IV CZ 109/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 109/12

POSTANOWIENIE

Dnia 25 października 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący)

SSN Grzegorz Misiurek

SSA Władysław Pawlak (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa "B. F." M. W., A. W.

Spółki Jawnej

przeciwko N. – F. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 25 października 2012 r.,

zażalenia strony pozwanej

na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku

Sądu Okręgowego w G.

z dnia 29 lutego 2012 r.,

1. zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że

zasądzone od strony powodowej na rzecz strony pozwanej

koszty postępowania apelacyjnego w kwocie 1200 zł (jeden

tysiąc dwieście) podwyższa do kwoty 1606 zł (jeden tysiąc

sześćset sześć);

2. zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej

kwotę

zł

(sto

pięćdziesiąt)

postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

tytułem

kosztów

Wyrokiem z dnia 29 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy oddalił apelację strony

powodowej B. F. od wyroku Sądu Rejonowego w S. oddalającego powództwo

skierowane przeciwko stronie pozwanej N.-F. o zapłatę kwoty 13 734,06 zł.

Ponadto zasądził od strony powodowej na rzecz strony pozwanej kwotę 1 200 zł.

tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

W motywach rozstrzygnięcia o kosztach procesu, Sąd drugiej instancji

powołał się na przepisy art. 98 § 1 i 3 k.p.c. W skład tych kosztów zaliczył

wynagrodzenie za zastępstwo procesowe, ustalone według stawki minimalnej

taryfowej od wskazanej w apelacji wartości przedmiotu sporu. Sąd Okręgowy nie

uznał za zasadne żądanie zasądzenia na rzecz strony pozwanej zwrotu kosztów

dojazdu do sądu na rozprawę jej pełnomocnika. W tej kwestii powołał się też na

stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 8 kwietnia 2011 r.

II CZ 137/10, niepubl.

W zażaleniu strona pozwana domagała się zmiany zaskarżonego orzeczenia

przez podwyższenie zasądzonej kwoty 1 200 zł o kwotę 406 zł, stanowiącej koszty

dojazdu pełnomocnika na rozprawę apelacyjną oraz zasądzenia kosztów

postępowania zażaleniowego.

Zarzuciła naruszenie: art. 98 § 1 i 3 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie

i nie uwzględnienie wniosku o zwrot kosztów procesu w pełnej wysokości; § 2 pkt 1

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie

opłat za czynności adwokackie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności zwrócić uwagę trzeba, iż na postanowienie

uwzględniające tylko część żądanych kosztów procesu, pomimo nie oddalenia

wniosku w pozostałym zakresie, stronie przysługuje zażalenie (zob. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 2010 r., IV CZ 82/10, OSNC z 2011 r., nr 7-8,

poz. 87).

Na rozprawie apelacyjnej pełnomocnik strony pozwanej, podtrzymując

zawarty w odpowiedzi na apelację wniosek o przyznanie kosztów zastępstwa

procesowego, wniósł dodatkowo o zasądzenie kwoty 406 zł tytułem kosztów

dojazdu na rozprawę odwoławczą z K. do G. samochodem osobowym o

pojemności skokowej silnika powyżej 900 cm³ (k. 213).

Zgodnie z art. 98 § 1 i 3 k.p.c., strona przegrywająca sprawę obowiązana

jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego

dochodzenia praw i celowej obrony. Do niezbędnych kosztów procesu strony

reprezentowanej przez adwokata zalicza się oprócz wynagrodzenia za zastępstwo

procesowe i kosztów sądowych także wydatki poniesione przez tego pełnomocnika.

Co do zasady, udział profesjonalnego pełnomocnika w czynnościach

procesowych, w tym w rozprawie apelacyjnej, jest podejmowany dla celowego

dochodzenia praw i celowej obrony reprezentowanej strony. Zauważyć trzeba,

że zgodnie z art. 98 § 2 k.p.c. strona, która występuje w procesie osobiście lub

przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym czy rzecznikiem

patentowym, może domagać się od przegrywającego sprawę przeciwnika

procesowego zwrotu kosztów przejazdu do sądu oraz zwrotu równowartości

utraconego zarobku. Przepis ten rozróżnia składniki kosztów procesu w postaci

wydatku na

przejazd do sądu i utraconego zarobku wskutek stawiennictwa do

sądu. Skoro strona względnie jej pełnomocnik, który nie jest adwokatem, radcą

prawnym lub rzecznikiem patentowym mogą żądać zwrotu kosztów dojazdu do

sądu niezależnie od zwrotu utraconego zarobku wskutek stawiennictwa w sądzie,

to tym bardziej wydatkiem w rozumieniu art. 98 § 3 k.p.c. są koszty przejazdu

pełnomocnika w osobie adwokata do sądu na rozprawę apelacyjną, którego

siedziba znajduje się w innej miejscowości, aniżeli kancelaria pełnomocnika, gdyż

przepis ten przeprowadza

wyraźną dystynkcję pomiędzy wynagrodzeniem

pełnomocnika a jego wydatkami. W związku z tym strona przegrywająca sprawę

obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi zastępowanemu przez pełnomocnika

będącego adwokatem koszty jego przejazdu do sądu, jeżeli w okolicznościach

sprawy były one niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony

(zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 lipca 2012 r., III CZP 33/12, Biul. SN

2012/7/8, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2012 r., III PZP 4/12, Biul.

SN z 2012/6/27). W postanowieniu z dnia 20 kwietnia 2011 r. I CZ 22/11, niepubl.,

Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, iż wysokość zwrotu wydatków pełnomocnika z tego

tytułu nie ogranicza się do kosztów najtańszego środka transportu. Niekiedy

z uwagi na znaczną odległość do siedziby sądu możliwe jest nawet skorzystanie

z transportu lotniczego.

Pełnomocnik strony pozwanej sporną kwotę wyliczył przy zastosowaniu

zasad wynikających z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca

2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów

użycia dla celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów

niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. Nr 27, poz. 271, ze zm.), mnożąc

liczbę przejechanych kilometrów w obie strony (tj. z siedziby kancelarii do siedziby

sądu drugiej instancji i z powrotem) przez wskazaną w tym rozporządzeniu stawkę

za 1 kilometr dla samochodu osobowego o pojemności skokowej silnika powyżej

900 cm³ (0,8358 zł.).

Celowość udziału pełnomocnika strony pozwanej w rozprawie apelacyjnej

nie budzi wątpliwości, zważywszy że działał za tą stronę także w postępowaniu

przed Sądem pierwszej instancji. Za dopuszczalne uznać też trzeba posiłkowe

wykorzystanie zasad przewidzianych w powołanym rozporządzeniu do ustalenia

wysokości wydatku pełnomocnika z tytułu kosztów przejazdu do sądu na rozprawę

apelacyjną, gdyż umożliwia to zobiektywizowaną weryfikację dochodzonej przez

stronę kwoty kosztów procesu z tego tytułu.

Mając na względzie powyższe Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 394 1

§ 3 k.p.c. w zw. z art. 386 § 1 i art. 39821 k.p.c., a o kosztach postępowania

zażaleniowego w oparciu o przepisy art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 394 1 § 3 k.p.c.,

art. 39821 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c. Na zasądzone koszty składa się opłata od

zażalenia (30 zł) i wynagrodzenie za zastępstwo procesowe (120 zł), ustalone

według

minimalnej

stawki

taryfowej

przy

wskazanej

wartości

przedmiotu

zaskarżenia (§ 13 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z póź. zm.).

db