IV CZ 110/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 110/08

POSTANOWIENIE

Dnia 28 stycznia 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący)

SSN Gerard Bieniek (sprawozdawca)

SSN Barbara Myszka

w sprawie z powództwa A.O.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń SA

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 28 stycznia 2009 r.,

zażalenia powoda

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 24 października 2008 r., sygn. akt [...],

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 24.10.2008 r. odrzucił skargę

kasacyjną powoda wniesioną od wyroku tego Sądu z dnia 8.05.2008 r. albowiem

pełnomocnik powoda mimo wezwania nie przedłożył pełnomocnictwa, z

którego

wynika jego umocowanie do wniesienia skargi kasacyjnej i reprezentowania

powoda w postępowaniu kasacyjnym.

Postanowienie to zaskarżył powód wnosząc o jego uchylenie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Pełnomocnik powoda został ustanowiony z urzędu postanowieniem Sądu

Apelacyjnego z dnia 18.07.2005 r. Zakres tego postanowienia nie obejmował

umocowania

do

wniesienia

skargi

kasacyjnej

i

udziału

w postępowaniu

kasacyjnym. Jak to wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale (7) z dnia 5.06.2008 r. III

CZP 142/07 (OSNC 2 008, nr 11, poz. 122) do zakresu pełnomocnictwa

procesowego, o którym mowa w art. 91 k.p.c. nie wchodzą czynności procesowe

podejmowane po uprawomocnieniu się orzeczenia, a ściśle – czynności dotyczące

postępowania, które może się toczyć po uprawomocnieniu się orzeczenia.

Oczywiście, samo uprawomocnienie się orzeczenia kończącego postępowanie w

sprawie nie stanowi przeszkody, aby ustanowiony w niej pełnomocnik podejmował

skuteczne

działania

uprawomocnienie

się

związane

z

orzeczenia

fazami

postępowania,

kończącego

poprzedzającymi

postępowanie

jako

całość.

Dopuszczalne, mieszczące się z mocy samego prawa w zakresie pełnomocnictwa

procesowego, jest zatem dokonywanie czynności przez umocowanego w sprawie

pełnomocnika – w sensie czasowym – już po uprawomocnieniu się orzeczenia

kończącego postępowanie w sprawie, ale – w sensie merytorycznym –

dotyczących wcześniejszych jego faz. Przykładowo, pełnomocnik może w ramach

umocowania określonego w art. 91 k.p.c. złożyć już po prawomocnym zakończeniu

sprawy wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia, albo wniosek o

przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej itp. Taki wniosek o

sporządzenie i doręczenie uzasadnienia złożył pełnomocnik powoda) i był do tego

uprawniony w ramach art. 91 k.p.c. Nie jest więc uzasadniony zarzut zawarty w

zażaleniu w odniesieniu do naruszenia art. 130 § 1 i 3 k.p.c. przez zaniechanie

wezwania pełnomocnika do złożenia stosownego pełnomocnictwa zawierającego

umocowanie do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia

wyroku Sądu Apelacyjnego. Było to zbędne.

Pełnomocnik powoda sporządził i wniósł skargę kasacyjną w dniu

8.09.2008 r., a więc już po podjęciu uchwały (7) Sądu Najwyższego z dnia

5.06.2008 r. Przy dokonywaniu tej czynności nie przedłożył stosownego

pełnomocnictwa, w następstwie czego Sąd Apelacyjny wezwał pełnomocnika

powoda do przedłożenia pełnomocnictwa procesowego do wniesienia skargi

kasacyjnej w imieniu powoda i reprezentowania go w postępowaniu kasacyjnym.

Pełnomocnik powoda przedłożył pełnomocnictwo „do prowadzenia sprawy mojej

związanej ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej w postępowaniu

przed Sądem Apelacyjnym”. Jednocześnie wniósł o ustanowienie dla powoda

pełnomocnika z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.

Sąd Apelacyjny zwolnił powoda częściowo od opłaty od skargi kasacyjnej,

wyznaczył powodowi pełnomocnika z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, którego

wskazała Rada Adwokacka, wezwał dotychczasowego pełnomocnika powoda

o uiszczenie opłaty od kasacji, co zostało dokonane, a następnie podjął skarżone

postanowienie przyjmując, że „z uwagi na jego treść nie może być uznane za

umocowujące do wniesienia skargi kasacyjnej i reprezentowania powoda

w postępowaniu kasacyjnym, które przecież toczy się przed Sądem Najwyższym,

a nie przed Sądem Apelacyjnym”.

Takiego stanowiska nie można podzielić. Z jednej strony jest ono zbyt

formalistyczne, z drugiej trudno je uznać za konsekwentne. Jeśli bowiem na

wezwanie Sądu pełnomocnik przedstawił dokument zawierający umocowanie do

sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, to taki zakres umocowania

ograniczony do konkretnej czynności procesowej jest dopuszczalny i nie można

przywiązywać nadmiernego znaczenia do sformułowania „w postępowaniu przed

Sądem Apelacyjnym”, skoro Sąd Apelacyjny wcześniej ustanowił dla powoda

innego pełnomocnika z urzędu, w postępowaniu kasacyjnym, który został wskazany

przez Radę Adwokacką i który będzie mógł jedynie reprezentować powoda przed

Sądem Najwyższym. Nie można aprobować stanowiska, które wyciąga zbyt daleko

idące i niekorzystne dla strony konsekwencji z pewnej niezręczności językowej

zawartej w piśmie pełnomocnika.

Z tych względów, na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39815 k.p.c.

orzeczono jak w sentencji.