IV CZ 171/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 171/12

POSTANOWIENIE

Dnia 8 lutego 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Józef Frąckowiak

SSN Marta Romańska

w sprawie z wniosku M. D.

przy uczestnictwie E. J. D.

o podział majątku wspólnego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 8 lutego 2013 r.,

zażalenia uczestniczki postępowania

na postanowienie Sądu Okręgowego w O.

z dnia 21 września 2012 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Uczestniczka E. D. wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego

w O. z dnia 21 września 2012 r., odrzucające jej skargę kasacyjną w części

zaskarżającej postanowienie tego Sądu z dnia 26 stycznia 2012 r. ujęte w punkcie

1. W punkcie tym Sąd Okręgowy orzekł o odrzuceniu apelacji uczestniczki w części

zaskarżającej postanowienie Sądu Rejonowego w O. wydane w sprawie o podział

majątku wspólnego, w zakresie rozliczenia nakładów z majątku osobistego

uczestniczki w kwocie 173.806 zł dokonanych na majątek wspólny. W pozostałej

części apelacja uczestniczki została oddalona. Pełnomocnik uczestniczki zaskarżył

postanowienie w całości skargą kasacyjną wniesioną 23 lipca 2012 r. Sąd

Okręgowy uznał, że skarga kasacyjna w części dotyczącej postanowienia o

odrzuceniu

apelacji

była

niedopuszczalna,

ponieważ

od

tego

rodzaju

rozstrzygnięcia przysługiwało zażalenie na podstawie art. 394 1 § 2 k.p.c., a nie

skarga kasacyjna. Zażalenie pełnomocnik powinien był wnieść w terminie

tygodniowym od dnia doręczenia odpisu postanowienia z uzasadnieniem, czyli

najpóźniej w dniu 31 maja 2012 r., czego nie uczynił.

Uczestniczka w zażaleniu zarzuciła błędną wykładnię art. 394 1 § 2 k.p.c.

i wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Jak wynika z treści skargi kasacyjnej, powódka objęła zaskarżeniem nie

tylko orzeczenie o oddaleniu jej apelacji, ale także rozstrzygnięcie odrzucające tę

apelację w części, w której Sąd drugiej instancji uznał, że nie było substratu

zaskarżenia, ponieważ Sąd pierwszej instancji nie orzekał o zgłoszonym przez

uczestniczkę wniosku o rozliczenie jej nakładów na majątek wspólny, poza

pierwotnie wskazaną przez nią kwotą 3 669,60 zł. Odrzucenie apelacji przez sąd

stanowi postanowienie kończące postępowanie w sprawie, jednak nie jest

postanowieniem orzekającym co do jej istoty. Charakteru tego postanowienia nie

zmienia umieszczenie go w jednym orzeczeniu z rozstrzygnięciem o istocie

sprawy, ponieważ decyduje przedmiot konkretnego rozstrzygnięcia. Postanowienie

o odrzuceniu apelacji wydane w sprawie kasacyjnej przez sąd drugiej instancji,

podlega - na podstawie art. 3941 § 2 k.p.c. - zaskarżeniu zażaleniem.

Nie przysługuje na nie skarga kasacyjna, która stanowi środek zaskarżenia jedynie

dwóch

rodzajów

postanowień

kończących

postępowanie

-

postanowienia

o odrzuceniu pozwu i postanowienia o umorzeniu postępowania, odrębnie

wskazanych w art. 5191 § 1 k.p.c. W konsekwencji skarga kasacyjna w części,

w której uczestniczka zaskarżyła nią postanowienie o odrzuceniu apelacji, słusznie

została odrzucona przez Sąd Okręgowy jako niedopuszczalna (art. 398 6 § § 2 i 3

k.p.c.). Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym sprawę nie podziela poglądu

wyrażonego w postanowieniu tego Sądu z dnia 8 marca 2004 r. (II PZ 8/04, OSNP

2005/1/9), wywodzącego z uchwały połączonych Izb Cywilnej oraz Pracy z dnia

6 marca 1972 r. (III CZP 27/71, OSNC1973/1/1) o konieczności przyjęcia

i rozpoznania według właściwych przepisów nieodpowiedniego środka zaskarżenia,

jeśli jego rodzaj został narzucony stronie niewłaściwą formą w jakiej swoje

orzeczenie ujął sąd. Środki zaskarżenia do Sądu Najwyższego wnoszone są

wyłącznie przez pełnomocników dysponujących specjalistyczną wiedzą prawniczą,

dla których rozróżnienie środków zaskarżenia właściwych dla różnych typów

orzeczeń sądowych nie jest czynnością skomplikowaną. Zwrócić przy tym należy

uwagę, że w rozpatrywanym wypadku nie można mówić o niewłaściwej formie

orzeczenia, skoro zarówno orzeczenie co do istoty sprawy jak i postanowienie tzw.

formalne przybiera identyczną formę postanowienia. Ponadto zamieszczanie

postanowienia o odrzuceniu w części środka zaskarżenia w postanowieniu

rozstrzygającym sprawę co do istoty nie jest praktyką wyjątkową i nie uzasadnia

stosowania wykładni łamiącej zasadę podziału środków zaskarżenia w zależności

od przedmiotu rozstrzygnięcia. Podobne stanowisko Sąd Najwyższy zajął

w postanowieniach z dnia 17 stycznia 2003 r. (I CZ 190/02, nie publ.), z dnia

15 kwietnia 2004 r., ( IV CZ 36/04, nie publ.), czy z dnia 5 lipca 2012 r. (IV CZ

81/12, nie publ.).

db