IV CZ 31/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 31/13

POSTANOWIENIE

Dnia 16 maja 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Grzegorz Misiurek

SSN Maria Szulc

w sprawie z powództwa G. R.

przeciwko J. K.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 16 maja 2013 r.,

zażalenia powoda

na wyrok Sądu Okręgowego w G.

z dnia 8 stycznia 2013 r.,

oddala zażalenie i pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach

postępowania

zażaleniowego

postępowanie w sprawie.

Uzasadnienie

w

orzeczeniu

kończącym

Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2012 r. wydanym w dwóch połączonych

sprawach toczących się uprzednio w postępowaniu nakazowym i upominawczym,

Sąd Rejonowy w S. utrzymał w mocy nakaz zapłaty z dnia 12 sierpnia 2011 r.

zasądzający od pozwanego J. K. na rzecz powoda G. R. kwotę 3 097 euro z

ustawowymi odsetkami od dnia 6 sierpnia 2009 r. i kosztami procesu oraz zasądził

od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1200 euro z ustawowymi odsetkami od dnia

29 lipca 2009 r. i kosztami procesu.

Sąd pierwszej instancji ustalił między innymi, że w dniach 5 sierpnia 2009 r.

i 28 lipca 2009 r. pozwany kupił od powoda elementy granitowe do budowy

nagrobków i zobowiązał się zapłacić za nie kwotę 45 745 euro do dnia 15 marca

2010 r. W odpowiedzi na wezwanie powoda z dnia 12 lipca 2011 r. do zapłaty

należności pozwany w piśmie z dnia 22 lipca 2011 r. zawiadomił, że zgłasza

reklamację, gdyż zakupiony granit

posiada wady w postaci białych plam i rys

zamaskowanych najprawdopodobniej żywicą. Nie zgodził się w związku z tym

na zapłatę ceny, zgłosił gotowość odstąpienia od umowy i zwrotu towaru oraz

zażądał przedłużenia rękojmi do pięciu lat.

Sąd Rejonowy stwierdził, że pozwany jako jedyny zarzut w sprawie zgłosił

wady zakupionego granitu, jednak nie złożył oświadczenia o odstąpieniu od

umowy. Zgodnie z art. 568 § 1 k.c. jego uprawnienia z tytułu rękojmi wygasły po

upływie roku od dnia, gdy towar został mu wydany, a więc odpowiednio w dniu

5 sierpnia i 28 lipca 2010 r. W świetle postanowień art. 563 § 2 k.c. pozwany miał

obowiązek zbadać zakupiony towar niezwłocznie po odebraniu czego nie uczynił,

w związku z czym utracił uprawnienia z rękojmi.

W ocenie Sądu pierwszej instancji w sprawie nie zachodzi przewidziany

w art. 568 § 2 i 3 k.c. przypadek podstępnego zatajenia wady przez sprzedawcę,

gdyż pozwany pismem z dnia 4 grudnia 2009 r. złożył oświadczenie o uznaniu

długu z tytułu zapłaty ceny i nie zgłosił żadnych zastrzeżeń co do towaru.

Dopiero na wezwanie do zapłaty

zgłosił wady po upływie prawie trzech lat od

wydania towaru. Zarzut pozwanego, że powód ukrył wady towaru żywicując granit

ma charakter jedynie przypuszczenia a z okoliczności sprawy nie wynika,

aby powód jako sprzedający zachowywał się w sposób wskazujący na podstępne

ukrycie wad.

Jednocześnie Sąd Rejonowy oddalił wnioski dowodowe pozwanego

o przeprowadzenie dowodów z certyfikatu uzyskanego w konsumenckim konkursie

jakości, z oględzin elementów nagrobków, z zeznań świadka G. K. oraz z opinii

biegłego do spraw kamieniarstwa na okoliczności istnienia wad granitu i ich

przyczyn, maskowania wad, ustalenia wartości handlowej nagrobków w stosunku

do ceny żądanej przez powoda. W ocenie tego Sądu okoliczności, na które dowody

zostały zgłoszone nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

W wyniku apelacji pozwanego Sąd Okręgowy w G. zaskarżonym wyrokiem z

dnia 8 stycznia 2013 r. uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę

Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach

postępowania apelacyjnego.

W ocenie Sądu drugiej instancji Sąd Rejonowy błędnie uznał, że pozwany

nie złożył oświadczenia woli o odstąpieniu od umowy sprzedaży z powodu wad

nabytego towaru, gdyż taka wola pozwanego wynika wprost z jego pisma z dnia

22 lipca 2011 r. Przedwcześnie też Sąd Rejonowy stwierdził, że w sprawie nie mają

zastosowania przepisy art. 564 i art. 568 § 2 k.c., a oddalając wskazane wyżej

wnioski dowodowe pozwanego nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych

istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, niezbędnych do merytorycznej oceny zarzutu

pozwanego o istnieniu ukrytych wad nabytego towaru i tym samym nie rozpoznał

istoty sprawy.

Dlatego Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. uchylił zaskarżony

wyrok i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania

wskazując na konieczność przeprowadzenia zgłoszonych przez pozwanego

dowodów, dokonania ich oceny i ustalenia, czy doszło do podstępnego zatajenia

przez powoda wad sprzedanego towaru i czy uprawnienia pozwanego z tytułu wad

rzeczy wygasły, a jeśli nie, to czy skuteczne było jego oświadczenie woli

o odstąpieniu od zawartych z powodem umów sprzedaży.

