie natomiast, zmiany zaskarżonego wpisu niebędącego wykreśleniem, sąd

prowadzący księgę wieczystą, w drodze adnotacji, wykonuje orzeczenie sądu

odwoławczego przez wykreślenie treści ujawnionych w odpowiednich polach

opisanych

w dziale

II

rozporządzenia

i

zastąpienie

ich

treścią

zgodną

z orzeczeniem sądu odwoławczego, a jeżeli zaskarżony wpis jest wykreśleniem,

przez przywrócenie poprzedniej treści ujawnionej w tych polach, które zostały

zmienione, i zastąpienie treścią wynikającą z orzeczenia sądu odwoławczego.

Aczkolwiek literalne brzmienie przepisu zdaje się wskazywać, że dotyczy on

sytuacji, w której sąd albo uchyla wpis będący lub nie będący wykreśleniem, albo

go zmienia, to jego łączne odczytanie z § 2 ust. 2 rozporządzenia nakazuje przyjąć,

że sąd wieczystoksięgowy, w drodze adnotacji, wykonuje także orzeczenie sądu

odwoławczego nakazujące dokonanie wpisu do nowo założonej księgi wieczystej

zgodnie z wnioskiem o wydzielenie z macierzystej księgi wieczystej

lokalu

mieszkalnego wraz z udziałem w częściach wspólnych. Przemawia za tym objęcie

merytoryczną oceną przez sąd drugiej instancji przesłanek dopuszczalności

dokonania wpisu na podstawie wniosku i dokumentów do niego dołączonych oraz

fakt związania sądu wieczystoksięgowego treścią orzeczenia sądu odwoławczego

i obowiązek jego wykonania w postaci dokonania wpisu o treści określonej przez

ten sąd. Odmienne stanowisko prowadziłoby do sytuacji, w której po dokonaniu

wpisu w wykonaniu postanowienia sądu odwoławczego, postanowienie to w istocie

podlegałoby niedopuszczalnej kontroli w drodze apelacji od wpisu. W konkluzji

stwierdzić należy, że nie przysługuje apelacja od wpisu w przedmiocie

wyodrębnienia lokalu do nowej księgi wieczystej z księgi wieczystej prowadzonej

dla nieruchomości, dokonanego przez sąd wieczystoksięgowy w formie adnotacji

w wykonaniu postanowienia sądu odwoławczego.

Sąd Okręgowy nakazał dokonanie wpisu zgodnie z wnioskiem, a zatem bez

wpisu obciążeń, które były uwidocznione w macierzystej księdze wieczystej.

Ponieważ kognicja tego sądu nie obejmuje rozstrzygania sporów o prawa

podlegające wpisowi do księgi wieczystej, spór dotyczący obciążeń nieruchomości

może być przedmiotem rozpoznania w trybie art. 10 u.k.w.h.

Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 39814

k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., nie rozstrzygając

o kosztach postępowania zażaleniowego wobec wniesienia odpowiedzi na

zażalenie po terminie określonym w art. 395 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw.

z art. 13 § 2 k.p.c.

jw