IV CZ 15/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 15/05

POSTANOWIENIE

Dnia 16 marca 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Henryk Pietrzkowski

SSN Tadeusz Żyznowski

w sprawie z wniosku T. W.

przy uczestnictwie G. W, D. L., J. D. i Skarbu Państwa Izby Skarbowej w G.

o stwierdzenie nabycia spadku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie

Cywilnej w dniu 16 marca 2005 r., zażalenia uczestniczki postępowania J. D. na

postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 23 czerwca 2004 r., sygn. akt III Ca (…),

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 24 lutego 2004 r. odrzucił apelację J. D.,

uczestniczki postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po H. Z., od postanowienia

Sądu

Rejonowego

z dnia

lipca

2003

r.

jako

spóźnioną.

Uczestniczka,

reprezentowana przez adwokata, wniosła na to postanowienie zażalenie. Sąd Okręgowy

postanowieniem z dnia 23 czerwca 2004 r. odrzucił wniesione zażalenie, ze względu na

nieopłacenie go, bez wzywania do uzupełnienia braków. W uzasadnieniu wyjaśnił, że

zażalenie podlegało opłacie stałej (§ 38 ust. 1 pkt 1 w związku z § 20 ust. 1 oraz § 2

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie określenia

wysokości wpisów w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 154. poz. 753 ze zm.), zaś zgodnie

z art. 17 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wniesiony przez adwokata

nieopłacony środek zaskarżenia podlegający opłacie w wysokości stałej należy odrzucić

bez wzywania do uiszczenia należnej opłaty.

W zażaleniu na ostatnie z wymienionych postanowień uczestniczka neguje, aby

opłata od zażalenia na odrzucenie kasacji w wysokości 1/5 opłaty stałej w sprawach o

stwierdzenie nabycia spadku miała charakter wpisu stałego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kwestia wyłaniająca się w związku z wniesionym przez uczestniczkę zażaleniem

na odrzucenie kasacji: czy opłata sądowa w wysokości ułamka lub wielokrotności opłaty

stałej sama też jest opłatą stałą, i należy do niej stosować, jeżeli strona działa za

pośrednictwem adwokata lub radcy prawnego, art. 17 ustawy o kosztach sądowych w

sprawach cywilnych, czy też należy ją kwalifikować jako wpis ułamkowy, do którego

wymieniony przepis nie ma zastosowania, była już przedmiotem wielu wypowiedzi

orzecznictwa. W ocenie składu orzekającego Sądu Najwyższego należy opowiedzieć się

za tym ugruntowującym się nurtem orzecznictwa, zgodnie z którym opłata sądowa w

wysokości ułamka lub wielokrotności opłaty stałej sama też jest opłatą stałą, i należy do

niej stosować, jeżeli strona działa za pośrednictwem adwokata lub radcy prawnego, art.

17 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (por. w szczególności

orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 13 września 2000 r., III CZP 34/00, OSNC 2001,

nr 1, poz. 4 oraz z dnia 20 maja 2003 r., III CZP 16/03, OSNC 2004 r., nr 3, poz. 33,

z dnia). W

orzeczeniach należących do wspomnianego nurtu przekonywająco

wyjaśniono, że w świetle powołanego przepisu, dla zastosowania przewidzianej w nim

sankcji decydujące znaczenie ma przynależność pisma do kategorii pism, które ze

względu na rodzaj sprawy lub rodzaj samego pisma podlegają wpisowi stałemu. Jeżeli

ze względu na rodzaj sprawy, w której pismo jest wnoszone, lub rodzaj samego

wnoszonego pisma, podlega ono opłacie stałej, taki sam charakter ma w świetle

rozpatrywanego przepisu należna od takiego pisma opłata w wysokości będącej

ułamkiem lub wielokrotnością ustalonej opłaty stałej. Trafnie przy tym zwrócono uwagę,

że ustalenie kwoty w wysokości ułamka lub wielokrotności określonej opłaty stałej jest

tak prostą operacją rachunkową, że konieczność dokonania jej przez adwokata lub

radcę prawnego oraz skonfrontowania jej wyniku z § 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie określenia wysokości wpisów w

sprawach cywilnych daje się w pełni pogodzić z celem art. 17 ustawy o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych.

Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji (art. 39814 w związku z

3941 k.p.c. oraz art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – kodeks

postępowania cywilnego oraz ustawy – prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz. U. z

2005 r. Nr 13, poz. 98).