IV CZ 179/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 179/12

POSTANOWIENIE

Dnia 21 lutego 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

SSA Monika Koba (sprawozdawca)

ze skargi powoda

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem

Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 8 kwietnia 2008 r., w sprawie z powództwa S. K.

przeciwko Wójtowi Gminy C. i Gminie C.

o zapłatę, rentę i ustalenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 21 lutego 2013 r.,

zażalenia powoda

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 11 października 2012 r.,

1) oddala zażalenie,

2) przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego na rzecz

adwokata P. S. kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) złotych

powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem

kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu

z urzędu w postępowaniu zażaleniowym.

Uzasadnienie

Postanowieniem z 11 października 2012 r Sąd Apelacyjny odrzucił skargę S.

K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu

Apelacyjnego z dnia 8 kwietnia 2008 r, wydanym w sprawie I ACa ../08, jako

wniesioną po upływie przepisanego terminu i nie opartą na ustawowej podstawie

wznowienia.

Wyjaśnił, iż w zakresie w jakim skarżący upatrywał podstawy wznowienia

postępowania w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2011 r,

wydanym w sprawie K 35/08 (Dz. U. Nr 64, poz. 342) oraz odnosił się do nowych

dowodów powiązanych z wynikami postępowania dowodowego w sprawie I C

…/11

Sądu

Okręgowego

w

T.,

skarga

wniesiona

została

po

upływie

trzymiesięcznego terminu (art. 407§1 i 2 k.p.c.). Ponadto skarga nie opiera się na

ustawowej podstawie wznowienia, skoro środek dowodowy, który powstał po

uprawomocnieniu się wyroku nie może stanowić podstawy wznowienia w

rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c.

W zażaleniu skarżący kwestionując odrzucenie skargi wniósł o uchylenie

zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie art. 410 § 1 zd.1 k.p.c.

poprzez błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarga o

wznowienie postępowania nie jest oparta na ustawowej podstawie i została

wniesiona po upływie ustawowego terminu oraz naruszenie art. 410 § 2 k.p.c.

poprzez jego niezastosowanie i nie wezwanie skarżącego do uprawdopodobnienia

okoliczności stwierdzających zachowanie terminu i dopuszczalność wznowienia.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Art. 410 § 1 k.p.c. zawiera nakaz

odrzucenia skargi o wznowienie postępowania wniesionej po upływie przepisanego

terminu, niedopuszczalnej lub nieopartej na ustawowej podstawie. W orzecznictwie

Sądu Najwyższego dominuje stanowisko, które należy podzielić, że skarga

o wznowienie postępowania nie opiera się na ustawowej podstawie nie tylko

wtedy, gdy podana w skardze podstawa nie odpowiada wzorcowi którejkolwiek z

podstaw wskazanych w art. 401, 4011 lub 403 k.p.c., lecz także wtedy gdy

podstawa ta odpowiada wprawdzie formalnie takiemu wzorcowi, ale już z twierdzeń

skargi wynika, że podstawa ta nie zachodzi (por. postanowienie Sądu Najwyższego

z 24 stycznia 2007 r., III CZ 1/07, Lex Polonica nr 2120632; wyrok Sądu

Najwyższego z 16 maja 2007 r., III CSK 56/07, Lex Polonica nr 1402230;

postanowienia Sądu Najwyższego z 30 maja 2007 r., IV CZ 22/07, Lex nr 533863;

z 13 lutego 2009 r., II CZ 97/08, Lex Polonica nr 3026146; z 19 marca 2009 r., III

CZ 12/09, Lex nr 584754; z 12 marca 2010 r., III CZ 6/10, Lex nr 852673; z 17

czerwca 2010 r., III CZ 18/10, Lex nr 686067).

Sytuacja taka występuje w rozpoznawanej sprawie, skoro skarżący

powołując jako podstawę skargi nowe środki dowodowe, odwołuje się do

postanowień Prokuratury Rejonowej w G. wydanych w sprawach Ds. …/08 i Ds.

../10 oraz zeznań świadków złożonych w sprawie I C ../11 Sądu Okręgowego w T.,

czyli środków dowodowych powstałych po prawomocnym zakończeniu sprawy I

ACa …/08 objętej skargą o wznowienie postępowania. Tymczasem nowe środki

dowodowe mogą być podstawą skargi o wznowienie postępowania, jeżeli istniały w

czasie prawomocnie zakończonego postępowania, jednak nie były znane stronie i

z tego powodu nie mogły być przez nią wykorzystane w tym postępowaniu (por.

uchwała składu 7 sędziów- zasada prawna z 21 lutego 1969 r., III PZP 63/68,

OSNC 1969/12/208; postanowienia Sądu Najwyższego z 24 maja 1982 r., II CO

1/82, OSPiKA 1984/2/27; z 24 listopada 2000 r., V CKN 148/00, Lex nr 1170645;

z 20 października 2005 r., IV CZ 98/05, Lex nr 1109456; z 12 września 2007 r., I

CZ 105/07, Lex Polonica nr 1932393; z 16 maja 2008 r., III CZ 20/08, Lex Polonica

nr 2037086; z 8 kwietnia 2009 r., V CZ 16/09, Lex nr 619675; z 28 października

2011 r., I CZ 115/01, Lex nr 1084695).

