IV CZ 30/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 30/09

POSTANOWIENIE

Dnia 23 kwietnia 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Zbigniew Kwaśniewski

SSN Dariusz Zawistowski

w sprawie z wniosku wierzycieli: Banku Polska Kasa Opieki Spółki Akcyjnej, i in.

[…], przy uczestnictwie dłużnika - upadłego A. P. i Syndyka masy upadłości A. P.

z udziałem nabywców : W. N. i T. M. N.

o ogłoszenie upadłości,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 23 kwietnia 2009 r.,

zażalenia dłużnika A. P.

na postanowienie Sądu Okręgowego w S.

z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt […],

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił, na podstawie art.

1302 § 3 k.p.c., skargę kasacyjna upadłego A. P.o od postanowienia tego Sądu

oddalającego jego zażalenie w przedmiocie oddalenia wniosku o umorzenie

zobowiązań po zakończeniu postępowania upadłościowego, od której nie została

uiszczona należna - na podstawie art. 74 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 28 lipca

2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze

zm. dalej jako u.k.s.c.) - opłata stała w wysokości 1000 zł, lecz opłata w wysokości

200 zł.

W

zażaleniu

od

tego

postanowienia

upadły

zarzucił

niewłaściwe

zastosowanie przez Sąd Okresowy wskazanych wyżej przepisów w postępowaniu

wszczętym, nie na skutek wniosku o ogłoszenie upadłości, a w wyniku wniosku

upadłego o umorzenie zobowiązań oraz naruszenie art. 369

ustawy z dnia

28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535, dalej

jako p.u.n.) i art. 2 u.k.s.c. przez przyjęcie, że postępowanie w sprawie wszczęte

zostało na skutek wniosku o ogłoszenie upadłości, a opłata od skargi kasacyjnej ma

być zrównana z opłatą od wniosku o ogłoszenie upadłości. Wnosił o uchylenie

zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W postępowaniu w przedmiocie ogłoszenia upadłości nie przysługuje

kasacja (obecnie skarga kasacyjna), której wniesienie wyklucza art. 33 ust. 2 p.u.n.,

z wyjątkiem jednak postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie umorzenia

zobowiązań upadłego, od którego skarga kasacyjna jest dopuszczalna na

podstawie art. 370 ust. 2 p.u.n., niezależnie od wartości przedmiotu postępowania.

Na zasadach ogólnych skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu

drugiej instancji zapadłego w postępowaniu o zakaz prowadzenia działalności

gospodarczej.

Zgodnie z art. 369 ust. 1 p.u.n. o umorzeniu w całości lub części zobowiązań

upadłego

sąd

orzeka

w

postanowieniu

o

zakończeniu

postępowania

upadłościowego, na wniosek upadłego. Wniosek o oddłużenie powinien być zatem

zgłoszony w toku postępowania upadłościowego, a orzekanie o nim jest związane

z wynikiem postępowania upadłościowego. Możliwość oddłużenia upadłego jest

zależna od między innymi od przebiegu postępowania upadłościowego (art. 369

ust. 2 pkt 3 p.u.n.).

Przepisy u.k.s.c. przewidują w postępowaniu upadłościowym pobranie od

wniosku o ogłoszenie upadłości opłaty stałej w kwocie 1000 zł,

od wniosku

o wszczęcie wtórnego postępowania upadłościowego opłaty stałej w kwocie 200 zł

(art. 3 ust.2 pkt 7 pkt b w z. z art. 74 i 75 u.k.s.c.). Opłatę tę pobiera się przy

wszczęciu postępowania upadłościowego (od wniosku), a nie jak poprzednio pod

rządami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 1996 r.

w sprawie określenia wysokości wpisów w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 154, poz.

753 ze zm.) po jego zakończeniu - za przeprowadzenie postępowania

upadłościowego.

Od wniosku o umorzenie zobowiązań upadłego nie pobiera się odrębnej

opłaty (art. 3 u.k.s.c.). Na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 3 u.k.s.c. opłacie podlega

natomiast skarga kasacyjna od orzeczenia zapadłego w postępowaniu z tego

wniosku w sądzie drugiej instancji.

Wysokość opłaty od skargi kasacyjnej ustala się

w oparciu o przepisy

u.k.s.c. przewidujące pobranie opłaty w określonej wysokości od pozwu lub

wniosku o wszczęcie postępowania nieprocesowego lub innego postępowania,

chyba że

przepis szczególny stanowi inaczej (art. 18 ust. 2 u.k.s.c.). Ustawa

o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nie zawiera przepisu określającego

odrębnie wysokość opłaty od skargi kasacyjnej w postępowaniu z wniosku

o umorzenie zobowiązań upadłego po ogłoszeniu upadłości, który wyłączałby

zastosowanie zasady wynikającej z art. 18 ust. 2.

Toczące się w ramach postępowania upadłościowego postępowanie

oddłużeniowe

jest

postępowaniem

zintegrowanym

z

postępowaniem

upadłościowym pod względem formalnym i merytorycznym, zależnym od jego

wyniku i przebiegu.

W sytuacji, gdy przepisy u.k.s.c. nie przewidują pobrania odrębnej opłaty od

podlegającego rozpoznaniu w toku postępowania upadłościowego wniosku

o umorzenie zobowiązań upadłego, a równoczesne nie wyłączają obowiązku jej

uiszczenia przez ustanowienie ustawowego zwolnienia, podstawą ustalenia

wysokości

opłaty

od

skargi

kasacyjnej

od

zawartego

w

postanowieniu

o zakończeniu postępowania upadłościowego orzeczenia w tym przedmiocie

stanowi opłata stała przewidywana od wniosku o ogłoszenie upadłości.

Pogląd ten, przyjęty w zaskarżonym postanowieniu zasadnie doprowadził

Sąd Okręgowy do przekonania, że wniesiona przez adwokata skarga kasacyjna

upadłego, od której nie został uiszczona należna opłata stała podlegała odrzuceniu.

Kierując się powyższym Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 w zw. z art.

3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie.

db