IV CZ 142/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 142/10

POSTANOWIENIE

Dnia 7 kwietnia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa M. W. i Powiatowego Rzecznika Konsumentów […]

przeciwko A. i K. B.

o wydanie kosiarki do trawy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 7 kwietnia 2011 r.,

dwóch zażaleń pozwanych: K. i A. B.

na orzeczenie o kosztach procesu zawarte w punkcie pierwszym postanowienia

Sądu Okręgowego […]

z dnia 8 października 2010 r.,

oddala zażalenia

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 18 września 2009 r. Sąd Rejonowy oddalił powództwo M.

W. przeciwko A. i K. B. wspólnikom spółki cywilnej […] o wydanie kosiarki i zasądził

od powoda na rzecz pozwanych kwotę 417,90 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 15 stycznia 2010 r. oddalił apelacje

powoda oraz Powiatowego Rzecznika Konsumentów i na podstawie art. 102 k.p.c.

nie obciążył powoda kosztami zastępstwa procesowego za drugą instancję.

W

wyniku

zażalenia

pozwanych

na

postanowienie

o

kosztach

postępowania apelacyjnego, Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 15 lipca

2010 r. uchylił zaskarżone orzeczenie i sprawę w tym zakresie przekazał Sądowi

Okręgowemu

do

ponownego

rozpoznania

i rozstrzygnięcia

o

kosztach

postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 102 k.p.c. z racji swojego wyjątkowego

charakteru nie może być wykładany rozszerzająco i powinien być stosowany

jedynie wówczas, gdy w okolicznościach danej sprawy obciążenie strony

przegrywającej kosztami procesu przeciwnika byłoby rażąco niezgodne z zasadami

współżycia społecznego. Uznał za uzasadnione zarzuty skarżących, że ze względu

na wskazane przez Sąd Okręgowy w zaskarżonym postanowieniu okoliczności,

sytuacja taka nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie.

Postanowieniem z dnia 8 października 2010 r. Sąd Okręgowy po

ponownym rozpoznaniu sprawy zasądził od M. W. na rzecz A. i K. B. kwoty po 242

zł tytułem zwrotu kosztów procesu za instancję odwoławczą oraz kwoty po 107 zł

tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym.

Sąd Okręgowy stwierdził, że zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c. pozwanym, którzy

wygrali sprawę w postępowaniu odwoławczym należy się na ich wniosek zwrot

kosztów poniesionych na celową obronę w tym postępowaniu, do których zalicza

się

wynagrodzenie

jednego

adwokata

według

stawek

określonych

w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie

opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze

zm.- dalej:” rozp. w sprawie kosztów adwokackich”). Wskazał, że po stronie

pozwanych występuje współuczestnictwo materialne określone w art. 72 § 1 pkt 1

k.p.c. i zgodnie z art. 74 k.p.c. każdy ze współuczestników ma prawo samodzielnie

popierać sprawę i ustanowić zawodowego pełnomocnika procesowego. Niezależnie

jednak od liczby współuczestników przedmiot sprawy będący podstawą obliczenia

wynagrodzenia adwokata jest w zakresie roszczeń majątkowych jeden i zgodnie

z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego współuczestnikom procesu

reprezentowanym przez jednego adwokata należy się zwrot kosztów w wysokości

wynagrodzenia jednego adwokata, w granicach obowiązującej stawki. Każdemu

z pozwanych należy się zatem zwrot połowy kwoty wynagrodzenia przysługującego

jednemu adwokatowi.

Rozważając

niezbędny

nakład

pracy

adwokata

w

postępowaniu

apelacyjnym oraz charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do

jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, Sąd Okręgowy uznał, że należy przyznać

wynagrodzenie według stawki minimalnej określonej w § 6 pkt 3 w zw. z § 13 ust. 1

pkt 1 rozp. w sprawie kosztów adwokackich tj. w kwocie 450 zł, a więc po 225 zł dla

każdego z pozwanych i doliczyć do tej kwoty po 17 zł z tytułu zwrotu opłaty

skarbowej od pełnomocnictwa.

