IV CZ 21/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 21/10

POSTANOWIENIE

Dnia 29 kwietnia 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący)

SSN Wojciech Katner (sprawozdawca)

SSA Jan Futro

w sprawie z wniosku S. P.

przy uczestnictwie U. D., M. P., T. G., T. S., M. S., J. M., A. S., A. L., E. N., W. S. i J. S.

o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 29 kwietnia 2010 r.,

zażalenia wnioskodawcy

na postanowienie Sądu Okręgowego w W.

z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt I (...),

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 czerwca 2009 r. w sprawie o sygn. akt I

(...) Sąd Okręgowy w W. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy S. P. od

postanowienia tegoż Sądu z dnia 12 lutego 2009 r.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd Okręgowy w W. wskazał, że

skarga kasacyjna została sporządzona przez adwokata, którego pełnomocnictwo

obejmowało zastępowanie mocodawcy przed Sądem Rejonowym i Okręgowym i

„dalszymi instancjami”, dokonywanie niezbędnych czynności procesowych, zapoznanie

się z aktami sprawy oraz sporządzenie skargi kasacyjnej w sprawie I (...). Pełnomocnik

wnioskodawcy,

w

wyniku

wezwania

do

złożenia

pełnomocnictwa

do

jego

reprezentowania przed Sądem Najwyższym, w terminie siedmiu dni pod rygorem

odrzucenia skargi kasacyjnej, złożył kopię pełnomocnictwa znajdującego się już w

aktach sprawy.

W ocenie Sądu Okręgowego, treść art. 871 § 1 k.p.c. nie rodzi wątpliwości,

że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez

adwokatów lub radców prawnych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych

związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, ale podejmowanych przed

sądem niższej instancji. Sąd wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że z

treści złożonego w sprawie pełnomocnictwa nie wynika umocowanie pełnomocnika do

podejmowania czynności przed Sądem Najwyższym; niewystarczające jest samo

umocowanie pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej, aby reprezentować

stronę przed Sądem Najwyższym. Wobec powyższego, Sąd Okręgowy w W. odrzucił

skargę kasacyjną na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c.

Wnioskodawca S. P. w zażaleniu od wskazanego postanowienia Sądu

Okręgowego w W., zarzucając naruszenie art. 871 § 1 k.p.c. przez błędną jego

wykładnię, wniósł o uchylenie postanowienia, wnosząc także o przyjęcie skargi

kasacyjnej do

rozpoznania. W

uzasadnieniu

zażalenia

skarżący podniósł, iż

dopuszczalne jest udzielenie pełnomocnictwa do poszczególnych czynności, tj. tylko do

sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, a nie do zastępowania strony przed Sądem

Najwyższym w całości. Skarżący wskazał także, że do akt sprawy zostało złożone

pełnomocnictwo do sporządzenia skargi kasacyjnej, wobec tego wezwany później do

złożenia pełnomocnictwa do zastępowania strony przed Sądem Najwyższym, uznał, iż

brak jest w aktach tego pełnomocnictwa, które zostało złożone wcześniej. Zdaniem

skarżącego, Sąd Okręgowy nie wyjaśnił, że to pełnomocnictwo znajduje się w aktach,

ale jest niewystarczające i konieczne jest złożenie osobnego pełnomocnictwa.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie należało oddalić jako bezzasadne. Sąd Okręgowy w W. dokonał

prawidłowej oceny prawnej, która doprowadziła do stwierdzenia, że złożone w sprawie

pełnomocnictwo

nie

upoważnia

adwokata

do

reprezentowania

mocodawcy

w

postępowaniu przed Sądem Najwyższym. W konsekwencji, Przewodniczący w Sądzie

Okręgowym prawidłowo na podstawie art. 3986 § 1 k.p.c. wezwał skarżącego do

usunięcia braku formalnego w postaci niezłożenia pełnomocnictwa do reprezentowania

mocodawcy w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

Sąd Najwyższy podziela argumentację prawną przytoczoną w uzasadnieniu

zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 398 4 § 2 k.p.c. skarga kasacyjna powinna

czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a zatem do skargi

kasacyjnej należy dołączyć pełnomocnictwo (art. 126 § 3 k.p.c.). Nie można zapominać,

że stosownie do art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym

obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Skarżący

bezzasadnie zarzuca naruszenie przez Sąd Okręgowy normy art. 87 1 § 1 k.p.c. W

orzecznictwie jest utrwalony pogląd, że czynnością wszczynającą postępowanie

kasacyjne, a więc postępowanie przed Sądem Najwyższym jest już wniesienie skargi

kasacyjnej (por. postanowienia SN z dnia 26 kwietnia 2001 r., II CZ 10/01, niepubl. i z

dnia 29 września 1999 r., III CKN 944/99, niepubl.).

Wobec tego, z pełnomocnictwa procesowego złożonego wraz ze skargą

kasacyjną powinno wynikać umocowanie pełnomocnika do złożenia skargi kasacyjnej i

występowania w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Natomiast nie budzi

wątpliwości, jak wskazuje skarżący, że umocowanie pełnomocnika do złożenia skargi

oraz do występowania w postępowaniu przed Sądem Najwyższym może być udzielone

w dwóch odrębnych dokumentach pełnomocnictwa; wystarczy, aby oba pełnomocnictwa

zostały złożone wraz ze skargą kasacyjną.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, iż pełnomocnictwo złożone do

akt sprawy nie umocowało pełnomocnika do reprezentowania mocodawcy w

postępowaniu przed Sądem Najwyższym, które zostało wszczęte wniesieniem skargi

kasacyjnej. Z treści pełnomocnictwa wynika bowiem, że skarżący umocował adwokata

jedynie do „zastępowania (...) i dokonywania niezbędnych czynności procesowych, do

zapoznania się z aktami sprawy I Ns (…) w L. oraz sporządzenia skargi kasacyjnej - I

(...), przed Sądem Okręgowym w W. i ewentualnymi dalszymi instancjami”.

Jako bezzasadne należało także ocenić zarzuty skarżącego dotyczące tego, iż

Sąd Okręgowy wzywając pełnomocnika do uzupełnienia braku formalnego skargi

kasacyjnej

poprzez

złożenie

pełnomocnictwa

do

reprezentowania

skarżącego

w postępowaniu przed Sądem Najwyższym nie wyjaśnił, że pełnomocnictwo znajdujące

się już w aktach sprawy jest niewystarczające i konieczne jest złożenie osobnego

pełnomocnictwa. Przewodniczący wzywając do usunięcia braku formalnego pisma

procesowego powinien określić brak formalny, co do którego usunięcia wzywa,

oznaczyć termin do usunięcia braku oraz wskazać rygor procesowy, który w razie

niezachowania tegoż terminu zostanie zastosowany. W rozpoznawanej sprawie,

Przewodniczący w Sądzie Okręgowym wzywając do złożenia pełnomocnictwa do

reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym oznaczył

wszystkie wymagane elementy wezwania. Natomiast kwestia pozaprawnych ocen jakie

podejmował pełnomocnik skarżącego, tj. uznanie przez niego, iż brak jest w aktach tego

pełnomocnictwa,

które

zostało

złożone

wcześniej,

pozostaje

bez wpływu

na

rozstrzygnięcie zażalenia.

Wobec powyższego, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art.

3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie.