IV CZ 153/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 153/11

POSTANOWIENIE

Dnia 19 kwietnia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący)

SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca)

SSN Zbigniew Kwaśniewski

w sprawie ze skargi W. J. P. i K. O. - P.

na postanowienie Komornika Sądowego z dnia 26 lipca 2011 r.

w sprawie Km …/11,

w sprawie z wniosku wierzyciela Podlasko - Mazurskiego Banku Spółdzielczego

w Z.

przeciwko dłużnikom W. J. P. i K. O. – P.

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 19 kwietnia 2012 r.,

zażalenia dłużników

na orzeczenie o kosztach procesu zawarte w punkcie drugim

postanowienia Sądu Okręgowego w .

z dnia 19 października 2011 r.,

1. odrzuca zażalenie,

2. zasądza od W. P. i K. O. – P. na rzecz Podlasko Mazurskiego Banku Spółdzielczego w Z. kwotę 300

(trzysta) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa

procesowego w postępowaniu zażaleniowym.

Uzasadnienie

W postępowaniu egzekucyjnym toczącym z wniosku wierzyciela PodlaskoMazurskiego Banku Spółdzielczego, dłużnicy – W. P. i K. O.-P. złożyli skargę na

czynność komornika w postaci postanowienia Komornika przy Sądzie Rejonowym

w B. z dnia 26 lipca 2011 r. sygn. akt AW Km … . Rozstrzygając o skardze, Sąd

Rejonowy postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2011 r. uchylił punkt 5 tego

postanowienia, w pozostałej

o wstrzymanie

wykonania

części oddalił skargę i wnioski dłużników

zaskarżonego

postanowienia

i

o

zawieszenie

postępowania wywołanego skargą dłużników. Ponadto oddalił wniosek dłużników

o zasądzenie od wierzyciela

na ich rzecz kosztów postępowania. Na skutek

zażaleń dłużników i wierzyciela od tego postanowienia, Sąd Okręgowy w B.

postanowieniem z dnia 19 października 2011 r. oddalił oba zażalenia i zasądził od

dłużników, solidarnie na rzecz wierzyciela, kwotę 1830 zł tytułem zwrotu kosztów

postępowania odwoławczego.

Rozstrzygnięcie

o

kosztach

postępowania

odwoławczego

zostało

zaskarżone przez dłużników, którzy zarzucili naruszenie art. 770 k.p.c., art. 98 § 2

w związku z art. 13 § 2 k.p.c., a także § 12 ust. 2 pkt 1 w związku z § 10 ust. 1 pkt 8

oraz w związku z § 10 ust. 1 pkt 7 i § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców

prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej

udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Skarżący wnosili

o uchylenie zaskarżonego postanowienia, domagali się nadto zasądzenia od

wierzyciela na ich rzecz kosztów postępowania zażaleniowego.

W odpowiedzi na zażalenie wierzyciel wniósł o odrzucenie zażalenia oraz

zasądzenie od dłużników na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego

w postępowaniu zażaleniowym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3941 § 1 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje

na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz skargę

o

stwierdzenie

niezgodności

z prawem

prawomocnego

orzeczenia

i

na

postanowienie co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia

sądu pierwszej instancji. Z kolei § 2 powołanego artykułu stanowi, że w sprawach,

w

których

przysługuje

skarga

kasacyjna,

zażalenie

przysługuje

także

na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie,

z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 398 1 k.p.c., a także postanowień

wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej

instancji.

Przytoczone przepisy zostały zamieszczone w rozdziale 2 działu V tytułu VI

księgi pierwszej części pierwszej kodeksu, regulującej postępowanie rozpoznawcze

w procesie, natomiast zaskarżone postanowienie zostało wydane w postępowaniu

egzekucyjnym. Zgodnie z art. 13 § 2 k.p.c., przepisy o procesie stosuje się

odpowiednio do innych rodzajów postępowań unormowanych w kodeksie, chyba

że przepisy szczególne stanowią inaczej. Rozważenia wymagała zatem kwestia,

czy art. 3941 k.p.c. może być stosowany, odpowiednio, w postępowaniu

egzekucyjnym, unormowanym w części trzeciej kodeksu. Stosownie do ogólnie

przyjętego w orzecznictwie i w doktrynie pojmowania zasad „odpowiedniego”

stosowania przepisów, niektóre z nich znajdują zastosowanie wprost, bez żadnych

modyfikacji

i

zabiegów

adaptacyjnych,

inne

tylko

pośrednio,

a

więc

z uwzględnieniem konstrukcji, istoty i odrębności postępowania, w którym znajdują

zastosowanie, a jeszcze inne w ogóle nie będą mogły być wykorzystane.

Stosowanie

„odpowiednie” oznacza

w szczególności niezbędną

adaptację

(i ewentualnie zmianę niektórych elementów) normy do zasadniczych celów i form

danego postępowania, jak również pełne uwzględnienie charakteru i celu danego

postępowania oraz wynikających stąd różnic w stosunku do uregulowań, które mają

być zastosowane (zob. np. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 15 września

1995 r., III CZP 110/95, OSNC 1995, z. 12, poz. 177). Rozważając przeto problem

odpowiedniego stosowania art. 3941 k.p.c. w postępowaniu egzekucyjnym, trzeba

uwzględnić, że kwestia zaskarżania postanowień wydanych w tym postępowaniu

została uregulowana w art. 7674 § 1, 2 i 3 k.p.c. Stosownie do § 1 tego artykułu,

w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. (Dz.U. Nr 172, poz. 1804),

zażalenie przysługuje na postanowienie sądu w wypadkach wskazanych w ustawie.

Według § 2, w brzmieniu ustalonym

ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. (Dz.U.

z 2005 r. Nr 13, poz. 98), na postanowienie sądu drugiej instancji wydane

po rozpoznaniu zażalenia skarga kasacyjna nie przysługuje. I wreszcie, w myśl § 3,

dodanego przez ustawę z dnia 22 lipca 2010 r. (Dz.U. Nr 155, poz. 1037),

w sprawach egzekucyjnych skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia nie przysługuje. Jak zatem wynika z przytoczonych

unormowań, ustawodawca w sposób wyraźny wyłączył możliwość odpowiedniego

stosowania

w

postępowaniu

egzekucyjnym

przepisów

o

skardze

kasacyjnej i skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia. Uwzględnienie tych unormowań prowadzi do wniosku, że nie ma

również podstaw do stosowania w postępowaniu egzekucyjnym art. 394 1 k.p.c.

Wobec niedopuszczalności

skargi

kasacyjnej

oraz

skargi

o

stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, odpowiednie stosowanie

przepisów art. 3941 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.c. nie wchodzi w ogóle w rachubę.

Nie ma tym samym argumentów przemawiających za stosowaniem art. 394 1 § 1

pkt 2 k.p.c., ponieważ przepis ma charakter wyjątkowy i jako taki podlega wykładni

restryktywnej. W konsekwencji, jego odpowiednie stosowanie prowadzić musi do

wniosku, że w postępowaniu egzekucyjnym nie może on być w ogóle wykorzystany

(por. postanowienie Sądu Najwyższego dnia 14 marca 2012 r., II CZ 188/11,

nie publ.). Dlatego też Sąd Najwyższy na podstawie art. 373 w związku z art. 370,

397 § 2, 39821 i 3941 § 3 k.p.c. odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne.

Na marginesie zauważa się, że

Sąd Okręgowy

winien

sprostować

zaskarżone postanowienie - wskazana liczbowo w sentencji kwota, jako zasądzona

solidarnie od dłużników na rzecz wierzyciela, nie jest tożsama z kwotą wskazaną

słownie.

O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98

§ 1 i 3 w związku z art. 108 § 1 i art. 391 § 1, art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. oraz § 6

pkt 3 w związku z § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz

ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę

prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

jw