W zażaleniach na powyższe rozstrzygnięcie o kosztach postępowania

apelacyjnego pełnomocnik pozwanych zarzucił naruszenie § 13 ust. 1 pkt 1 rozp.

w sprawie kosztów adwokackich przez zasądzenie niższej stawki za czynności

adwokackie w postępowaniu apelacyjnym przed sądem okręgowym niż minimalna

wynikająca z powyższych przepisów; art. 357 § 2 k.p.c. przez doręczenie

pełnomocnikowi

pozwanych

uzasadnienia, mimo że

odpisu

zaskarżonego

postanowienia

bez

zostało ono wydane na posiedzeniu niejawnym

a pozwanym przysługuje środek zaskarżenia; art. 98 § 1 i 3 k.p.c. przez nie

zasądzenie od powoda na rzecz każdego z pozwanych zwrotu kosztów

niezbędnych do prowadzenia celowej obrony, w tym na rzecz każdego

z pozwanych kosztów wynagrodzenia adwokata; art. 109 § 2 k.p.c. przez nie

wzięcie pod uwagę przy ustalaniu wysokości kosztów procesu podlegających

zwrotowi na rzecz każdego z pozwanych, wyższego, niezbędnego nakładu pracy

pełnomocnika, a także jego wkładu w przyczynienie się do wyjaśnienia

i rozstrzygnięcia

sprawy.

W

konsekwencji

pełnomocnik

pozwanych

wnosił

o uchylenie postanowienia w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania i zasądzenia od powoda na rzecz pozwanych kosztów

postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenia są bezzasadne.

Wbrew twierdzeniom pełnomocnika pozwanych, doręczenie mu odpisu

zaskarżonego

postanowienia

bez

uzasadnienia,

nie

stanowi

„uchybienia

podstawowym zasadom postępowania cywilnego” ani nie miało na celu

„spowodowania

odstąpienia

przez

pozwanych

od

zaskarżenia

wydanego

postanowienia”, lecz stanowi wypełnienie przez Sąd Okręgowy dyspozycji art.

50513 § 3 w zw. z art. 50513 § 1 k.p.c. Pełnomocnik pozwanych przeoczył bowiem,

że sprawa toczyła się w postępowaniu uproszczonym, w którym obowiązuje art.

50513 § 1 i 3 k.p.c., będący przepisem szczególnym w stosunku do art. 357 k.p.c.

Zgodnie z art. 50513 § 1 i 3 k.p.c. w postępowaniu uproszczonym sąd drugiej

instancji uzasadnia z urzędu jedynie postanowienia kasatoryjne. We wszystkich

innych wypadkach uzasadnienie postanowienia sporządza i doręcza tylko na

wniosek

strony

zgłoszony

w

terminie

tygodniowym

od

dnia

ogłoszenia

postanowienia lub doręczenia go stronie, jeżeli nie było ogłoszone. Pełnomocnik

pozwanych po doręczeniu mu odpisu zaskarżonego postanowienia nie złożył

stosowanego

wniosku

o

sporządzenie

i

doręczenie

uzasadnienia

tego

postanowienia i tylko to, a nie uchybienia Sądu, uniemożliwiło mu zapoznanie się

argumentacją Sądu i rzeczowe odniesienie się do niej w zażaleniach.

Sąd Okręgowy nie naruszył też pozostałych przepisów wskazanych

w zażaleniach.

Zgodnie z utrwalonym i jednolitym orzecznictwem Sądu Najwyższego,

wygrywającym proces współuczestnikom reprezentowanym przez tego samego

adwokata

sąd

przyznaje

zwrot

kosztów

w

wysokości

odpowiadającej

wynagrodzeniu jednego pełnomocnika, biorąc pod uwagę, zgodnie z art. 109 § 2

k.p.c., celowość poniesionych kosztów oraz niezbędność ich poniesienia z uwagi

na charakter sprawy, a w sytuacji reprezentowania strony przez zawodowego

pełnomocnika, także niezbędny nakład pracy pełnomocnika oraz czynności podjęte

przez niego w sprawie, charakter sprawy i wkład pełnomocnika w przyczynienie się

do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia (porównaj między innymi uchwałę Sądu

Najwyższego z dnia 30 stycznia 2007 r. III CZP 130/06, OSNC 2008/1/11).

Sąd Okręgowy przyznając pozwanym zwrot kosztów postępowania apelacyjnego

wziął

pod

uwagę

w uzasadnieniu

przedstawił

wszystkie

zaskarżonego

przekonujących

powyższe

okoliczności,

postanowienia.

argumentów

czemu

Pełnomocnik

podważających

dał

wyraz

pozwanych

stanowisko

nie

Sądu

Okręgowego w przedmiocie przyznanej stawki wynagrodzenia. Takim argumentem

z oczywistych względów nie może być przekonanie pełnomocnika, że Sąd

Okręgowy w uzasadnieniu wyroku apelacyjnego „powtórzył w znacznej mierze

argumenty pozwanych zawarte w złożonych odpowiedziach na apelację”.

Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 w zw. z art.

3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenia jako nieuzasadnione.

jz