IV CZ 15/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 15/07

POSTANOWIENIE

Dnia 25 kwietnia 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca)

SSN Zbigniew Kwaśniewski

ze skargi pozwanej

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem

Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 7 marca 2006 r.,

w sprawie z powództwa A. K.

przeciwko E. Z.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 25 kwietnia 2007 r.,

zażalenia pozwanej

na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 27 października 2006 r.,

1) oddala zażalenie

2) nie obciąża pozwanej kosztami postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Pozwana E. Z. wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego

prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 7 marca 2005 r.,

oddalającym jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 14 lipca 2005 r.,

którym uchylony został nakaz zapłaty wydany z powództwa A. K. w postępowaniu

nakazowym w części dotyczącej kosztów procesu ponad kwotę 10 725 zł i w tym

zakresie powództwo zostało oddalone.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 października 2006 r. Sąd

Apelacyjny odrzucił skargę. W uzasadnieniu wskazał, że pozwana oparła skargę

na podstawie z art. 403 § 2 k.p.c., przedstawiając jako nowe okoliczności faktyczne

i środki dowodowe, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy i z których nie mogła

skorzystać w poprzednim postępowaniu: pismo Centralnego Ośrodka Informatyki

Statystycznej w W., protokół rozprawy apelacyjnej w prawomocnie zakończonej

sprawie, kserokopię zaświadczenia o wpisie do ewidencji gospodarczej ujawnioną

przez powoda na tej samej rozprawie apelacyjnej, a także pismo Urzędu Gminy N.

Skarżąca wywodziła przy tym, że wszystkie te dokumenty świadczą o „nieistnieniu”

formalnym powoda jako przedsiębiorcy pod firmą P. A. K., co w konsekwencji

prowadzi do wniosku, że prawomocny wyrok został wydany na rzecz podmiotu,

któremu nie przysługiwała zdolność procesowa i sądowa, a zatem postępowanie, w

wyniku którego został on wydany, było dotknięte nieważnością.

Sąd Apelacyjny zauważył, że art. 403 § 2 k.p.c. daje stronie żądającej

wznowienia postępowania możliwość powoływania się wyłącznie na te okoliczności

i dowody, które w trakcie prawomocnie zakończonego postępowania istniały, ale

poza tym postępowaniem, nie były zatem objęte zgromadzonym materiałem

dowodowym. Ponadto muszą one być tego rodzaju, aby powołanie ich mogło mieć

wpływ na wynik sprawy. Żadna z tych okoliczności nie zaistniała w przedmiotowej

sprawie; powoływane okoliczności nie mają znamienia nowości, albowiem były one

pozwanej znane i powoływane w toku postępowania. Co więcej, powodem jest

osoba fizyczna prowadząca jednoosobowo działalność gospodarczą, której

w świetle art. 64 § 1 i art. 65 § 1 k.p.c. przysługuje zdolność sądowa i procesowa,

bez względu na powoływany przez pozwaną fakt nieodnotowania wpisu

przedsiębiorcy o firmie P. A. K. w urzędowych rejestrach i ewidencjach. W tym

stanie rzeczy, skoro powoływana w skardze podstawa wznowienia w rzeczywistości

nie istniała, skarga o wznowienie postępowania zasługiwała na odrzucenie na

podstawie art. 410 k.p.c.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca podniosła zarzut

niezastosowania art. 401 pkt 2 k.p.c. w sytuacji, w której strona powodowa nie

posiada legitymacji czynnej do występowania w procesie, w uzasadnieniu

wskazując m.in. na fakt, że w dacie wytoczenia powództwa powód nie figurował

w ewidencji działalności gospodarczej gminy N. Na tej podstawie wnosiła o

uchylenie zaskarżonego postanowienia i o zasądzenie od powoda na rzecz

pozwanego kosztów postępowania zażaleniowego.

W odpowiedzi na zażalenie pełnomocnik powoda wnosił o jego oddalenie

oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania

zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Odrzucenie skargi o wznowienie postępowania było zasadne, ostatecznie

jednak z innych przyczyn, niż zostały wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego

postanowienia. Zgodnie z art. 316 § 1 k.p.c., który poprzez odesłanie z art. 3941 §

3, art. 39821

i art. 391 k.p.c. ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu

zażaleniowym przed Sądem Najwyższym, za podstawę orzeczenia należy brać

stan istniejący przed jego wydaniem. Stan ten zaś jest inny, niż istniejący w chwili

wydania zaskarżonego postanowienia.

Zgodnie z art. 399 § 1 k.p.c., można żądać wznowienia postępowania, które

zostało zakończone prawomocnym wyrokiem. Prawomocny wyrok sądu drugiej

instancji może być jednak także zaskarżony skargą kasacyjną, chyba że

dopuszczalność skargi kasacyjnej jest wyłączona z mocy art. 398 2 k.p.c. Może

zatem powstać sytuacja, w której nastąpi swoisty zbieg nadzwyczajnych środków

zaskarżenia, jeżeli strona, tak jak miało to miejsce w sprawie niniejszej, wniesie

(pomimo zasadniczych różnic w zakresie podstaw tych środków) zarówno skargę

o wznowienie postępowania jak i skargę kasacyjną. Nie można nie uwzględniać,

przy

rozpoznawaniu

tych

skarg,

wyniku

postępowania

wywołanego

ich

wniesieniem. Należy zatem zwrócić uwagę, że wyrokiem z dnia 2 lutego 2007 r.

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 7 marca 2006 r. i odrzucił

apelację. Tym samym nie istnieje już wyrok, od którego skarżąca wniosła skargę

o wznowienie postępowania. W tej sytuacji skarga o wznowienie postępowania

została wniesiona od nieistniejącego orzeczenia, wobec czego podlega odrzuceniu.

Ostatecznie zatem zaskarżone zażaleniem postanowienie, którego przedmiotem

było odrzucenie skargi o wznowienie postępowania, okazało się, jakkolwiek

z innych przyczyn, uzasadnione.

Na marginesie należy zwrócić uwagę, że w uzasadnieniu wyroku z dnia

2 lutego 2007 r., IV CSK 358/06, Sąd Najwyższy wskazał na zasadniczą wadliwość

wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 14 lipca 2005 r., który uchylił częściowo

wydany w sprawie nakaz zapłaty i w tym zakresie powództwo oddalił, nie

rozstrzygnął natomiast w pozostałej części o sprzeciwie pozwanej, nie orzekł

bowiem, czy w pozostałej części nakaz zapłaty utrzymuje w mocy. Sąd Najwyższy

wskazał też, że obecnie dalsze postępowanie w sprawie, wobec rozpoznania skargi

kasacyjnej, nie może się już toczyć. Niezależnie jednak od tego, czy możliwe było

ewentualne skorzystanie przez stronę skarżącą z możliwości złożenia wniosku

o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku Sądu

Okręgowego przez rozstrzygnięcie jej wniosków zawartych w sprzeciwie od nakazu

zapłaty,

okoliczność

ta

nie

ma

znaczenia

przy

rozstrzyganiu

kwestii

dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 3941 § 2

w związku z art. 39814 k.p.c.

jc