IV CZ 12/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 12/07

POSTANOWIENIE

Dnia 22 lutego 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSN Zbigniew Strus (sprawozdawca)

ze skargi uczestnika postępowania M. S.

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem

Sądu Rejonowego w L.

z dnia 9 grudnia 1970 r., w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Starosty Powiatu

L. przy uczestnictwie M.N. i in. ,

o przejęcie nieruchomości rolnej na własność Skarbu Państwa,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 22 lutego 2007 r.,

zażalenia uczestnika postępowania M. S.

na postanowienie Sądu Okręgowego w S.

z dnia 21 listopada 2006 r.,

oddala zażalenie i zasądza od M. S. na rzecz Skarbu Państwa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, Głównego Urzędu

Warszawie, 1200 (tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu

kosztów procesu w postępowaniu zażaleniowym.

Uzasadnienie

Uczestnik postępowania M. S. zwolniony w całości od kosztów sądowych,

reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego, wniósł apelację od

postanowienia Sądu Rejonowego z 15 września 2006 r. bez uiszczenia opłaty

podstawowej. Postanowieniem z 21 listopada 2006 r. Sąd Okręgowy odrzucił

tę apelację na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c.

W zażaleniu uczestnik postępowania zarzuca naruszenie zasady prawa do

sądu oraz rozpatrzenia sprawy przez sądy dwóch instancji wyrażonej w art. 45 i 78

Konstytucji

RP

oraz

w

art.

Konwencji

o

Ochronie

Praw

Człowieka

i Podstawowych Wolności, art. 14 ust. l Międzynarodowego Paktu Praw

Obywatelskich i Politycznych. Żalący się wnosi o uchylenie zaskarżonego

postanowienia. Wnioskodawca Skarb Państwa - reprezentowany przez Starostę

Powiatu L., a zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa

odpowiadając na zażalenie wnosił o jego oddalenie i zasądzenie na rzecz Skarbu

Państwa kosztów postępowania według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Postanowienie Sądu Okręgowego odpowiada obowiązującym przepisom

kodeksu postępowania cywilnego i ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych

w sprawach cywilnych (Dz.U. nr 167, poz. 1398 ze zm. - dalej: u.k.s.c.).

W szczególności art. 149 ust. 1 u.k.s.c. przesądza obowiązywanie tej ustawy

w stosunku do środka odwoławczego (apelacji) wniesionej przez uczestnika. Art. 14

ust. 2 u.k.s.c. i art. 100 ust. 2 odczytane we wzajemnym powiązaniu postanawiają,

że obowiązek uiszczenia opłaty podstawowej w wysokości 30 zł dotyczy również

strony zwolnionej w całości (jak uczestnik M. S.) od kosztów sądowych, natomiast

art. 126 u.k.s.c wprowadza do kodeksu postępowania cywilnego przepis art. 130 2 §

3 k.p.c., nakazujący odrzucić apelację wniesioną bez zachowania przez

zawodowego pełnomocnika opisanych wyżej wymagań.

Sposób i środki realizacji prawa do sądu wynikają z przepisów ustaw zwykłych,

nieusprawiedliwione jest zatem powoływanie się skarżącego na przepisy wyższego

rzędu, jakoby zwalniające od przestrzegania ustaw. Rzeczą ustawodawcy zwykłego

jest określenie również szczegółowych norm nakładających na strony obowiązek

partycypowania w kosztach działania wymiaru sprawiedliwości przez uiszczanie

opłat sądowych, natomiast rzeczą sądu jest przestrzeganie tych norm, ponieważ

zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji sędziowie podlegają ustawom. Dlatego

w rozpoznawanej sprawie sąd orzekający o dopuszczalności apelacji nie był władny

odmówić zastosowania wymienionego przepisu kodeksu postępowania cywilnego.

Nie można wykluczyć, że ze względu na konkretne, szczególne okoliczności,

założenie ustawowe, iż każdy jest w stanie pokryć opłatę podstawową okazałoby

się błędne. Wówczas ujawniłby się problem zgodności przepisów u.k.s.c.

z przepisami Konstytucji powoływanymi przez skarżącego ale i w takim wypadku

postulat wykładni w zgodzie z Konstytucją nakazywałby wykorzystanie zwykłych

środków pozwalających chronić interes strony, która bez winy nie dokonała

w terminie czynności procesowej.

W rozpoznawanej sprawie nie ma przede wszystkim danych pozwalających

powziąć takie wątpliwości, a poza tym inicjowanie jakiegokolwiek wpadkowego

postępowania

należy

do

uczestnika

postępowania,

zastąpionego

przez

zawodowego pełnomocnika.

Ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiadało prawu Sąd Najwyższy

oddalił zażalenie na podstawie art. 3941 § 2 i 3 k.p.c. w związku z art. 39814 k.p.c.

a w zakresie kosztów postępowania zażaleniowego orzekł na podstawie art.

99 k.p.c.

jz