IV CZ 23/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 23/12

POSTANOWIENIE

Dnia 6 czerwca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący)

SSN Antoni Górski

SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa J. J.

przeciwko Ł. K. i Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego w G.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 6 czerwca 2012 r.,

zażalenia powoda

na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie drugim wyroku

Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 2 czerwca 2011 r.,

1) oddala zażalenie,

2) zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa Prokuratorii

Generalnej Skarbu Państwa kwotę 450 (czterysta

pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania

zażaleniowego przed Sądem Najwyższym,

3) przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego

na rzecz radcy prawnego E. K. S. kwotę 900 (dziewięćset)

zł, powiększoną o należny podatek od towarów i usług,

tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej

udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu

zażaleniowym przed Sądem Najwyższym.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 2 czerwca 2011 r. oddalił apelację J. J. od

wyroku Sądu Okręgowego z dnia 20 września 2010 r., oddalającego powództwo

przeciwko Ł. K. i Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Okręgowego w G. o zapłatę

przez każdego z pozwanych po 153 000 zł z określonymi odsetkami (pkt I) oraz

zasądził od powoda na rzecz Ł. K. i Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej

Skarbu Państwa po 2700 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w

postępowaniu apelacyjnym (pkt II).

W zażaleniu na postanowienie o kosztach zawarte w pkt II wyroku Sądu

Apelacyjnego powód zarzucił naruszenie art. 102 k.p.c. przez jego bezpodstawne

niezastosowanie. W uzasadnieniu wskazał, że nie ma żadnego majątku,

odbywa karę pozbawienia wolności, obciążenie go zasądzonymi znacznymi

kwotami spowoduje trudności w przystosowaniu się do życia w społeczeństwie

po odbyciu kary.

W odpowiedzi na zażalenie Skarb Państwa – Prezes Sądu Okręgowego

w G., reprezentowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa, wniósł

o oddalenie zażalenia i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według

norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Artykuł 102 k.p.c. - który zgodnie z art. 391 § 1 k.p.c. ma odpowiednie

zastosowanie również w postępowaniu apelacyjnym - dopuszcza w drodze wyjątku

od zasady odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 § 1 k.p.c.) w szczególnie

uzasadnionych wypadkach ze względów słusznościowych zasądzenie od strony

przegrywającej tylko części kosztów procesu albo nawet nieobciążenie jej w ogóle

kosztami

procesu.

uzasadnione”

należy

Przy

mieć

ustalaniu,

na

czy

względzie

zachodzą

„wypadki

okoliczności

szczególnie

konkretnej

sprawy.

Sąd w świetle art. 102 k.p.c. dysponuje znaczną swobodą w ocenie, czy w danej

sprawie takie wypadki występują.

Pominięcie przez Sąd Apelacyjny art. 102 k.p.c. przy orzekaniu o kosztach

postępowania apelacyjnego i nałożenie tych kosztów na powoda zgodnie z zasadą

odpowiedzialności za wynik procesu nie daje w okolicznościach sprawy podstaw do

oczekiwanego

przez

pozwanego

stwierdzenia

naruszenia

art.

k.p.c.

Podnoszona w zażaleniu sytuacja majątkowa powoda i fakt zwolnienie go od

kosztów sądowych nie wystarczały do zastosowania w sprawie w zakresie

odnoszącym się do kosztów postępowania apelacyjnego art. 102 k.p.c.

Nie mogłoby być uznane za słuszne obarczenie pozwanych kosztami postępowania

apelacyjnego tylko ze względu na trudne położenie majątkowe powoda, gdy

kierując się przywiązaniem do swych niepodzielonych przez Sąd pierwszej instancji

twierdzeń inicjuje on to postępowanie bez liczenia się z jego kosztami

(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2011 r., V CZ 24/11,

LEX nr 898277).

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art.

3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie powoda.

Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego na rzecz

Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa stanowiły: art. 98 § 3

w związku z art. 99, art. 3941 § 3, art. 39821, art. 391 § 1 k.p.c. i art. 11 ust. 3

ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa

(Dz.U.169.1417 ze zm.) oraz § 12 ust. 2 pkt 2 w związku z § 6 pkt 3 rozrządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej

udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.163.1349 ze zm.),

a o kosztach pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu – § 15 pkt 1

w związku z § 12 ust. 2 pkt 2, § 6 pkt 4 i § 2 ust. 3 tego rozporządzenia.

jw