IV CZ 161/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 161/12

POSTANOWIENIE

Dnia 14 grudnia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku Z. R. – J.

przy uczestnictwie Z. N., i innych

o rozgraniczenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 14 grudnia 2012 r.,

zażalenia wnioskodawczyni

na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 6 czerwca 2012 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Wnioskodawczyni zaskarżyła apelacją w całości postanowienie Sądu

Rejonowego z dnia 12 stycznia 2012 r., rozgraniczające:

1) działkę nr 260/2, stanowiącą własność wnioskodawczyni, z działką nr

260/1, stanowiącą współwłasność uczestników M. i J. małżonków P. oraz B. S.,

2) działki nr 256 i 260/1, stanowiące współwłasność wymienionych

uczestników, z działką nr 255/1, stanowiącą własność R. W.,

3) działkę nr 259, stanowiącą własność wnioskodawczyni, z działką nr 258/6,

stanowiącą własność uczestnika M. N.

Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2012 r. Sąd Okręgowy odrzucił na

podstawie art. 373 w związku z 370 i 13 § 2 k.p.c. apelację wnioskodawczyni

w części dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości stanowiących działki nr 256

i 260/1 z nieruchomością stanowiącą działkę nr 255/1. W ocenie Sądu

Okręgowego wnioskodawczyni nie miała w zaskarżeniu postanowienia Sądu

Rejonowego w tej części interesu prawnego w rozumieniu art. 510 k.p.c.

Sąd Okręgowy nie podzielił poglądu wnioskodawczyni, że do prawidłowego

rozgraniczenia

nieruchomości

stanowiących

jej

własność

konieczne

jest

uwzględnienie granic działek nr 256 i 260/1 z działką nr 255/1. Ustalenie tej granicy

nie rzutuje bowiem - nawet gdyby było nieprawidłowe - na przebieg granic

nieruchomości stanowiących własność wnioskodawczyni. Rozgraniczenie działki nr

260/2, należącej do wnioskodawczyni, z działką nr 260/1, nie jest zależne od

przebiegu północnej granicy działki nr 260/1 i mogłoby nastąpić w sposób

oczekiwany

przez

wnioskodawczynię,

jeśliby

tylko

to

uzasadniały

wyniki

postępowania. Celem postępowania rozgraniczeniowego nie jest wyznaczenie

granic nieruchomości tak, aby w wyniku tego postępowania nieruchomości uzyskały

określoną powierzchnię lub wymiary. Nie chodzi też w tym postępowaniu

o wyznaczenie wszystkich granic nieruchomości, a tylko tych, które stały się spore

i zostały objęte wnioskiem o rozgraniczenie.

W zażaleniu wnioskodawczyni zarzuciła Sądowi Okręgowemu, że błędnie

przyjął, iż nie ma ona interesu prawnego w rozgraniczeniu działek nr 256 i 260/1

z działką nr 255/1. Jej interes prawny w rozgraniczeniu tych działek wynika stąd,

że działka nr 260/1 powstała na skutek podziału działki nr 260. W związku z tym

konieczne jest prawidłowe rozgraniczenie działki nr 260/1 z wszystkimi sąsiednimi

działkami, także tymi, które nie stanowią własności wnioskodawczyni. Ustalenie

granic działek nr 256 i 260/1 z działką nr 255/1 mogło być nieprawidłowe i jako takie

oddziaływać negatywnie na prawidłowość granicy jej nieruchomości. Podniosła też,

że była uczestnikiem postępowania administracyjnego o rozgraniczenie działki nr

260/2 oraz działek 260/1, 256 i 255/1.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W orzecznictwie zarysowała się rozbieżność poglądów co do tego, czy

interes prawny uczestnika postępowania nieprocesowego (uczestnika tego

postępowania w szerokim znaczeniu, czyli obejmującym także wnioskodawcę) we

wniesieniu apelacji (środka zaskarżenia) jest przesłanką dopuszczalności apelacji

(środka zaskarżenia) , czy jej (jego) zasadności.

W niektórych orzeczeniach interes prawny uczestnika postępowania

nieprocesowego we wniesieniu apelacji (środka zaskarżenia) jest uznawany za

przesłankę zasadności apelacji (środka zaskarżenia). W jego braku powinno zatem

– zgodnie z tym stanowiskiem – nastąpić oddalenie apelacji (por. orzeczenia Sądu

Najwyższego z dnia: 16 grudnia 1971 r., III CZP 79/71; 27 maja 1997 r., I CKN

88/96; 17 grudnia 1998 r., II CKN 699/98; 15 kwietnia 1999, I CKN 1098/97;

16 listopada 2000 r., III CZ 91/00; 21 czerwca 2006 r., I CK 329/05; 4 stycznia

2012 r., III CZ 78/11).

Przeważa jednak w orzecznictwie pogląd uznający interes prawny

uczestnika

postępowania

nieprocesowego

we

wniesieniu

apelacji

(środka

zaskarżenia) za – tak jak przyjął Sąd Okręgowy w zaskarżonym postanowieniu przesłankę dopuszczalności apelacji (środka zaskarżenia). Zgodnie z tym

poglądem, istnienie interesu prawnego uczestnika we wniesieniu apelacji powinno

być więc badane już na etapie oceny dopuszczalności apelacji, a stwierdzenie

braku tego interesu - uzasadniać odrzucenie apelacji (por. orzeczenia Sądu

Najwyższego z dnia: 8 kwietnia 1997 r., I CKN 57/97; 13 października 2006 r.,

III CK 371/05 i cytowane w nim wcześniejsze orzecznictwo; 25 czerwca 2009 r.,

III CZP 2009 r.; 19 maja 2010 r., I CZ 19/10; 14 października 2010 r. III CZ 39/10;

7 września 2012 r., V CSK 529/11).

Należy podzielić zapatrywanie Sądu Okręgowego, że rozgraniczenie

nieruchomości stanowiących działki nr 256 i 260/1 oraz nr 255/1 w żaden sposób

nie oddziaływa na przebieg granicy należącej do wnioskodawczyni nieruchomości

stanowiącej działkę nr 260/2. Co do przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami

stanowiącymi działki nr 260/1, nr 256 i nr 255/1 nie było nawet sporu między

właścicielami tych nieruchomości. W konsekwencji za trafną należy uznać ocenę

zawartą

w

zaskarżonym

postanowieniu

o

braku

interesu

prawnego

wnioskodawczyni we wniesieniu apelacji w części dotyczącej rozgraniczenia

nieruchomości stanowiących działki nr 256 i 260/1 z nieruchomością stanowiącą

działkę nr 255/1. Oceny tej nie podważa uznanie wnioskodawczyni za uczestnika

postępowania administracyjnego o rozgraniczenie działki nr 260/2 z działkami nr

260/1, nr 256, nr 256 i nr 255/1 w postanowieniu Burmistrza K. z

dnia 11 stycznia

2008 r. o przekazaniu sprawy o rozgraniczenie sądowi. Przekazanie sprawy o

rozgraniczenie przez organ administracyjny sądowi spełnia funkcję wniosku

wszczynającego postępowanie nieprocesowe (por. orzeczenie Sądu Najwyższego

z dnia 3 stycznia 1956 r., IV CR 1/56), a sąd nie jest związany wnioskiem

wszczynającym postępowanie nieprocesowe co do tego, czy w świetle art. 510 § 1

k.p.c. wynik tego postępowania dotyczy praw określonych osób.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 w związku z art.

3941 § 3 i art. 13 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.