IV CZ 25/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 25/08

POSTANOWIENIE

Dnia 10 kwietnia 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący)

SSN Antoni Górski (sprawozdawca)

SSN Krzysztof Strzelczyk

w sprawie z powództwa M. T.

przeciwko Przedsiębiorstwu Robót C.(...) Spółce z o.o. w G.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 kwietnia 2008 r.,

zażalenia powoda

na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 11 października 2006 r., sygn. akt I ACa

(…),

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z 11 października 2006 r. Sąd Apelacyjny odrzucił

wniosek powoda M. T. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i

doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 20 czerwca 2006 r., jak

również odrzucił wniosek o sporządzenie uzasadnienia.

W zażaleniu powód zarzucił, iż uchybienie terminom, prowadzące do odrzucenia

wniosku, nastąpiło bez jego winy, lecz z winy pełnomocnika procesowego r. pr. W. B.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W sprawie tej jest bezsporne, że pełnomocnik powoda, r. pr. W. B., z przyczyn

zawinionych uchybił terminom procesowym. Powód stwierdził, że pod koniec czerwca

2006 r. w rozmowie telefonicznej dowiedział się o wydaniu wyroku oddalającego

apelację (wyrok z dnia 20 czerwca 2006 r.), jak również o złożeniu wówczas wniosku o

uzasadnienie orzeczenia. W rzeczywistości wniosek nie został złożony w terminie, o

czym powód został w dniu 8 sierpnia 2006 r. poinformowany przez pełnomocnika. Winą

za ten stan rzeczy pełnomocnik obarczył pracownika swojej kancelarii. Złożony dopiero

w dniu 14 września 2006 r. przez pełnomocnika wniosek o doręczenie orzeczenia z

uzasadnieniem został odrzucony jako wniesiony z uchybieniem ustawowego terminu.

Powód

podnosi,

że

został

on

umyślnie

wprowadzony

przez

swojego

pełnomocnika w błąd. Ponadto twierdzi, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia

wniosku ustała dopiero w dniu 8 sierpnia 2006 r. Tego dnia, zdaniem powoda, ustało

jego błędne przekonanie, iż jego dotychczasowy pełnomocnika procesowy złożył w

terminie wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu apelacyjnego.

Wskazuje, że niezależnie od pełnomocnika złożył w dniu 10 sierpnia 2006 r. stosowny

wniosek o przywrócenie terminu.

Sąd Najwyższy – rozpoznając zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji

odrzucające wniosek pełnomocnika powoda o sporządzenie uzasadnienia – na wniosek

strony, rozpoznaje również te postanowienia sądu drugiej instancji, które nie podlegały

zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy (art. 380 w

związku z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c.). Do takich postanowień należy postanowienie

odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i

doręczenie uzasadnienia wyroku w celu wniesienia skargi kasacyjnej.

Zgodnie z art. 168 § 1 k.p.c., przywrócenie terminu może nastąpić tylko wtedy,

gdy strona nie dokonała w terminie czynności procesowej bez swej winy. Brak winy

strony w uchybieniu terminowi podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich

okoliczności danej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności,

jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W niniejszej

sprawie przyczyną uchybienia terminowi do wniesienia tzw. zapowiedzi skargi

kasacyjnej był błąd popełniony przez profesjonalnego pełnomocnika.

Istota problemu polega na tym, że działanie uprawnionego pełnomocnika

procesowego jest działaniem za stronę, utożsamianym z działaniem samej strony. Za

stronę - w rozumieniu art. 168 § 1 k.p.c. - uważa się bowiem nie tylko samą stronę (w

postępowaniu nieprocesowym - uczestnika postępowania), ale także jej przedstawiciela

ustawowego i pełnomocnika procesowego. Uchybienie terminowi przez pełnomocnika

lub osobę uprawnioną do reprezentowania strony jest traktowane jako uchybienie samej

strony, która może żądać jego przywrócenia jedynie wówczas, gdy opóźnienie nie jest

zawinione przez te osoby (zob. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 7 września 1936

r., C.III.1439/35 – OSP 1936, poz. 674; z dnia 1 lutego 1962 r., 4 CZ 113/61 – NP. 1964,

z. 1, str. 49; z dnia 15 maja 1962 r., 1 CR 993/61 – PUG 1963, z. 5, str. 145;

postanowienia SN z dnia 3 czerwca 1998 r., I CKN 297/98, niepubl.; z dnia 13 kwietnia

2005 r., V CZ 35/05, niepubl.).

Sąd Najwyższy w niniejszym składzie podziela pogląd, że przywrócenie

uchybionego przez pełnomocnika terminu może nastąpić jedynie wówczas, gdy zwłoka

była niezawiniona przez pełnomocnika procesowego. Wykonywanie zastępstwa

procesowego przez radcę prawnego w sposób, który nie spełnia standardów

właściwego wykonywania zawodu nie może dawać podstawy do żądania przywrócenia

terminu, któremu jako pełnomocnik uchybił (zob. postanowienie SN z dnia 19 sierpnia

1999 r., I CKN 642/99, niepubl.). Z powyższych względów powód zastępowany przez

zawodowego pełnomocnika procesowego nie może skutecznie twierdzić, że nie ponosi

odpowiedzialności za jego zaniedbania i na tej podstawie żądać przywrócenia terminu.

Należało w konsekwencji oddalić zażalenie (art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941

§ 3 k.p.c.).