IV CZ 14/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 14/13

POSTANOWIENIE

Dnia 13 marca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Wojciech Katner

SSN Maria Szulc

w sprawie z powództwa S. K.

przeciwko Przedsiębiorstwu Handlowo - Usługowo - Produkcyjnemu D. J. K. i H. K.

Spółce Jawnej w C.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 13 marca 2013 r.,

zażalenia powoda

na postanowienie zawarte w punkcie drugim wyroku

Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 16 października 2012 r.,

oddala zażalenie i pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach

postępowania zażaleniowego Sądowi Okręgowemu w S.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w S.

wyrokiem z dnia 27 marca 2012 r. zasądził od

pozwanego Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowo-Produkcyjnego „D.” J. K. i H. K.

spółki jawnej na rzecz powoda S. K. kwotę 26.096 zł z ustawowymi odsetkami od

23 stycznia 2007 r., oddalił powództwo w pozostałej części i orzekł o kosztach

procesu. Wyrok ten zaskarżyły apelacjami obie strony.

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 16 października 2012 r. oddalił apelację

powoda od

rozstrzygnięcia oddalającego żądanie zapłaty kwoty 21.844 zł z

ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu, uchylił

zaskarżony wyrok

w pozostałej części i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do

ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego.

Sąd Apelacyjny nie podzielił zarzutów powoda kwestionujących oddalenie

powództwa w zakresie żądania odszkodowania w kwocie 21.844 zł za poniesione

koszty

wybudowania

zbiornika

na

gnojowicę,

wskazując,

iż

w

związku

z wybudowaniem tego zbiornika powód nie poniósł żadnej szkody. Za uzasadnione

natomiast uznał zarzuty obu apelacji odnoszące się do pozostałej części

zaskarżonego wyroku. Wskazał, że ocena zasadności roszczeń powoda wymaga

przede wszystkim ustalenia treści łączącej strony umowy, z której roszczenia te

zostały wywiedzione, a w szczególności stwierdzenia, czy nakładała ona na stronę

pozwaną obowiązek poprawienia więźby dachowej do stanu, który pozwalałby na

bezpieczną wymianę pokrycia dachowego.

Dopiero wyjaśnienie tej istotnej

okoliczności pozwoli ocenić, czy odstąpienie przez powoda od umowy może być

uznane za skuteczne i usprawiedliwiać żądanie zwrotu własnego świadczenia oraz

zapłaty odszkodowania. Sąd Okręgowy nie dokonał w tym zakresie dostatecznych

ustaleń, bezzasadnie – z pominięciem zgromadzonego w sprawie materiału

dowodowego - przyjmując, że do wymiany pokrycia dachowego nie doszło wskutek

dostarczenia przez pozwanego

blachodachówki o wymiarach mniejszych od

zamówionych oraz niedostarczenia innych materiałów niezbędnych do wykonania

tych prac, co usprawiedliwia uchylenie zaskarżonego wyroku

w tej części

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (art. 386 § 1 k.p.c.).

W

zażaleniu

na

powyższe

rozstrzygnięcie

powód

zarzucił

Sądowi

Apelacyjnemu naruszenie art. 382 oraz art. 386 § 4 k.p.c. i wniósł o uchylenie

zaskarżonego wyroku w całości lub w części i przekazanie sprawy temu Sądowi

drugiej instancji do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na zażalenie strona pozwana wniosła o jego oddalenie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W

postępowaniu

apelacyjnym

sąd

drugiej

instancji,

kontynuując

postępowanie przed sądem pierwszej instancji, rozpoznaje sprawę na nowo

w sposób – w zasadzie - nieograniczony (art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c.).

W konsekwencji, w razie uwzględnienia apelacji - z reguły - zmienia zaskarżony

wyrok i orzeka co do istoty sprawy (art. 386 § 1 k.p.c.). Uchylenie zaskarżonego

wyroku połączone z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania sądowi

pierwszej instancji dopuszczone zostało jedynie w przypadkach określonych w art.

386 § 2 i 4 k.p.c. Kontroli prawidłowości takiego orzeczenia służy zażalenie

przewidziane w art. 3941 § 11 k.p.c. Ocenie Sądu Najwyższego może być poddana

jedynie trafność zakwalifikowania wskazanych wyżej przypadków jako przesłanek

uzasadniających wydanie orzeczenia kasatoryjnego.

U podstaw zaskarżonego wyroku legła konstatacja, że zasadnicze znaczenie

dla oceny zasadności powództwa miała kwestia skuteczności odstąpienia przez

powoda od umowy zawartej ze stroną pozwaną w grudniu 2005 r. Wniosek ten

należy uznać za trafny, skoro roszczenia dochodzone w sprawie niniejszej oparte

zostały na twierdzeniu, że strona powodowa odstąpiła od powyższej umowy

(art. 494 k.p.c.). Prawidłowo Sąd Apelacyjny uznał, że przesądzenie powyższej

kwestii

nie

jest

i jednoznacznego

możliwe

bez

stwierdzenia,

ustalenia

na

treści

której ze

umowy

stron

łączącej

strony

spoczywał obowiązek

przygotowania więźby dachowej do położenia na niej nowego poszycia. Sąd

Okręgowy ustaleń takich nie poczynił, przy czym w sposób dowolny sformułował

wniosek co do przyczyn niewykonania przez stronę pozwaną wymiany poszycia

dachowego. Zaniechania te, słusznie zostały zakwalifikowane w zaskarżonym

wyroku

jako uchylenie się przez Sąd pierwszej instancji od rozpoznania istoty

sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. (omyłkowo wskazanym jako art. 386 § 1

k.p.c.).

Stwierdzenie przez Sąd drugiej instancji przy rozpoznawaniu apelacji

wystąpienia przesłanki nierozpoznania istoty sprawy

stanowi wystarczającą

podstawę do wydania orzeczenia kuratoryjnego. Wbrew zatem odmiennemu

zapatrywaniu skarżącego, Sąd Apelacyjny nie

był zobligowany kontynuować

rozpoznania sprawy i przeprowadzić dowody bezzasadnie pominięte przez Sąd

pierwszej instancji. Tym samym zarzut naruszenia art. 382 k.p.c. okazał się

chybiony.

Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14

w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji, pozostawiając

rozstrzygniecie o kosztach postępowania zażaleniowego Sądowi Apelacyjnemu

stosownie do art. 108 § 2 w związku z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c.

es