IV CZ 31/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 31/09

POSTANOWIENIE

Dnia 23 kwietnia 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Iwona Koper (przewodniczący)

SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca)

SSN Dariusz Zawistowski

w sprawie z powództwa A. S.

przeciwko Bankowi BPH Spółce Akcyjnej

o ochronę dóbr osobistych,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 23 kwietnia 2009 r.,

zażalenia powoda

na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt […],

oddala zażalenie i zasądza od powoda na rzecz strony

pozwanej kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem

kosztów postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 6 lutego 2009 r.

wydanym na

podstawie art. 373 k.p.c. odrzucił apelację powoda, uznając ją za niedopuszczalną

z powodu uchybienia terminowi wymaganemu

do jej wniesienia. Sąd ten

ustalił, że żądany wyrok doręczono pełnomocnikowi powoda w dniu 14 listopada

2008 r. (k. 635), a apelacja została wniesiona w

dniu 1 grudnia 2008 r. za

pośrednictwem Urzędu Pocztowego (dowód nadania k. 661), a zatem z

uchybieniem terminowi, który upływał w piątek 28 listopada 2008 r.

W zażaleniu powoda zakwestionowano ustalenie doręczenia mu wyroku

z uzasadnieniem w B. w dniu 14 listopada 2008 r., skoro odcisk

stempla

pocztowego na oryginale koperty nadanej przez Sąd pierwszej instancji

Urzędzie Pocztowym w S. również wskazuje datę 14 listopada

w

2008 r.

(k. 714), a powód wyklucza możliwość doręczenia mu tej przesyłki w dniu jej

nadania w innym mieście. Żalący zarzucił, że w sprawie dokonano ustaleń

sprzecznych z zebranym materiałem bez przeprowadzenia wszechstronnego

rozważenia

dowodów.

Jego

zdaniem,

nie

uwzględniono

należycie

faktu,

że zarządzenie o doręczeniu powodowi wyroku z uzasadnieniem zostało

wydane w dniu 13 listopada 2008 r., a adnotacja o wykonaniu tego zarządzenia

wskazuje, iż wysłanie listu poleconego przez Sąd Okręgowy w S. nastąpiło w dniu

14 listopada 2008 r. Według powoda, przesyłka ta została doręczona mu w dniu 17

listopada 2008 r., a zatem wniesienie apelacji

w dniu 1 grudnia 2008 r.

nastąpiło z zachowaniem wymaganego terminu.

W konkluzji żalący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez

przyjęcie apelacji do rozpoznania bądź o jego uchylenie i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

W odpowiedzi na zażalenie powoda pozwany Bank wniósł o umorzenie

postępowania zażaleniowego jako bezprzedmiotowego wobec faktu, że w dniu

20 lutego 2009 r. zapadł przed sądem II instancji wyrok reformatoryjny

oddalający powództwo powoda, wobec czego rozpoznanie zażalenia stało

się bezprzedmiotowe i w tej sytuacji postępowanie zażaleniowe powinno

zostać umorzone.

Alternatywny wniosek o oddalenie zażalenia wobec jego bezzasadności

pozwany uzasadnił treścią dokumentu zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki

(k. 635), z którego wynika czytelny podpis osoby odbierającej przesyłkę wraz

z wpisaną datownikiem czytelną datą jej odbioru: 14 listopada 2008 r.

Skutki ewentualnego omyłkowego wpisania daty odbioru obciążają pełnomocnika

powoda aż do czasu udowodnienia przez niego, że doręczenia przesyłki

dokonano w innej dacie, aniżeli widniejąca na dokumencie, wywodzi pozwany.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Jak wynika z treści art. 131 § 1 k.p.c. sąd dokonuje doręczeń przez

pocztę oraz inne podmioty. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu

doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz.U.

Nr 62, poz. 697 ze zm.), wydanego na podstawie paragrafu drugiego wskazanego

artykułu k.p.c., adresat przesyłki zawierającej pismo sądowe bądź też inna osoba

upoważniona zgodnie z k.p.c. do jej przyjęcia potwierdza jej odbiór na formularzu

potwierdzenia odbioru przez wpisanie daty otrzymania tej przesyłki oraz

umieszczenie

czytelnego

podpisu

zawierającego

swoje

imię

i

nazwisko.

Listonosz zaś, który przesyłkę tę doręcza, obowiązany jest wpisać datę dokonania

tej czynności, jak również imię i nazwisko osoby odbierającej przesyłkę.

Doręczyciel taki powinien ponadto zaznaczyć sposób jej doręczenia, a na koniec

złożyć na formularzu potwierdzenia odbioru własnoręczny podpis. W sprawie

niniejszej dowód potwierdzenia odbioru wyroku Sądu pierwszej instancji wraz

z uzasadnieniem czyni w pełni zadość tym wymaganiom, a zatem należy przyjąć,

że został on sporządzony w sposób prawidłowy. Prowadzi to do wniosku,

że wskazane potwierdzenie odbioru przesyłki sądowej traktować należy jako

dokument urzędowy określony w art. 244 k.p.c., który korzysta tym samym

z domniemania prawdziwości. Dowodzi on zatem nie tylko, że przedmiotowa

przesyłka sądowa trafiła do rąk adresata, lecz także tego, iż nastąpiło to w dacie

widniejącej na tym dokumencie (por. m.in. postanowienie SN z dnia 30 kwietnia

1998 r., III CZ 51/98, OSNC 1998, nr 11, poz. 189, postanowienie SN z dnia 17

grudnia 1999 r., II CZ 147/99, nie publ. oraz postanowienie SN z dnia 15 listopada

