IV CZ 115/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 115/12

POSTANOWIENIE

Dnia 7 listopada 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący)

SSN Marian Kocon

SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi T. K.

o wznowienie postępowania

w sprawie z wniosku T. K.

przy uczestnictwie Gminy Miejskiej W. o stwierdzenie zasiedzenia,

zakończonej postanowieniem Sądu Okręgowego w Ł.

z dnia 25 października 2007 r., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie

Cywilnej

w dniu 7 listopada 2012 r.,

zażalenia wnioskodawcy

na postanowienie Sądu Okręgowego w Ł.

z dnia 26 kwietnia 2012 r.,

1. oddala zażalenie,

2. oddala wniosek adwokata W. P. o przyznanie kosztów

nieopłaconej

pomocy

prawnej

udzielonej

z

skarżącemu T. K. w postępowaniu zażaleniowym.

Uzasadnienie

urzędu

W sprawie toczącej się z wniosku T. K. z udziałem Gminy W., o stwierdzenie

nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, Sąd Rejonowy w W.

postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2007 r. oddalił wniosek, postanowieniem z dnia

25 października 2007 r. Sąd Okręgowy w Ł. oddalił apelację wnioskodawcy, a

postanowieniem z dnia 8 maja 2008 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania.

Wnioskodawca złożył skargę o wznowienie zarzucając, że przed Sądami

obu instancji był pozbawiony

możności działania z uwagi na to, że pisma

procesowe

pełnomocnikowi,

był

doręczane

któremu

on

wypowiedział

pełnomocnictwo, a ponadto w postępowaniu przez Sądem pierwszej instancji

orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, z uwagi na koleżeńskie więzi

tego

sędziego z burmistrzem miasta W. oraz więzi wynikające z prowadzonej przez

członków rodziny sędziego działalności gospodarczej.

Sąd Okręgowy w Ł. postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2012 r. odrzucił

skargę o wznowienie postępowania wskazując, że żadna z powołanych przez

skarżącego okoliczności nie pozwala jej zakwalifikować jako przewidziane w art.

401 pkt 1 i pkt 2 k.p.c. ustawowe podstawy wznowienia. Sąd Okręgowy przyjął przy

tym, że skoro skarżący przed sądami obydwu instancji korzystał z pomocy

profesjonalnego

pełnomocnika, który działał aktywnie i w sposób niebudzący

zastrzeżeń, zgłaszał stosowne wnioski dowodowe i wywiódł w przepisanym

terminie apelację, to zarówno przed Sądem Rejonowym, jak i przed Sądem

Okręgowym skarżący nie był pozbawiony możności działania. Skarga nieoparta

na ustawowej podstawie o wznowienie podlegała, zatem, zgodnie z treścią art. 410

§ 1 k.p.c., odrzuceniu.

W zażaleniu T. K. zarzucił sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią

zebranego w sprawie materiału dowodowego, co polegało na nietrafnym uznaniu,

że nie był pozbawiony możliwości działania w sprawie oraz, że sędzia Sądu

Rejonowego w W. rozpoznający sprawę nie podlegał wyłączeniu z mocy prawa.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy

Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 410 § 1 k.p.c. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie

przepisanego terminu, niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie.

Podstawy skargi o wznowienie postępowania wyczerpująco określają przepisy

art. 401, 4011 i 403 k.p.c. Sąd Najwyższy wielokrotnie już wyjaśniał, że jeżeli

z uzasadnienia skargi wynika, iż okoliczności w niej wskazane nie wyczerpują

ustawowych przesłanek wznowienia postępowania to, mimo powołania przepisu

lub powtórzenia jego treści, wskazywana podstawa nie zachodzi (por. m.in.

postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 28 października 1999 r., II UKN 174/99,

OSNP 2001, nr 4, poz. 133; z dnia 21 września 2007 r. V CZ 88/07, niepubl.; z dnia

18 kwietnia 2012 r., V CZ 168/11, niepubl.), co oznacza, że skarga nie jest oparta

na ustawowej podstawie wznowienia i podlega odrzuceniu (por. postanowienia

Sądu Najwyższego: z dnia 7 lipca 2005 r., IV CO 6/05, Biul. SN 2005, nr 9; z dnia

26 września 2007 r. IV CZ 48/07, niepubl.; z dnia 15 stycznia 2008 r. III UZ 13/07,

niepubl.).

Skarżący oparł skargę na twierdzeniu, że sprawę w pierwszej instancji

rozpoznał sędzia wyłączony z mocy ustawy (art. 401 pkt 1 k.p.c.)

o czym

przekonują kontakty towarzyskie i biznesowe tego sędziego z władzami miasta,

będącego uczestnikiem postępowania. Otóż te, powołane przez skarżącego

okoliczności,

uzasadniały,

ewentualnie,

złożenie

przez

sędziego

wniosku

o wyłączenie lub złożenie takiego wniosku przez stronę na podstawie art. 49 k.p.c.

