IV CZ 32/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 32/07

POSTANOWIENIE

Dnia 21 czerwca 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Iwona Koper

SSN Kazimierz Zawada

w sprawie z powództwa E. P. i J. P.

przeciwko Bank […]

o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 21 czerwca 2007 r.,

zażalenia powodów

na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 20 lutego 2007 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną

powodów na skutek nieuiszczenia opłaty (art. 1302 § 3 k.p.c.).

Z uzasadnienia postanowienia wynika, że pełnomocnik powodów wniósł

skargę kasacyjną z wnioskiem o zwolnienie skarżących od należnej od niej opłaty,

lecz nie dołączył do wniosku przewidzianego w art. 102 ust. 2 ustawy o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych oświadczenia obejmującego szczegółowe dane

o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej

się o zwolnienie od kosztów. W związku z tym przewodniczący zarządzeniem

z dnia 20 lutego 2007 r. – wydanym na podstawie art. 102 ust. 4 ustawy o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych – zwrócił wniosek o zwolnienie od opłaty od skargi

kasacyjnej. W konsekwencji skarga kasacyjna została odrzucona, ponieważ

pełnomocnik powodów ani nie uiścił należnej od niej opłaty, ani nie złożył

skutecznie wniosku o zwolnienie od niej.

W zażaleniu pełnomocnik powodów wniósł o uchylenie zaskarżonego

postanowienia. Zarzucił, że nie zachodziła potrzeba dołączenia oświadczenia do

wniosku zawartego w skardze kasacyjnej, ponieważ w aktach sprawy znajdowały

się, przywołane w skardze kasacyjnej, „dokumenty i oświadczenia” złożone

w związku ze zgłoszonym w pozwie wnioskiem powodów o zwolnienie o od

kosztów sądowych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 102 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm., dalej: ustawa)

zwolnienia od kosztów sądowych może domagać się osoba fizyczna, która złożyła

oświadczenie, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku koniecznego dla

siebie i rodziny. Do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno być

dołączone oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym,

majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od

kosztów. Oświadczenie sporządza się według ustalonego wzoru.

Wspomniany wzór oświadczenia został określony w rozporządzeniu Ministra

Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2006 r. w sprawie określenia wzoru

oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym, dochodach i źródłach utrzymania

osoby fizycznej ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu

cywilnym (Dz. U. Nr 27, poz. 200, dalej: rozporządzenie).

Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych strony reprezentowanej przez

adwokata lub radcę prawnego złożony bez oświadczenia, o którym mowa w art.

102 ust. 2 ustawy, przewodniczący – w myśl art. 102 ust. 4 ustawy – zwraca bez

wzywania do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwolnienie od kosztów

sądowych.

Sąd Apelacyjny trafnie uznał, że skarga kasacyjna powodów z dnia 5 lutego

2007 r., wniesiona od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 5 grudnia 2006 r.,

podlegała odrzuceniu z powodu nieuiszczenia opłaty (art. 130 § 3 k.p.c.).

Wprawdzie pełnomocnik powodów zawarł w skardze kasacyjnej wniosek

skarżących o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjne, lecz nie dopełnił

przewidzianego w art. 102 ust. 2 ustawy obowiązku dołączenia do wniosku

oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania

powodów. Niedopełnienie tego obowiązku spowodowało – zgodnie z art. 102 ust. 4

ustawy – zwrot wniosku bez wzywania do usunięcia stwierdzonego braku

formalnego. W konsekwencji – jak słusznie uznał Sąd Apelacyjny – doszło do

sytuacji, w której pełnomocnik powodów ani nie uiścił należnej od skargi kasacyjnej

opłaty, ani nie złożył skutecznie wniosku o zwolnienie od niej.

Tej oceny nie zmienia okoliczność, że w uzasadnieniu zamieszczonego

w skardze kasacyjnej wniosku powodów o zwolnienie od opłaty od skargi

pełnomocnik powodów zawarł stwierdzenie, że warunki materialne wnioskodawców

nie uległy zmianie od chwili wniesienia powództwa w grudzień 2004 r. (k. 205).

Oświadczenie przewidziane w art. 102 ustawy powinno bowiem pochodzić od

strony zabiegającej o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej i nie może go

zastąpić zamieszczone w uzasadnieniu tego wniosku stwierdzenie pełnomocnika

procesowego, że sytuacja materialna strony nie uległa zmianie od chwili wniesienia

pozwu. Poza tym wniosek powodów o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej,

podlegający – w przeciwieństwie do zawartego w pozwie wniosku o zwolnienie od

kosztów sądowych – ocenie według art. 102 ustawy, powinien spełniać wymagania

określone w tym przepisie.

Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji

postanowienia (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).

db