IV CZ 116/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 116/12

POSTANOWIENIE

Dnia 9 listopada 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Marta Romańska

w sprawie z powództwa M. P.

przeciwko Gminie L.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 9 listopada 2012 r.,

zażalenia powoda

na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie drugim wyroku

Sądu Apelacyjnego

z dnia 21 lutego 2012 r.,

1) uchyla i zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że nie

obciąża powoda kosztami postępowania apelacyjnego;

2) zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 900 (dziewięćset)

złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego

przed Sądem Najwyższym

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 21 lutego 2012 r., Sąd Apelacyjny w pkt I. oddalił apelację

powoda M. P., wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 21 listopada

2011 r., oddalającego powództwo skierowane przeciwko pozwanej Gminie L. o

zapłatę kwoty 438.000 zł tytułem odszkodowania, a w pkt II. zasądził od powoda

na rzecz pozwanej kwotę 5.400 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

Uzasadniając rozstrzygnięcie o kosztach Sąd Apelacyjny wskazał, że w sprawie

zastosowanie

znajdowała

przewidziana

w

art.

§

k.p.c.

zasada

odpowiedzialności za wynik procesu. Sam fakt trudnej sytuacji majątkowej powoda

nie uzasadniał zastosowania zasady słuszności. Powód miał świadomość treści

rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego i przedstawionej argumentacji, a decydując się

na wniesienie apelacji musiał się liczyć z koniecznością ponoszenia kosztów

w przypadku niekorzystnego rozstrzygnięcia.

Powód zaskarżył zażaleniem postanowienie zawarte w pkt II. wyroku Sądu

Apelacyjnego, żądając zmiany tego postanowienia i nieobciążania go obowiązkiem

zwrotu pozwanemu kosztów postępowania apelacyjnego, ewentualnie uchylenia

tego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi Apelacyjnemu w tym zakresie

do ponownego rozpoznania. W zażaleniu podniósł błędne niezastosowanie

art. 102 k.p.c. Ponadto reprezentujący powoda adwokat, ustanowiony z urzędu,

wniósł o przyznanie nieopłaconych w całości ani w części kosztów pomocy prawnej

udzielonej w postępowaniu zażaleniowym.

W odpowiedzi na zażalenie pozwana wniosła o jego oddalenie i zasądzenie

kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sąd Najwyższego w rozpoznawanej sprawie Sąd Apelacyjny

bezzasadnie odmówił zastosowania względem powoda art. 102 w zw. z art. 391 § 1

k.p.c., przyjmując, że w świetle argumentacji przywołanej przez Sąd Okręgowy

na uzasadnienie wyroku oddalającego powództwo powód powinien był liczyć się

z koniecznością ponoszenia kosztów procesu wynikłych z wniesionej przez niego

apelacji. Nie zostało bowiem uwzględnione, że w okolicznościach rozpoznawanej

sprawy, a zwłaszcza wobec treści pisma Wojewody z dnia 10 grudnia 2010 r., z

którego wynika, że Skarb Państwa – Wojewoda nie jest właściwy do naprawienia

szkody,

powód mógł mieć przekonanie, iż to właśnie pozwana ma legitymację

bierną. Jedyną podstawą oddalenia powództwa wobec Gminy L. był brak po jej

stronie materialnoprawnej legitymacji. Jak wskazuje sam Sąd Apelacyjny pisemna

argumentacja Sądu pierwszej instancji była mało precyzyjna. Dodać też trzeba, że

powód występujący w postępowaniu bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika

zarzucał także naruszenie przepisów postępowania. To wszystko, w połączeniu z

trudną sytuacją materialną powoda, którą obrazuje treść złożonego oświadczenia

majątkowego, mogło uzasadniać odstąpienie od obciążania go kosztami procesu

poniesionymi przez pozwaną Gminę w postępowaniu apelacyjnym na podstawie

art. 102 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.

Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398 16 w zw. z art. 3941

§ 3 k.p.c., postanowił jak w sentencji, o kosztach postępowania zażaleniowego

orzekając według art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 391 § 1, art. 398 21 i art. 3941 § 3 k.p.c.

oraz § 21 na podstawie § 13 ust. 2 pkt 2 i § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie … (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

es