W zażaleniu na powyższy wyrok powód zarzucił naruszenie art. 217 § 2

k.p.c. i art. 162 k.p.c. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w wyniku

bezpodstawnego przyjęcia, że nieuzasadnione było oddalenie przez Sąd pierwszej

instancji wniosków dowodowych pozwanego oraz że jego pełnomocnik zgłosił

skutecznie zastrzeżenie przewidziane w art. 162 k.p.c. Zarzucił także naruszenie

art. 60 k.c. i art. 560 § 1 k.c. przez bezpodstawne przyjęcie, iż pismo pozwanego

z dnia 22 lipca 2001r. zawierało oświadczenie woli o odstąpieniu od umowy,

jak również naruszenie art. 563 § 2 k.c. przez pominięcie, iż pozwany nie wykazał,

że zbadał kupione rzeczy w odpowiednim terminie i niezwłocznie o tym zawiadomił.

W oparciu o powyższe zarzuty powód wnosił o uchylenie zaskarżonego

wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w G. do ponownego

rozpoznania oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów

postępowania zażaleniowego.

W odpowiedzi na zażalenie pozwany wnosił o jego oddalenie i zasądzenie

od powoda na jego rzecz kosztów postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wprowadzona z dniem 3 maja 2012 r. w art. 3941 § 11 k.p.c. nowa, nieznana

dotychczas polskiej procedurze cywilnej instytucja zażalenia do Sądu Najwyższego

na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji służyć ma skontrolowaniu, czy

orzeczenie to, które w obowiązującym systemie apelacji pełnej, powinno być

wyjątkiem

od

zasady

merytorycznego

rozstrzygnięcia

sprawy

przez

sąd

drugiej instancji, zostało wydane prawidłowo i oparte na jednej z wymienionych

w art. 386 § 2 i § 4 k.p.c. podstaw kasatoryjnych. Podstawami tymi są: nieważność

postępowania przed sądem pierwszej instancji, nierozpoznanie przez ten sąd istoty

sprawy oraz sytuacja, gdy wydanie wyroku przez sąd drugiej instancji wymagałoby

przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.

Zakresem kontroli Sądu Najwyższego przy rozpoznawaniu zażalenia na

wyrok kasatoryjny sądu drugiej instancji jest więc objęte jedynie to, czy sąd ten

prawidłowo zastosował art. 386 § 2 lub § 4 k.p.c. Jak wskazał Sąd Najwyższy

w postanowieniu z dnia 7 listopada 2012 r. IV CZ 147/12 (OSNC z 2013 r., nr 3,

poz. 41) przedmiotem badania Sądu Najwyższego przy rozpoznawaniu zażalenia

na uchylenie wyroku jest istnienie formalnych, procesowych podstaw wydania przez

sąd drugiej instancji wyroku kasatoryjnego, zamiast merytorycznego zakończenia

sprawy. Tak określony zakres kontroli nie obejmuje oceny zasadności roszczeń ani

merytorycznego badania stanowiska prawnego sądu drugiej instancji, jak również

badania prawidłowości zastosowania przepisów prawa procesowego, które nie

odnoszą się ściśle do wskazanych w art. 386 § 2 i § 4 k.p.c. podstaw

uzasadniających uchylenie wyroku sądu pierwszej. Zażalenie przewidziane w art.

3941 § 11 k.p.c. nie jest bowiem środkiem prawnym służącym kontroli

materialnoprawnej podstawy wyroku ani prawidłowości zastosowania przez sąd

drugiej instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami

kasatoryjnymi, lecz zażalenie to jest skierowane przeciwko uchyleniu wyroku

i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, a więc ocenie może być

poddany jedynie ewentualny błąd sądu odwoławczego przy kwalifikowaniu

określonej

sytuacji

procesowej,

jako

odpowiadającej

powołanej

podstawie

kasatoryjnej.

Z tych względów za bezskuteczne musi być uznane zażalenie na wyrok

kasatoryjny sądu drugiej instancji, w którym zarzucono naruszenie przepisów prawa

materialnego odnoszących się do roszczenia będącego przedmiotem sporu oraz

art. 217 § 2 k.p.c. i art. 162 k.p.c., natomiast nie zarzucono naruszenia art. 386 § 4

k.p.c., który stanowił podstawę uchylenia przez sąd odwoławczy wyroku sądu

pierwszej instancji. Podniesione w zażaleniu powoda zarzuty naruszenia art. 60

k.c., art. 560 § 1 i art. 563 § 2 k.c. oraz art. 217 § 2 i art. 162 k.p.c. nie mogą być

skuteczne, gdyż prawidłowość zastosowania tych przepisów przez Sąd drugiej

instancji

w

ogóle

nie

może

być

poddana

kontroli

Sądu

Najwyższego

rozpoznającego zażalenie na uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji. Natomiast

sama trafność uchylenia tego wyroku z punktu widzenia wskazanego jako

podstawa uchylenia art. 386 § 4 k.p.c. również nie może być przedmiotem oceny

Sądu Najwyższego, gdyż skarżący nie tylko nie zarzucił naruszenia tego przepisu,

lecz przede wszystkim w ogóle nie zakwestionował oceny Sądu drugiej instancji,

iż doszło do nierozpoznania istoty sprawy przez Sąd pierwszej instancji.

Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w zw.

z art. 3941 § 3 i art. 3941 § 11 k.p.c. oddalił zażalenie.

Zawarty w odpowiedzi na zażalenie wniosek o zasądzenie kosztów

postępowania zażaleniowego podlega rozpoznaniu w orzeczeniu kończącym

postępowanie w sprawie.

jw