IV CZ 122/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 122/06

POSTANOWIENIE

Dnia 30 stycznia 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący)

SSN Barbara Myszka

SSN Tadeusz Żyznowski (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku G. B. i B. T.

przy uczestnictwie S. P. i in. , o stwierdzenie nabycia spadku po M. S. i W. S.,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 30 stycznia 2007 r.,

zażalenia uczestników postępowania J. S. i S. S.

na postanowienie Sądu Okręgowego w B.

z dnia 29 czerwca 2006 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z 29 czerwca 2006 r. Sąd Okręgowy odrzucił

apelację uczestników J. S. i S. S. z powodu nieopłacenia jej w należnej wysokości.

Sąd uznał, że zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o

kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.), zaś

opłata stała od apelacji w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku wynosi 100 zł. Od

wniesionej apelacji uiszczono zaś opłatę w wysokości 50 zł.

W zażaleniu uczestnicy wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia

w całości zarzucając, że odrzuceniu podlegać winno pismo wniesione przez

adwokata tylko wówczas, gdy w ogóle nie została uiszczona opłata. Ponadto

skarżący zarzucili błędne zastosowanie art. 149 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych

w sprawach cywilnych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Postanowienie Sądu Rejonowego w Ś. w przedmiocie stwierdzenia nabycia

spadku po M. S. oraz po W. S. wydane zostało w dniu 6 marca 2006 r.

Podstawową zasadą prawa międzyczasowego w dziedzinie procesu

cywilnego jest zasada bezpośredniego działania ustawy nowej. Zasada ta

wyrażona została w art. XV § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1994 r. - Przepisy

wprowadzające Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 297 ze zm.).

Należy uznać, że zasada ta ma znaczenie ogólne w dziedzinie w prawie

procesowym cywilnym (zob. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego

z 17 stycznia 2001 r. - zasada prawna, III CZP 49/00. OSNC 2001, nr 4, poz. 53,

wyrok Sądu Najwyższego z 9 lipca 2003 r., IV CKN 310/01, niepubl.) i znajduje ona

również zastosowanie w odniesieniu do przepisów ustawy z dnia 28 lipca 2005 r.

o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, mających charakter przepisów prawa

procesowego.

Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

weszła w życie z dniem 2 marca 2006 r. Istotny wyjątek od zasady bezpośredniego

działania ustawy nowej przewidziany został w art. 149 ust. 1 powołanej ustawy.

Przepis ten stanowi, że w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie

ustawy stosuje się, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji,

dotychczasowe przepisy o kosztach sądowych. W niniejszej sprawie wejście

w życie ustawy nastąpiło po zakończeniu postępowania przed sądem pierwszej

instancji. Nie ulega wątpliwości, że wniesienie apelacji miało natomiast miejsce

w czasie obowiązywania nowej ustawy o kosztach sądowych.

Wniesienie apelacji inicjuje postępowanie odwoławcze przed sądem drugiej

instancji - mimo że jest czynnością podejmowaną jeszcze przed sądem pierwszej

instancji - stanowi co do zasady pierwszą czynność postępowania apelacyjnego.

Skoro zatem uczestnicy wnieśli apelację w czasie obowiązywania nowej ustawy,

zastosowanie znajdują nowe przepisy o kosztach sądowych, zgodnie z zasadą

bezpośredniego działania ustawy nowej (por. postanowienie SN z 30 maja 2006 r.,

l CZ 23/06, niepubl., postanowienie SN z 11 lipca 2006 r., l CSK 146/06, niepubl.,

postanowienie SN z 19 lipca 2006 r., l CZ 34/06, niepubl).

W świetle przepisu art. 50 pkt 1 o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

wniesiona apelacja podlegała opłacie stałej w wysokości 100 zł. Apelacja podlegała

odrzuceniu w związku z tym, że wymagana opłata nie została wniesiona

w należytej wysokości. Zgodnie z art. 1302 § 3 k.p.c. sąd odrzuca bez wezwania

o uiszczenie opłaty wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika

patentowego środki odwoławcze lub środki zaskarżenia (apelację, zażalenie,

skargę kasacyjną, skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia, sprzeciw od wyroku zaocznego, zarzuty od nakazu zapłaty, skargę na

orzeczenie referendarza sądowego) podlegające opłacie w wysokości stałej lub

stosunkowej

obliczonej

od

wskazanej

przez

stronę

wartości

przedmiotu

zaskarżenia. Przepis ten ma zastosowanie zarówno w przypadku nieuiszczenia

w ogóle wymaganej opłaty, jak również w razie uiszczenia jej w niewłaściwej

wysokości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 31 maja 2006 r., IV CZ 39/06,

niepubl.). Wymagana opłata stosownie do art. 10 ustawy o kosztach sądowych

w sprawach cywilnych winna być prawidłowo uiszczona już przy wnoszeniu

danego pisma do sądu.

W tej sytuacji Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako nieuzasadnione

(art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.).

db