IV CZ 32/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 32/10

POSTANOWIENIE

Dnia 24 czerwca 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Irena Gromska-Szuster

SSN Zbigniew Kwaśniewski

w sprawie z powództwa A.(...) Spółki z o.o. w G.

przeciwko Bankowi S.(...) w Z.

z udziałem interwenienta ubocznego po stronie powodowej P. N.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 czerwca 2010 r.,

zażalenia strony powodowej

na postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt VII Ga

(…),

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy Gospodarczy w B. odrzucił

apelację powódki od wyroku Sądu Rejonowego Gospodarczego w B. z dnia 27 listopada

2009 r.

Stwierdził że „A.(...)” sp. z o.o. adresując kopertę z tym środkiem odwoławczym

wskazała mylnie jako adresata Sąd Okręgowy Gospodarczy w B., natomiast adres ul.

M., tj. adres Sądu Rejonowego. Apelacja do Sądu drugiej instancji wpłynęła w dniu 12

czerwca 2009 r. w kopercie, w której wskazana ulica była przekreślona i dopisana

została ul. S. (adres Sądu Okręgowego). Tego samego dnia Sąd Okręgowy przesłał ten

środek odwoławczy Sądowi Rejonowemu Gospodarczemu w B. Sąd pierwszej instancji

wskazując, że termin wniesienia apelacji upłynął w dniu 8 czerwca 2009 r.

postanowieniem z dnia 18 czerwca 2009 r., odrzucił apelację.

Powódka wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego

środka odwoławczego, podnosząc, że członek zarządu nie mając możliwości wysłania

osobiście apelacji, poprosił brata o jej wysyłkę udzielając mu prawidłowej instrukcji,

któremu Sądowi przesyłka ma być wysłana. Wyjaśnił, że brat podjął samodzielną

decyzję o wysłaniu środka odwoławczego do Sądu Okręgowego, pomimo otrzymania

wyraźnej informacji, że przesyłka powinna zostać nadana do Sądu Rejonowego. Na

posiedzeniu w dniu 8 września 2009 r przesłuchany w charakterze świadka K. S.

potwierdził te okoliczności. Pełnomocnik powódki podniósł wtedy natomiast, że fizycznie

przesyłka najpierw trafiła do Sądu Rejonowego i ten z powodu błędnego nagłówka

przekazał ją Sądowi Okręgowemu.

Postanowieniem z dnia 8 września 2009 r., Sąd pierwszej instancji przywrócił

powódce termin do wniesienia apelacji. W odpowiedzi na apelację pozwany Bank S.(...)

w Z. wniósł o jej odrzucenie.

Sąd Okręgowy podniósł, że według ukształtowanej praktyki Sąd drugiej Instancji

w ramach kontroli dopuszczalności apelacji, sprawdza zasadność przywrócenia terminu

do jej wniesienia, a okoliczności w jakich doszło do przesłania jej Sądowi nie temu, który

wydał zaskarżony wyrok (art. 369 § 1 k.c.) uzasadniały uwzględnienie zarzutu

pozwanego Banku. Podkreślił, że wyrok Sądu Rejonowego został doręczony

pełnomocnikowi powódki w dniu 25 maja 2009 r., apelacja została wysłana za

pośrednictwem poczty na adres Sądu Okręgowego w dniu 8 czerwca 2009 r. Wpływ

apelacji do tego Sądu oraz jej przesłanie sądowi właściwemu nastąpiło w tej sytuacji już

po terminie do jej wniesienia, co przesądziło o niemożliwości zachowania terminu

określonego w art. 369 § 1 k.p.c.

Zaistnienie

błędu

w

wysyłce

apelacji nie

było

spowodowane

żadnymi

obiektywnymi okolicznościami, a jeżeli strona, bądź jej pełnomocnik zdecydowała się

powierzyć czynność zaadresowania i przesłania apelacji osobie trzeciej, to ponosi

konsekwencje jej niewłaściwego postępowania. Działanie w tym wypadku brata członka

zarządu powódki charakteryzowało się w ocenie Sądu Apelacyjnego niedbalstwem

skoro apelacja była właściwie sporządzona, gdyż zawierała zapisek o wniesieniu jej za

pośrednictwem Sądu Rejonowego.

W zażaleniu powódka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W ramach kontroli zachowania wymagań formalnych, którą sąd drugiej instancji

przeprowadza na podstawie art. 373 k.p.c., mieści się również sprawdzenie zasadności

przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia apelacji. Podważenie przez Sąd

drugiej instancji prawidłowości postanowienia Sądu pierwszej instancji o przywróceniu

terminu do wniesienia środka odwoławczego w drodze podejmowanej w ramach art. 373

k.p.c. kontroli ustawowych wymagań co do tego środka powinno sprowadzać się do

sytuacji, gdy w okolicznościach sprawy zachodzi pewna ku temu podstawa. Istota tej

kontroli wiąże się bowiem ze szczególnymi uprawnieniami sądu drugiej instancji, która

wkracza w niezaskarżalne orzeczenie Sądu meriti, powołanego do rozpoznania wniosku

o przywrócenie terminu (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1999

r., III CKN 695/99, OSNC 2000 r., nr 3, poz. 51, z dnia 2 sierpnia 2006 r., I UZ 13/06,

OSNCP 2007, nr 15-16, poz. 238 i z dnia 19 sierpnia 2004 r., V CZ 82/04, LEX nr

194119).

Wykładnia ta ma nie tylko oparcie w zasadzie bezpośredniości (art. 235 k.p.c.) ale

przede wszystkim w unormowaniu zawartym w art. 169 § 2 k.p.c. Skoro do

uwzględnienia wniosku wystarczające jest uprawdopodobnienie przesłanek, to Sąd

pierwszej instancji mógł przyjąć, że apelacja w pierwszej kolejności trafiła pod adres

Sądu Rejonowego na ul. M., a więc w terminie i przesłana dalej bez otwierania koperty

na dopisany adres Sądu Okręgowego. W tym stanie rzeczy, a zwłaszcza, iż nie ustalono

kto jest autorem dopisku adresu Sądu Okręgowego na kopercie, nie można przyjąć, że

zachodziła pewna podstawa do odrzucenia apelacji.

Z tego względu zażalenie uległo uwzględnieniu (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art.

39416 k.p.c.).