Nie były to natomiast okoliczności skutkujące wyłączeniem sędziego z mocy ustawy

w myśl art. 48 k.p.c. Powołany przepis jako podstawy wyłączenia sędziego z mocy

samej ustawy nie wskazuje bowiem kontaktów osobistych sędziego ze stroną.

Stąd też trafna była ocena Sądu o braku przewidzianej w art. 401 pkt 1 k.p.c.

ustawowej podstawy wznowienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

20 czerwca 2007 r., I PZ 9/07, OSNP 2008, nr 17-18, poz. 257).

Nie zachodziła również podstawa wznowienia przewidziana w art. 401

pkt 2 k.p.c. Skarżącego przed sądem obu instancji reprezentował profesjonalny

pełnomocnik

legitymujący

się

skutecznym

pełnomocnictwem

procesowym.

Jeżeli skarżący wypowiedział pełnomocnikowi pełnomocnictwo, miał obowiązek

poinformować o tym sąd. Wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego odnosi

skutek wobec sądu dopiero z chwilą powiadomienia. Z akt sprawy nie wynika,

aby skarżący powiadomił sąd o tej czynności.

Nie można też nie dostrzec, że skarga o wznowienie została złożona

z uchybieniem trzymiesięcznego terminu przewidzianego w art. 407 § 1 k.p.c.

Zgodnie z tym przepisem (w związku z art. 13 § 2 k.p.c.) skargę o wznowienie

wnosi się w terminie trzymiesięcznym; termin ten liczy się od dnia, w którym strona

dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą wznowienia jest

pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym

o wyroku dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.

Ponieważ, zdaniem skarżącego był on pozbawiony możności działania

przed sądami obu instancji, przy tej podstawie wznowienia termin trzech miesięcy

liczyć należało od dnia, w którym skarżący dowiedział się o postanowieniu

oddalającym jego apelację w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia.

Zważywszy,

że skarżący od tego postanowienia wniósł, za pośrednictwem pełnomocnika,

skargę kasacyjną, a w dniu 7 marca 2008 r. pełnomocnik ten uzupełnił braki

formalne skargi, przez dołączenie do niej dokumentu pełnomocnictwa, z treści

którego wynikało, że jest to umocowanie do „wniesienia skargi kasacyjnej

i reprezentowania przed Sądem Najwyższym w sprawie o zasiedzenie”, należy

zatem przyjąć, że najpóźniej w dniu 7 marca 2008 r. skarżący

dowiedział się

o postanowieniu Sądu Okręgowego. Trzymiesięczny termin z art. 407 § 1 k.p.c.,

liczony od tego dnia upłynął 7 czerwca 2008 r. Skarga o wznowienie postępowania

została wniesiona 12 grudnia 2011 r., była przeto spóźniona, stąd też na podstawie

art. 410 § 1 k.p.c. podlegała odrzuceniu. Podkreślić należy, że wniesienie skargi

kasacyjnej nie przerywa biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie

postepowania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2009 r.

V CZ 24/09 , OSNC - ZD 2010 , nr 2, poz. 46).

We wskazanej przeto sytuacji zaskarżone postanowienie nie mogło być

poczytane za nieprawidłowe, zażalenie należało przeto oddalić (art. 398 14

w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.)

Oddaleniu podlegał wniosek adwokata W. P. reprezentującego skarżącego z

urzędu

w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym.

Sam fakt

świadczenia pomocy prawnej z urzędu nie jest wystarczającą podstawą do

otrzymania wynagrodzenia z tego tytułu. Pomoc

ta

powinna być udzielona

zgodnie z wymaganiami stawianymi

profesjonaliście. Tymczasem wyjątkowa

ogólnikowość

w

argumentów zawartych

zażaleniu

i

brak

jakichkolwiek

skonkretyzowanych w nawiązaniu do realiów sprawy zarzutów, adekwatnych przy

tym do uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i niedostrzeżenie uchybienia

terminu do wniesienia skargi co a limine powoduje jej odrzucenie, nie

usprawiedliwiają

przyznania

tego

wynagrodzenia

(por. orzeczenia

Sądu

Najwyższego z dnia 12 lutego 1999 r., II CKN 341/98, OSNC 1999, nr 6, poz. 123,

z dnia 20 września 2007 r., II CZ 69/07, OSNC 2008, nr 3, poz. 41 z dnia 11 maja

2011 r., II CSK 699/10, OSNC 2011/C, poz. 72, z dnia 22 września 2011 r. V CZ

66/11, niepubl., oraz z dnia 2 grudnia 2011 r., III CZ 69/11, niepubl.).

jw