IV CZ 20/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 20/13

POSTANOWIENIE

Dnia 12 kwietnia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Zbigniew Kwaśniewski

SSN Marta Romańska

w sprawie z powództwa "E. – B." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

w O.

przeciwko S. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 12 kwietnia 2013 r.,

zażalenia strony pozwanej

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 7 grudnia 2012 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2012 r. zasądził od pozwanej

spółki kwotę 1 315 000 zł z odsetkami ustawowymi. W dniu 24 kwietnia 2012 r.

pozwana działając osobiście, tj. przez organ zarządzający (art. 38 k.c.), złożyła

wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Odpis wyroku z uzasadnieniem

został doręczony J. J. Z., który był pełnomocnikiem procesowym pozwanej, w dniu

16 maja 2012 r. W tym samym dniu J. J. Z. powiadomił Sąd Okręgowy o

wypowiedzeniu mu przez pozwaną pełnomocnictwa z dniem 26 stycznia 2012 r.

Zarządzeniem z dnia 17 kwietnia 2012 r. przewodniczący w Sądzie Okręgowym

nakazał doręczyć odpis wyroku z uzasadnieniem bezpośrednio pozwanej.

Doręczenie pozwanej odpisu wyroku z uzasadnieniem nastąpiło dnia następnego.

W dniu 1 czerwca 2012 r. pozwana reprezentowana przez nowego pełnomocnika

procesowego,

będącego

adwokatem,

wniosła

apelację

od

wyroku

Sądu

Okręgowego z dnia 18 kwietnia 2012 r.

Po przekazaniu akt sprawy Sądowi Apelacyjnemu, Sąd ten postanowieniem

z dnia 7 grudnia 2012 r. odrzucił na podstawie art. 373 w związku z art. 370 k.p.c.

apelację pozwanej jako wniesioną po terminie określonym w art. 369 k.p.c.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego, termin ten należało liczyć od dnia doręczenia odpisu

wyroku z uzasadnieniem radcy prawnemu J. J. Z., tj. od dnia 16 maja 2012 r., a nie

od dnia doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem bezpośrednio pozwanej, tj. od

dnia 18 maja 2012 r. Według bowiem art. 94 § 1 k.p.c., wypowiedzenie

pełnomocnictwa procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku

do sądu dopiero z chwilą zawiadomienia go o tym, a zgodnie z bezwzględnie

obowiązującą normą art. 133 § 3 k.p.c., doręczeń dokonuje się nie bezpośrednio

stronie, lecz jej

pełnomocnikowi procesowemu. Określony w art. 369 k.p.c.

dwutygodniowy termin do wniesienia apelacji, liczony od dnia od dnia 16 maja 2012

r. minął z dniem 30 maja 2012 r.

W zażaleniu pozwana kwestionuje zasadność odrzucenia wniesionej przez

nią

apelacji,

podważając

m.in.

skuteczność

doręczenia

z uzasadnieniem w dniu 16 maja 2012 r. radcy prawnemu J. J. Z.

odpisu

wyroku

Sąd Najwyższy zważył co następuje.

Artykuł

§1

k.p.c.

stanowi,

że

wypowiedzenie

pełnomocnictwa

procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu

z chwilą zawiadomienia go o tym, w stosunku zaś do przeciwnika i innych

uczestników – z chwilą doręczenia im tego zawiadomienia przez sąd.

Jak zostało wyjaśnione w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2002 r.,

I PZ 58/02,

zgodnie z art. 94 §1 k.p.c. skuteczne są dokonane

przed

zawiadomieniem sądu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa zarówno czynności

byłego pełnomocnika wobec sądu, jak i czynności sądu wobec byłego

pełnomocnika, z tym, że te ostatnie, jeżeli ich skutek zależy od doręczenia, tylko

o tyle, o ile także doręczenie

byłemu pełnomocnikowi nastąpiło przed

zawiadomieniem sądu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. W razie więc doręczenia

odpisu wyroku z uzasadnieniem byłemu pełnomocnikowi już po zawiadomieniu

sądu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, doręczenie to będzie nieskuteczne,

choćby samo wysłanie odpisu wyroku z uzasadnieniem byłemu pełnomocnikowi

nastąpiło jeszcze przed zawiadomieniem sądu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa.

W

sprawie

wystąpiła

sytuacja

szczególna,

zawiadomienie

sądu

o wypowiedzeniu pełnomocnictwa przez pozwaną oraz doręczenie byłemu

pełnomocnikowi pozwanej odpisu wyroku z uzasadnieniem nastąpiło w tym samym

dniu.

W sytuacjach, w których zdarzenia te następują w tym samym dniu,

rozstrzygnięcie o skuteczności doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem byłemu

pełnomocnikowi mogłoby teoretycznie nastąpić przez porównanie godziny i minuty

tego doręczenia z godziną i minutą zawiadomienia sądu o wypowiedzeniu

pełnomocnictwa. Gdyby ustalony z uwzględnieniem godzin i minut czas doręczenia

był wcześniejszy od czasu zawiadomienia, doręczenie byłoby skuteczne, gdyby zaś

był późniejszy, doręczenie byłoby nieskuteczne. Nie zawsze jednak da się ustalić

określony w godzinach i minutach czas obu zdarzeń, dlatego że w dziedzinie

postępowania cywilnego ustawa tylko wyjątkowo wiąże skutki prawne z chwilą

zdarzenia określoną w godzinach i minutach; minimalną jednostką czasu przy

obliczaniu terminów jest tu w zasadzie dzień (zob. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 25 października I CZ 153/12). W związku z tym należy

odmówić skuteczności na podstawie art. 94 §1 k.p.c. doręczeniu odpisu wyroku

z uzasadnieniem byłemu pełnomocnikowi we wszystkich tych przypadkach,

w których

dzień doręczenia pokrywa się z dniem zawiadomienia sądu

o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. Przyjęta wykładnia art. 94 § 1 k.p.c. pozostaje

w zgodzie z poglądami preferującymi takie rozumienie i stosowanie

przepisów

postępowania, które

w sytuacjach wątpliwych nie powoduje dla stron skutków

negatywnych

idących

dalej

niż

te,

które

wyraźnie

wynikają

z

ustawy

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2010 r., IV CZ 107/09).

Prawidłowo więc przewodniczący w Sądzie Okręgowym zarządzeniem

z dnia 17 maja 2012 r. nakazał doręczyć odpis wyroku z uzasadnieniem

bezpośrednio pozwanej. Dopiero zatem od dokonanego w wyniku tego zarządzenie

doręczenia

w dniu 18 maja 2012 r. należało liczyć dwutygodniowy termin

do wniesienia apelacji od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 18 kwietnia 2012 r.

W rezultacie wniesienie apelacji przez pozwaną w dniu 1 czerwca 2012 r. nastąpiło

z zachowaniem ustawowego terminu.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 w związku z art.

3941 § 3 k.p.c. postanowił jak w sentencji.

es