Prawidłowo Sąd Apelacyjny również ocenił, iż skarga odnośnie większości

powołanych w niej podstaw została wniesiona z uchybieniem trzymiesięcznego

terminu (art. 407 § 1 i 2 k.p.c.). Skarżący nie kwestionował uchybienia terminu

do wniesienia skargi w zakresie w jakim była oparta na wyroku Trybunału

Konstytucyjnego z 16 marca 2011 r., wydanym w sprawie K 35/08 (Dz. U. Nr 64,

poz. 342). Natomiast odnośnie terminowości wniesienia skargi opartej na

podstawie restytucyjnej wywodził, iż Sąd Apelacyjny nie dysponował aktami sprawy

V ACa …/12 Sądu Apelacyjnego w […], w której skarżący już 12 marca 2012 r.

powoływał się na wyniki postępowania dowodowego w sprawie I C …/11 Sądu

Okręgowego w T.

Stanowiska tego nie sposób podzielić, skoro akta V ACa …/12 zgodnie z

zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału zostały załączone do akt sprawy V

ACa …/12 na posiedzenie niejawne wyznaczone celem rozpoznania skargi (k. 1).

Ponadto z akt I ACa 1…/08 wynika, iż skarżący już w lutym 2012 r. w pismach

skierowanych do tej sprawy przyznawał, iż zapoznawał się szczegółowo

z uzasadnieniem sporządzonym w sprawie I C …/11 Sądu Okręgowego w T. (k.

608, 612 i 618-620), co jednoznacznie dowodzi jego wiedzy o środkach

dowodowych mających być podstawą wznowienia w tym zakresie, a w

konsekwencji wniesienia skargi 7 sierpnia 2012 r. z uchybieniem trzymiesięcznego

terminu. Natomiast odnośnie mającego stanowić podstawę skargi postanowienia

Prokuratury Rejonowej w G. z 30 maja 2008 r. wydanego w sprawie Ds. …/08, to

było ono skarżącemu znane co najmniej od 25 maja 2009 r. (k. 401-404 akt I ACa

1…/08), skoro w piśmie z tej daty powoływał się na to postanowienie. Skarżący nie

uchybił jedynie terminowi do wniesienia skargi w zakresie w jakim skarga oparta

została na postanowieniu Prokuratury Rejonowej w G. z 26 czerwca 2010 r.

wydanym w sprawie Ds. …/10, skoro po raz pierwszy postanowienie to dołączył do

akt sprawy przy piśmie z 18 czerwca 2012 r. (k. 653- 656 akt I ACa …/08), a brak

danych kiedy postanowienie to zostało mu doręczone. Kwestia ta jest jednak

pozbawiona istotnego znaczenia, skoro omawiany środek dowodowy jako

nie spełniający wymogów art. 403 § 2 k.p.c. nie może stanowić ustawowej

podstawy wznowienia.

Rację ma skarżący, iż odrzucenie skargi o wznowienie postępowanie bez

wzywania autora skargi do uprawdopodobnienia okoliczności stwierdzających

zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia (art. 410 § 2 k.p.c.) możliwe

jest jedynie gdy niezachowanie terminu do wniesienia skargi lub nie oparcie skargi

na ustawowej podstawie nie budzi żadnych wątpliwości (por. postanowienia Sądu

Najwyższego z 5 lutego 2009 r., I CZ 4/09, Lex nr 1162645 i z 18 stycznia 2012 r.,

II CZ 146/11, Lex nr 1147758). W rozpoznawanej sprawie wątpliwości takie nie

zachodziły, a Sąd Apelacyjny bez potrzeby uruchamiania postępowania na

podstawie art. 410 § 2 k.p.c. był władny ocenić, terminowość wniesienia skargi i jej

oparcie na ustawowej podstawie.

Z przytoczonych względów na podstawie art. 398 14 k.p.c. w zw. z art. 3941 §

3 k.p.c. zażalenie należało oddalić.

O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 223

§ 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jednolity z 2010 r. Dz. U Nr

10, poz. 65 z późn. zm.) oraz § 12 ust 2 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 7 i § 2 ust.3

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat

za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów

pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U.

Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.).

es