IV CZ 165/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 165/12

POSTANOWIENIE

Dnia 7 marca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Marian Kocon

w sprawie z wniosku M. Ł.

przy uczestnictwie E. B. i in. , o ustanowienie drogi koniecznej,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 7 marca 2013 r.,

zażalenia uczestniczki postępowania I. R. Ś.

na postanowienie Sądu Okręgowego w S.

z dnia 11 maja 2012 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 11 maja 2012 r. Sąd Okręgowy w S. odrzucił skargę

kasacyjną uczestniczki I. R. Ś. od postanowienia tego Sądu z dnia 26 stycznia 2012

r., oddalającego jej apelację wniesioną od postanowienia Sądu Rejonowego w A. z

dnia 6 października 2012 r., w przedmiocie ustanowienia drogi koniecznej. W

uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, że w myśl art. 398 4 § 1 k.p.c. skarga

kasacyjna powinna jednoznacznie określać, czy orzeczenie, od którego została

wniesiona, zaskarżone zostało w całości czy w części. Uczestniczka użyła

natomiast formuły „w części, w której Sąd Okręgowy nie uwzględnił wniesionej

apelacji w zakresie podniesionych zarzutów naruszenia prawa materialnego”,

a to nie spełnia wymagania przewidzianego w tym przepisie. Dokonywanie zaś

wykładni

skargi

kasacyjnej

w

celu

ustalenia

zakresu

zaskarżenia

jest

niedopuszczalne. Wobec tego wniesiona przez uczestniczkę skarga kasacyjna

podlegała odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c.

W zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego uczestniczka R. Ś.

podniosła,

że

podane

w

skardze

określenie

zakresu

zaskarżenia

było

skonkretyzowane, zawężone i wyraźne, w związku z czym nie wymagało

dokonywania wykładni skargi. Wynikało także z treści zawartego w skardze

wniosku o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o wysokim

stopniu sformalizowania. Przewidziany w art. 871 k.p.c. przymus adwokackoradcowski wymagany przy wnoszeniu skargi kasacyjnej z założenia zapewnić ma

należyte jej sformułowanie i spełnienie wymagań konstrukcyjnych przewidzianych

w art. 3984 § 1 k.p.c., w tym podania, czy orzeczenie sądu drugiej instancji,

od którego skarga kasacyjna jest wnoszona, zaskarżone jest w całości, czy

w części (art. 3984 § 1 pkt 1 k.p.c.). Odrębnym elementem skargi są natomiast jej

podstawy (art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c.), o których mowa w art. 3983 § 1 k.p.c., w tym

naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe

zastosowanie (art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.). Zaskarżając postanowienie Sądu

Okręgowego z dnia 11 maja 2012 r. w części, w której Sąd ten nie uwzględnił

podniesionych w apelacji zarzutów naruszenia prawa materialnego, uczestniczka

podjęła niejako próbę połączenia obu wspomnianych elementów. Tymczasem

wskazanie, czy orzeczenie sądu drugiej instancji zaskarżone zostało w całości czy

w części dotyczyć musi strony przedmiotowej i podmiotowej zaskarżonego

orzeczenia, a więc rozstrzygnięcia sądu o zgłoszonym żądaniu oraz podmiotach,

których żądanie to dotyczyło. Substratem zaskarżenia skargi kasacyjnej jest

bowiem co do zasady sentencja skarżonego orzeczenia drugiej instancji, a nie jego

uzasadnienie. Postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 11 maja 2012 r. oddalona

została apelacja uczestniczki, w której wskazała ona, że zaskarża w całości

postanowienie Sądu Rejonowego ustanawiające służebność drogi koniecznej.

Przedmiotem postępowania przez Sądem Okręgowym w tak zakreślonych

granicach apelacji była zatem kwestia istnienia podstaw ustanowienia służebności

drogi koniecznej oraz przebiegu tej drogi. Chcąc zaskarżyć postanowienie Sądu

Okręgowego w części, uczestniczka powinna odnieść się tak określonego

przedmiotu postępowania. Wbrew twierdzeniom zawartym z zażaleniu treść

wniosku kasacyjnego także nie wyjaśnia wątpliwości związanych ze wskazanym

przez nią zakresem zaskarżenia. W skardze kasacyjnej uczestniczka żądała

bowiem uchylenia zaskarżonego orzeczenia i jego zmianę przez uwzględnienie

apelacji w części dotyczącej naruszenia prawa materialnego.

Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398 14 w zw. z art. 3941

§ 3 k.p.c., postanowił jak w sentencji.

es