IV CZ 159/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 159/11

POSTANOWIENIE

Dnia 10 maja 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący)

SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca)

SSN Zbigniew Kwaśniewski

w sprawie z powództwa K. S.

przeciwko C. Towarzystwu Ubezpieczeń Spółce Akcyjnej

w W.

o odszkodowanie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 10 maja 2012 r.,

zażalenia powódki

na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie trzecim wyroku

Sądu Apelacyjnego

z dnia 29 czerwca 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2011 r., Sąd Apelacyjny na skutek apelacji

powódki wniesionej od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 27 stycznia 2011 r.

zmienił częściowo zaskarżony wyrok w punkcie pierwszym w ten sposób, że

początkową datę płatności odsetek ustawowych ustalił na dzień 20 marca 2008 r.

(pkt I wyroku); oddalił apelację w pozostałej części (pkt II wyroku) oraz zasądził od

powódki na rzecz pozwanego kwotę 2.700 zł tytułem kosztów za II instancję (pkt III

wyroku). O kosztach procesu Sąd orzekł według zasady odpowiedzialności za

wynik procesu wyrażonej w art. 98 k.p.c., do której odsyła również art. 100 zd.

drugie k.p.c., w sytuacji, w której pozwany uległ tylko co do nieznacznej części

żądania. Jednocześnie Sąd Apelacyjny stwierdził, że nie zachodziły przesłanki do

zastosowania art. 102 k.p.c. ze względu na postawę pozwanego przed

wytoczeniem powództwa i zaspokojenie na tym etapie roszczeń powódki w

znacznej części, a ponadto z uwagi na określenie przedmiotu zaskarżenia w

apelacji w oderwaniu od podstawy faktycznej wyroku oraz brak przesłanek od

uznania, że powódka nie może uiścić zwrotu kosztów postępowania ze względu na

jej sytuację majątkową i rodzinną.

Od postanowienia dotyczącego kosztów postępowania zażalenie wniosła

powódka, zarzucając naruszenie art. 100 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe

zastosowanie polegające na obciążeniu powódki kosztami postępowania za drugą

instancję. Powódka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez nie

obciążanie jej kosztami postępowania apelacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 100 k.p.c., w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań

koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak

włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej

przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie

należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. Przepis

ten ma również zastosowanie w postępowaniu apelacyjnym.

Apelacja powódki została uwzględniona tylko w nieznacznej części (co do

odsetek od uwzględnionego przez Sąd pierwszej instancji żądania), natomiast

w pozostałej, zasadniczej części (co do żądania zapłaty kwoty 71.449 zł), apelacja

została oddalona. Taki wynik postępowania przed Sądem drugiej instancji

uzasadniał więc zastosowanie art. 100 zd. drugie k.p.c., tj. obciążenie powódki

całością kosztów postępowania za drugą instancję skoro pozwany uległ powódce

w tym postępowaniu tylko co do nieznacznej części w odniesieniu do zakresu

zaskarżenia apelacji. Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego od

powódki na rzecz pozwanego nie naruszało więc zasady zawartej w art. 100 k.p.c.

W uzasadnieniu zażalenia, podnosząc zarzut naruszenia art. 100 k.p.c., powódka

powołała się na swoją trudną sytuację majątkową i osobistą, a więc takie

okoliczności, które mogły uzasadniać zastosowanie art. 102 k.p.c., który umożliwia

zastosowanie zasady słuszności przy orzekaniu o kosztach procesu przez odejście

od zasad ich rozliczania zawartych we wcześniej przepisach dotyczących rozliczeń

kosztów procesu, w tym więc także od zasad zawartych w art. 100 k.p.c.

W zażaleniu nie podniesiono jednak zarzutu naruszenia art. 102 k.p.c. przez jego

niezastosowanie. Ponadto Sąd Apelacyjny szczegółowo umotywował swoje

stanowisko przemawiające przeciwko zastosowaniu art. 102 k.p.c. Zażalenie,

eksponując w sposób ogólny okoliczności dotyczące sytuacji majątkowej i osobistej

powódki, pomija jednak te argumenty Sądu drugiej instancji, które nie odnosiły się

do sytuacji majątkowej i osobistej powódki, lecz przemawiały przeciwko

zastosowaniu art. 102 k.p.c. do rozliczenia kosztów postępowania apelacyjnego.

Z tych względów zażalenie jako bezzasadne podlegało oddaleniu na podstawie

art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.