2002 r., V CZ 140/02, nie publ.). Strona, która zamierza fakty te podważyć,

zmuszona jest, zgodnie z art. 252 k.p.c., przeprowadzić dowód przeciwny

(por. powołane wyżej orzeczenia oraz postanowienie SN z dnia 24 września

1998 r., I CZ 116/98, nie publ.). Powód obowiązkowi temu w sprawie niniejszej

jednak nie sprostał. Powołanie się na datę 14 listopada 2008 r. widniejącą na

odcisku stempla pocztowego znajdującego się na kopercie zawierającej doręczone

skarżącemu pisma sądowe, jako na dzień, w którym w rzeczywistości powód

przesyłkę tę otrzymał, nie jest wystarczające dla obalenia domniemania, które

wynika z treści prawidłowo wypełnionego formularza potwierdzenia jej odbioru.

Zarówno osoba dokonująca odbioru pisma sądowego, jak i listonosz dokonujący

doręczenia tej przesyłki umieścili na tym formularzu wyraźne daty, z których jasno

wynika, że adresat otrzymał przedmiotową przesyłkę w dniu przyjętym przez Sąd

odwoławczy, tj. w dniu 14 listopada 2008 r. Skarżący nie tylko nie udowodnił,

że przesyłka

zawierająca

wyrok

Sądu

pierwszej

instancji

wraz

z

jego

uzasadnieniem dotarła do powoda w dniu 17 listopada 2008 r., lecz nawet nie

poddał w istotny sposób w wątpliwość, że doręczenie to nastąpiło we wskazanej

w potwierdzeniu odbioru dacie. Nie próbował zresztą nawet wyjaśnić dlaczego taka

właśnie data znalazła się na tym potwierdzeniu. Zważyć należy, że powód

powoływał się, dla udowodnienia swych twierdzeń, na fakt, iż zarządzenie

o doręczeniu przedmiotowej przesyłki zostało wydane w dniu 13 listopada 2008 r.,

a z adnotacji o jego wykonaniu wynika, że list polecony zawierający żądane przez

powoda odpisy został nadany dnia 14

listopada 2008 r. Miało to dodatkowo -

zdaniem żalącego - potwierdzać, że przesyłka ta nie mogła dotrzeć do niego w dniu

wskazanym na formularzu potwierdzenia odbioru. Jest to o tyle nieuzasadnione,

że wbrew twierdzeniom powoda analiza akt sprawy prowadzi do wniosku,

że wskazane zarządzenie (k. 584), zostało wydane w dniu 12 listopada 2008 r.,

a jego wykonanie w rzeczywistości nastąpiło w dniu 13 listopada 2008 r.,

co wyraźnie wynika z treści wspomnianej adnotacji (k. 585). W konsekwencji jedyną

okolicznością, która miałaby służyć obaleniu domniemania wynikającego z art. 244

k.p.c. pozostał w istocie wyłącznie odcisk stempla pocztowego na kopercie

zawierającej przesyłkę skierowaną do powoda. Nie jest to jednak dowód, który

można by uznać za wystarczający do obalenia wskazanego domniemania.

W okolicznościach niniejszej sprawy data widniejąca na odcisku stempla

pocztowego umieszczonego na tej kopercie nie może być nawet uznana za

okoliczność, która nasuwałaby istotne wątpliwości co do daty doręczenia

wynikającej z potwierdzenia odbioru przesyłki sądowej. Na marginesie nie można

wykluczyć, że odcisk stempla pocztowego na przesyłce zawierającej pismo

sądowe przeznaczone dla powoda mógł znaleźć się na niej w dniu następnym

po jej nadaniu. Biorąc pod uwagę przede wszystkim datę zamieszczoną na

zwrotnym potwierdzeniu odbioru tej przesyłki i domniemanie wynikające z tego

faktu, nie ma podstaw do twierdzenia, że doręczenie odpisu wyroku Sądu

Okręgowego w S. z dnia 20 października 2008 r. wraz z uzasadnieniem nastąpiło w

dniu 17 listopada 2008 r. Jedynie zatem jako dodatkowe potwierdzenie

wymienionego

faktu

można

potraktować

datę,

w

której wydane

zostało

zarządzenie o wysłaniu przesyłki oraz uczyniono adnotację o wykonaniu tego

zarządzenia. Skarżący nie może oczekiwać, jak na to wskazuje treść zażalenia,

że Sądy orzekające w sprawie będą samodzielnie weryfikować datę doręczenia

powodowi przedmiotowej przesyłki, wyręczając go w tym zakresie i próbując

potwierdzić, że przesyłka ta została doręczona mu w innej dacie niż ta, która

figuruje na dowodzie potwierdzenia odbioru wymienionej przesyłki.

W konsekwencji należało przyjąć, że skoro powód, otrzymał wskazaną

przesyłkę sądową w dniu 14 listopada 2008 r., czego w żaden sposób nie

zdołał skutecznie zakwestionować, jego apelacja wniesiona w dniu 1 grudnia

2008

r.

musiała

zostać

uznana

za

spóźnioną

i

jako

taka

podlegała

odrzuceniu.

Wobec

powyższego,

usprawiedliwionych

podstaw,

uznając

Sąd

zażalenie

Najwyższy

powoda

oddalił

za

je

pozbawione

stosownie

do

art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. O kosztach postępowania

orzeczono stosownie do art. 98 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 108 § 1 k.p.c.

jz