IV CZ 122/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 122/11

POSTANOWIENIE

Dnia 16 lutego 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie z powództwa M. P.

przeciwko Z. U.

o ochronę dóbr osobistych,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 16 lutego 2012 r.,

zażalenia pozwanego

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 9 lutego 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 9 lutego 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację

pozwanego Z. U., wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 28 stycznia 2010

r. (k. 290 i n. akt). Sąd ten uznał, że Sąd Okręgowy bezpodstawnie przywrócił

pozwanemu termin do wniesienia tego środka

odwoławczego, ponieważ nie

sposób przyjąć, iż pozwany ten uchybił terminowi bez swojej winy (art. 68 § 1

k.p.c.).

W zażaleniu na to postanowienie pozwany wnosił o przywrócenie terminu

do wniesienia zażalenia oraz kwestionował zasadność rozstrzygnięcia zawartego

w postanowieniu Sądu Apelacyjnego z dnia 9 lutego 2011 r. (k. 840 i nast.).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Pozwanemu Z. U. doręczono odpis zaskarżonego postanowienia w dniu 22

lutego 2011 r. (k. 301 akt) i wystąpił on z wnioskiem o ustanowienie adwokata z

urzędu w celu wniesienia zażalenia w dniu 28 lutego 2011 r. (k. 307). Ustanowiony

pełnomocnik z urzędu (k. 322 akt) wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 9

lutego 2011 r. Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił

zawarty w treści tego zażalenia wniosek pozwanego o przywrócenie mu terminu do

wniesienia zażalenia jako bezprzedmiotowy (k. 357 akt).

Kwestionując zasadność przyjęcia przez Sąd Apelacyjny, że pozwanemu

można jednak przypisać winę w naruszeniu terminu do wniesienia apelacji,

skarżący nie podważa ustalonych przez Sąd okoliczności takiego naruszenia.

W nagłówku środka odwoławczego (apelacji) pozwany adresował go do Sądu

Apelacyjnego za pośrednictwem Sądu Okręgowego (k. 233 akt). Apelacja ta

wpłynęła do Biura Podawczego Sądu Apelacyjnego w dniu 4 marca 2010 r., a Sąd

ten przesłał ją 5 marca 2010 r. Sądowi Okręgowemu (k. 239 akt). Kopertę

z apelacją do Sądu Apelacyjnego adresowała żona pozwanego (k. 259-260 akt).

Apelację wnosi się do Sądu, który wydał zaskarżony wyrok w terminie

dwóch tygodni od doręczenia stronie skarżącej orzeczenia wraz z uzasadnieniem

(art. 369 § 1 k.p.c). W orzecznictwie Sądu Najwyższego ukształtowane jest już

stanowisko, że w razie wniesienia środka odwoławczego do niewłaściwego sądu

termin zaskarżenia orzeczenia zachowany zostaje tylko wówczas, gdy środek

odwoławczy zostanie przed upływem tego terminu przekazany Sądowi, który wydał

zaskarżone orzeczenie. Decydujące znaczenie dla oceny, czy strona zachowała

termin określony w art. 369 k.p.c. ma okoliczność, do jakiego sądu strona wnosiła

(adresowała) środek odwoławczy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21

grudnia1998 r., II CKN 919/98, Prokuratura i Prawo 1999, nr 9, poz. 37). Posłużenie

się przez stronę skarżącą inną osobą (np. członkiem rodziny) nie wyłącza

w zasadzie winy tej strony postępowania w rozumieniu art. 168 § 1 k.p.c. Należy

podzielić

stanowisko

Sądu

Apelacyjnego,

że

zarzut

uzyskania

błędnej

(niewłaściwej) informacji przez stronę (lub członka rodziny strony) co do wniesienia

środka zaskarżenia (apelacji) powinien być wykazany w przekonywający sposób

w zależności od okoliczności uzyskania takiej informacji. Bieg terminu do

wniesienia środka odwoławczego ma charakter bezwzględny, a zainteresowana

strona powinna co najmniej uprawdopodobnić okoliczności świadczące o braku jej

zawinienia wniesienia środka zaskarżenia w terminie ustawowym (art. 169 § 2

k.p.c.). Procesowe konsekwencje braku takiego uprawdopodobnienia ponosi

strona skarżąca (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2004 r., II Cz

143/04, niepubl.).

Należy jeszcze stwierdzić, że kwestionowanie przez Sąd drugiej instancji,

w ramach uprawnień przewidzianych w art. 373 k.p.c, postanowienia Sądu

pierwszej instancji o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji powinno nastąpić

wówczas, gdy nie ulega wątpliwości to, że warunek uprawdopodobnienia

okoliczności uzasadniających wniosek strony o przywrócenie terminu nie został

spełniony (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2004 r., V Cz 45/04,

niepubl.). Sąd Apelacyjny - wydając zaskarżone postanowienie - miał uzasadnione

podstawy do sformułowania oceny, że uchybienie terminowi do wniesienia apelacji

nie nastąpiło bez winy skarżącego (art. 168 § 1 k.p.c.).

W tej sytuacji Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej jako

nieuzasadnione (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.).